-D. 2/2018Yargıtay/ Asli Yetki No: 28/2015

Yüksek Mahkeme Huzurunda.

Yargıç Gülden Çiftçioğlu huzurunda.

Müstedi: Tezer Küfi, 9, Muzaffer Ersü Sokak, Köşklüçiftlik -
Lefkoşa
İle

Müstedialeyh: No.1 Ayten Hakkı, Şahsen ve Mehmet -İzzet Asım
Bey Vakfı Mütevellisi sıfatıyla, 19,
Sakarya Sokak, Lefkoşa,
No.2 Vakıflar Örgütü ve Din İşleri Dairesi,
Girne Caddesi, Lefkoşa.
A- r a s ı n d a.
Müstedi namına: Avukat Feyzi Hansel
Müstedialeyh No.1 namına: Avukat Hasan Esendağlı
Müstedialeyh No.2 adına: Avukat Ergin Ulunay.

Fasıl 337 Evkaf ve Vakıflar Yasası'nın 55. maddesi ile Mehmet İzzet Asım Bey Vakfı Hakkında

..........-.........

K A R A R

Müstedi, Yargıtay/Asli Yetki altında yaptığı istida ile:

Müstedialeyhlerin, Mehmet İzzet Asım Bey Vakfı mütevellisi görevinde bulunduğu son on yıllık dönem hususunda, Vakfın tüm gelir ve giderlerini ve/veya tüm tahsilatları ve/ve-ya tahsil edilmiş olsun veya olmasın tüm alacakları, galleharlara yapılan ödemeler, stopaj ve sair vergi ödemeleri, tüm mevduatları ve/veya tasarrufları ve dağıtılmamış tüm paraları, hizmet alımları ve/veya hizmet giderleri ve yıl bazında dağıtılmış ve/vey-a dağıtılmamış tüm paraları ile ilgili olarak izahat vermesi ve/veya bu hususlarla ilgili olarak tahkikat yapılması,
Müstedialeyh No.1'in, mezkur mütevellilik vazifesini usulsüz ve/veya hesapsız ve/veya gayrimakul ve/veya basiretsiz bir idare biçimiyle ifa- etmekte olduğunun tespiti,
Müstedialeyh No.1'in mezkur Vakfı uğrattığı zarar-ziyanın tespiti,
(ç) Müstedialeyh No.1'in mezkur Vakfı uğrattığı zarar-
ziyan dolayısıyla Müstedinin eksik aldığı galle payının
tespiti,
Müstedialeyh No.1'in mütevell-ilik vazifesini usulsüz ve/veya hesapsız ve/veya gayrimakul ve/veya basiretsiz bir idare biçimiyle ifa etmekte olması dolayısıyla mezkur Vakfı uğrattığı zarar-ziyanı tazmin etmesi,
Müstedialeyh No.1'in Müstediye ödenen eksik galle paylarını Müstediye ödeme-si,
Müstedialeyh No.1'in, istida konusu Vakfın mütevelliliğinden azledilmesi,
Ahar bir çare ve
Bu istida masrafları
için gerekli emirlerin ısdarını talep etmiştir.

Müstedi istidasını Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğü
E.48, n.2 - 0'a, Anayasa'nın 151(2) mad-desine, Ahkam'ül Evkaf'a, Fasıl 337 Evkaf ve Vakıflar Yasası'na ve bilhassa bu

Yasanın 55'inci maddesine, 1957 Mülhak Vakıflar Nizamnamesine, 73/1991 Sayılı Vakıflar Örgütü ve Din İşleri Dairesi (Kuruluş, Görev ve Çalışma Esasları) Yasası'na, sair ilgili- mevzuata ve Mahkemenin doğal yetkilerine istinat ettirmiştir.

