-D.5/88 Yargıtay/Asli Yetki 12/88

Yüksek Mahkeme Huzurunda
Mahkeme Heyeti: Salih S. Dayıoğlu, Niyazi F. Korkut, Celâl Karabacak

Müstedi: Macit Hakkı Yusuf, 8 Şehit Dülgeroğlu Sokak, Girne
-ile
Müstedaaleyh: 1. Victor Edward Gooch, Celebrity Otel, Lapta
2. KKTC (Girne Kaza Mahkemesinde 98/80 sayılı Genel
İstidada KTFD olarak gösterilir)
3. KKTC Ekonomi ve Maliye Bakanlığı veya Devlet
Emlâk ve Malzeme Dairesi vasıtasıyle KKT-C'yi
temsilen KKTC, Lefkoşa
4. KKTC Başsavcısı, Hukuk Dairesi, Lefkoşa
A r a s ı n d a.

Müstedi adına: Menteş Aziz
Müstedaaleyh 1 namına: Zaim M. Necatigil ve Pe-yman Erginel
Müstedaaleyh 2, 3 ve 4 namına: Hakkı Önen

H Ü K Ü M

Salih S. Dayıoğlu: İşbu istida ile müstedi müstedaaleyh no.1 tarafından Girne Kaza Mahkemesinde dosyalanan 98/80 sayılı Genel İstidada 30.6.1988 tarihinde verilen ve Yukarı Girne'de koçan- no 4910, Pafta/Harita XII/20.E.2, Parsel 867'deki taşınmaz malın, üzerine inşa edilen ev ile birlikte müstedaaleyh no 1'in adına kaydedilmesini emreden Mahkeme emrinin ve/veya hükmünün iptali için (Certiorari) ve/veya mezkûr emir ve/veya hükmün uygulanmas-ını önlemek için (Prohibition) emirnamesinin verilmesi isteminde bulundu. Olgular hususunda işbu istidayı ilgilendirdiği oranda taraflar arasında görüş ayrılığı hemen hemen yok gibidir. Olgular aşağıdaki şekilde özetlenebilir:

Müstedi Barış Harekatını mü-tekip yukarıda referansı verilen arsanın içinde inşa edilmiş bulunan konuta 997455 numaralı ve 13.12.1974 tarihli bir tahsis belgesi tahtında Limasol göçmeni statüsü ile yerleştirildi ve o tarihten şimdiye dek söz konusu evde ailesi ile birlikte ikâmet etm-eketdir. Eşi Güney göçmeni olmasına ilâveten eşdeğer hak sabibidir ve halen 538588 puanı mevcuttur.

Müstedaaleyh no 1 İngiliz uyruklu bir kişidir. Barış Harekâtından önce yukarıda sözü edilen konutu zamanında kayıtlı mal sahibi bulunan Rum cemaatına mens-up bir kişiden satın aldığı iddiası ile 7/80 sayılı Yabancıdan Satın Alınan Taşınmaz Malların Kaydı Yasasının yürürlüğe girmesinden sonra müstedaaleyh no 1 Mahkemeye müracaat etti ve sözü edilen Yasa hükümleri uyarınca konu evin kaydının ismine yapılmasını- talep etti. Müstedaaleyh no 1 tarafından başlatılan bu yargısal işlem 1980 senesinde yapılmasına rağmen, duruşmasına ancak 1988 senesinde geçilebildi. Bu gecikmenin nedenlerine girmeyi gereksiz buluruz. Ancak gecikmeden ötürü gerek müstedaaleyh no 1'in ge-rekse ilgili Mahkemenin herhangi bir kusuru olmadığını belirtmekte yarar görürüz. Müstedi tarafından verilen ve tatminkâr bulduğumuz izahata göre müstedaaleyh no 1'in genel istida olarak başlatmış olduğu yargısal işlemelere taraf olabilmesi için daha önce -gerekli girişimde bulunmaması bu tür istidaların duruşmalarının yapılmamasından ötürü idi. Müstedi artık bu istidaların duruşmasının kati olarak yapılmasına başlandığına kanaat getirdikten sonra, varolduğu iddiasında olduğu haklarının korunmasını temin gay-esi ile genel istidaya taraf olarak katılabilmek için Mahkemeye müracaatta bulundu. İlk Mahkeme bu müracaatını dinledikten sonra müstedinin istemini 2.3.1988 tarihinde reddetti. Bunun üzerine müstedi bu red kararından istinaf etti ve aynı zamanda istinafı-n dinlenmesine ve istinafta verilecek karara değin İlk Mahkeme işlemlerinin daha ileri gitmemesi için geçici bir are emri istihsal etti. İstinaf askıda durduğu bir safhada anlamkta güçlük çektiğimiz bir nednele müstedi 20.4.1988'de ara emri istidasını geri- çekti. Bunun üzerine İlk Mahkeme müstedaaleyh no 1'in genel istidasının duruşması hususunda bir engel bulunmadığı gerçeğinden hareketle genel istidanın duruşmasına müstedinin gıyabında devam etti ve 30.6.1988 tarihinde istidayı sonuçlandırdı ve müstedaale-yh no 1 lehine hüküm vererek konu evin içinde bulunduğu arsanın ismine kaydedilmesine emir verdi. Bu işlemler müstedinin bilgisi dışında oldu. Müstedi, istinafının duruşması için Mahkemeye davet edildiğinde istinaf konusu olan genel istidanın İlk Mahkeme t-arafından sonuçlandırıldığını öğrendi ve bu durumda istinafında başarılı olması halinde dahi sağlayacağı başarının pratik yararı olmayacağı düşüncesi ile işbu istidayı dosyaladıktan sonra istinafını geri çekti. Müstedinin işbu istida ile esas yakınma konus-u yaptığı husus kendisine konu ev hakkında müstedaaleyh No 1 tarafından başlatılan genel istidada dinleme fırsatı veilmeyişidir.

İstidanın duruşmasında sadece müstedi şahadet verdi.

Müstediye göre istida konusu eve Devletin verdiği bir tahsis belgesi t-ahtında girmiş bulunmaktadır. Böyle bir statü ile mücehhez oluşu ona 41/77 sayılı İskân, Topraklandırma ve Eşdeğer Mal Yasası altında bir takım haklar bahşetmektedir. Müstediye göre bu haklar özetle, konu evde ömür boyu ikamet etme ve konu evi eşdeğer mal -olarak beraber yaşadığı ve hak sahibi olan karısı tarafından talep edilebilme haklarıdır. Yine müstediye göre müstedaaleyh no 1'in konu ev üzerinde hak iddia edememesi halinde onun bu evde ikamet etme hakkına sahip olduğu gibi bu evin karısına da eşdeğer o-larak verilmesi yasa gereğidir.

Müstedaaleyh no 2, 3 ve 4'ü temsilen Kd. Savcı müstedinin görüş ve iddialarına katıldığını beyan etti.

Müstedaaleyh no 1'in iddialarını ise 3 ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar özetle,

a) Müstedinin şikâyet -ettiği yargısal işlemlerde esasen taraf olma hakkı olmadığı cihetle bu istidayı dosyalamaya da hakkı yoktur.

b) Taraf olma hakkı olsa bile müstedi bu istidayı yapmada çok geç kalmıştır ve Mahkeme adli takdirini lehine kullanmaması gerekir.

c) İstidada -talep edilenin istinaf yolu ile de elde edilebileceği ve dolayısıyle istinaf yolunun açık olması bu istidanın daha ileri gitmesine engeldir veya Mahkemenin takdir hakkı müstedi aleyhine kullanılmalıdır.

Müstedinin