Müstedi bu istidanın istinat ettiği sebepleri istidasında şu şekilde özetlemiştir:
Müstedialeyh No.1'in yaşı hayli ilerlemiş olup sağlık durumu da Mehmet İzzet Asım Bey Vakfının mütevellisi ol-arak görev yapmasına imkan vermeyecek derecede kötüleşmiştir ve bu nedenle Müstedialeyh No.1 mezkur Vakfın yönetimini ve/veya takibini vekil vasıtasıyla ve kötü biçimde yürütmektedir veya kötü bir yönetim sergilemektedir. Keza, yaş itibarıyla ve/veya sağlı-k itibarıyla da Müstedialeyh No.1'in vakıf yönetme ehliyeti bulunmamaktadır.
Müstedialeyh No.1, mezkur Vakfın işleri ve/veya gelir- gideri ve/veya yönetim biçimi ile ilgili herhangi bir husustan haberdar değildir ve/veya bunları idrak edebilecek ve/veya gö-zetleyebilecek ve/veya denetleyebilecek bir durumda değildir.
Müstedialeyh No.1'in, mezkur Vakfın yönetimine ilişkin uygulamaları ve/veya yönetime müdahil olabilecek durumda olmaması nedeniyle mezkur Vakıf zarara uğratılmıştır ve/veya zarara uğramıştır ve -galleharlar ve/veya Müstedi de alması gerekli olan galle paylarını eksik almaktadır.
Müstedialeyh No.1 emanet görevini ihlal etmiştir ve/veya mütevellilik vazifesini suistimal etmiştir ve/veya etmektedir.
Müstedialeyh No.2, Müstedialeyh No.1'in mezkur Vakf-ı yönetmesiyle ilgili olarak ve/veya mezkur Vakfı hesaplar hususunda gerekli asgari dikkat ve ihtimamı gözeterek incelememiş ve/veya soruşturmamıştır ve/veya bunları yapmaktan imtina etmektedir.
Müstedialeyh No.1'in mezkur mütevellilik vazifesini usulsüz v-e/veya hesapsız ve/veya gayrimakul ve/veya basiretsiz bir idare biçimiyle ifa etmekte olması dolayısıyla, mezkur Vakıf ve Müstedi zarara uğramaktadır.

Müstedialeyh No.1 ve 2 istidaya itirazname dosyalamıştır.

Müstedialeyh No.1 itiraznamesinde, istidanın -istinat ettiği sebeplerin içeriklerini birer birer ret ve inkar ederek, Müstedialeyh No.1'in mütevelli olarak Mehmet İzzet Asım Bey Vakfını mükemmel bir düzeyde yönetmekte ve gerektiğinde de vekiller tutmakta olduğunu, Müstedialeyh No.1'in Mehmet İzzet Ası-m Bey Vakfının her türlü gelir ve giderlerinden ve/veya yönetim biçiminden haberdar olduğunu ve ilgili Vakfı mükemmel bir şekilde yönetmekte olduğunu, Müstedialeyh No.1'in Mehmet İzzet Asım Bey Vakfını zarara uğratmadığını, Müstedi dahil galleharlara hak e-ttikleri galle paylarını düzenli olarak ödemekte olduğunu, Müstedialeyh No.1'in, mütevellilik görevini ve/veya emanet görevini iyi niyetli olarak ve mükemmel bir şekilde yerine getirmekte olduğunu, herhangi bir suistimal ve/veya kusurun söz konusu olmadığı-nı, Mehmet İzzet Asım Bey Vakfının yönetimi ve/veya hesaplarıyla ilgili olarak Müstedialeyh No.2'nin düzenli olarak denetlemelerini yapmakta olduğunu, Müstedialeyh No.1'in mezkur denetimler neticesinde herhangi bir kusuru ve/veya açığı bulunmadığını, Müste-dialeyh No.1'in Mehmet İzzet Asım Bey Vakfının mütevellilik ödevlerini usulsüz ve/veya hesapsız ve/veya basiretsiz ve/veya gayrimakul bir şekilde ifa

etmemekte olduğunu, söz konusu Vakfı ve/veya Müstediyi zarara uğratmadığını ve/veya uğratmamakta olduğun-u ileri sürmüştür.
Müstedialeyh No.2 itiraznamesinde, İstidanın istinat ettiği sebeplerin içeriklerini birer birer ret ve inkar ederek, Müstedialeyh No.1'nin mütevelli olarak mükemmel bir düzeyde Mehmet İzzet Asım Bey Vakfını yönetmekte olduğunu, gerektiği-nde vekiller tutmakta olduğunu, Müstedialeyh No.1'in Mehmet İzzet Asım Bey Vakfının her türlü gelir ve giderinden ve/veya yönetim biçiminden haberdar olduğunu ve ilgili Vakfı mükemmel bir şekilde yönetmekte olduğunu, Müstedialeyh No.1'in Mehmet İzzet Asım -Bey Vakfını zarara uğratmadığını, Müstedi dahil galleharlara hak ettikleri galle paylarını düzenli olarak ödemekte olduğunu, Müstedialeyh No.1'in mütevellilik görevini ve/veya emanet görevini iyi niyetli olarak ve mükemmel bir şekilde yerine getirmekte ol-duğunu, herhangi bir suistimal ve/veya kusur söz konusu olmadığını, Müstedialeyh No.2'nin Mehmet İzzet Asım Bey Vakfının yönetimi ve/veya hesaplarıyla ilgili gerekli dikkat, ihtimam ve özeni göstermiş olduğunu ve göstermekte olduğunu, Müstedialeyh No.2'in -Mehmet Asım Bey Vakfını, hesaplarını ve yönetimini düzenli ve sürekli olarak denetlemekte olduğunu, söz konusu denetimlerde Müstedialeyh No.1'in herhangi bir kusuru ve/veya açığı bulunmadığını, Müstedialeyh No.1'in Mehmet İzzet Asım Bey Vakfını ve mütevel-lilik ödevlerini usulsüz ve/veya hesapsız ve/veya basiretsiz ve/veya gayrimakul bir şekilde ifa etmemekte olduğunu, söz konusu Vakfı ve Müstediyi zarara uğratmadığını ve uğratmamakta olduğunu ileri sürmüştür.
Müstedialeyh No.2 itiraznameye ekli yemin varak-asında ise, aşağıdaki ön itirazları sunmuş, itiraznamesinde belirttiği itirazları ise savunma olarak tekrarlamıştır.

ÖN İTİRAZ

Müstedinin işbu Yargıtay/ Asli Yetki istidasını dosyalamaya ve/veya Başsavcının onayıyla dosyalamaya yetkisi ve/veya yeteneği- ve/veya locus standisi yoktur. Çünkü Bölüm 337'nin 55.maddesi Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasası'nın 86,87 ve 188.maddeleri ile 12/1960 sayılı TCM Vakıflar ve Din İşleri Dairesi Teşkilat Yasası'nın hükümleriyle 16.8.1960 tarihinde yürürlükten kalkmıştır, yani V-akıflar İdaresinin Türk Cemaat Meclisine devredilmesiyle Merkezi Hükümetin Başsavcısına verilen haklar ve yetkiler Vakıfları ilgilendirdiği oranda yürürlükten kalkmıştır. Dolayısıyla, işbu itirazla bu Asli Yetki İstidası ileri gidemeyeceğinden, masrafla ip-tali talep edilmektedir

ÖN İTİRAZ
Bölüm 337 sayılı Yasanın 55.maddesine göre, Yüksek Mahkemenin zarar-ziyan tespiti yapmaya ve/veya tazminat vermeye yargı yetkisi yoktur. Bu nedenle, bu Asli Yetki İstidasının masrafla iptali talep edilmektedir.

İstidanın- dinlenmesi esnasında, Müstedi, lehine(6) tanık çağırmıştır. Müstedialeyh No.1 ise lehine (1) tanık çağırmıştır. Müstedialeyh No.2 ise lehine herhangi bir tanık celbetmiş değildir.

Bu safhada Müstedialeyh No.2 tarafından yapılan ön itirazların öncelikle k-arara bağlanması elzemdir.

Müstedialeyh No.2, birinci ön itiraz olarak, Fasıl
337 'nin 55.maddesinin Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasası'nın
86,87 ve 188.maddeleri ile 12/1960 sayılı TCM Vakıflar ve Din İşleri Dairesi Teşkilat Yasası'nın hükümleriyle 16.8.-1960 tarihinde yürürlükten kalktığını iddia ederek, Müstedinin işbu Yargıtay/ Asli Yetki istidasını veya Başsavcının onayıyla bu Asli Yetki İstidasını dosyalamaya yetkisi olmadığını ileri sürmüştür.

Fasıl 337'nin 55.maddesi veya Başsavcıyı ve Müstediyi
i-lgilendirdiği oranda Fasıl 337'nin 55. maddesi Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasası'nın 86,87 ve 188.maddeleri ile 12/1960 sayılı TCM Vakıflar ve Din İşleri Dairesi Teşkilat Yasası'nın hükümleriyle 16.8.1960 tarihinde yürürlükten kalkmış mıdır?

Kıbrıs Cumhuriyeti- Anayasası'nın 86,87 ve 188.maddeleri aşağıdaki gibidir:

Madde 86 şöyledir:

KISIMI V - CEMAAT MECLİSLERİ
MADDE 86Elen ve Türk Cemaatlerinin her biri, kendi üyeleri arasından, bu Anayasa hükümleri gereğince açıkça kendisine ayrılmış bulunan yetkilere- sahip olacak bir Cemaat Meclisi seçer.

Madde 87 şöyledir:
MADDE 87Cemaat. Meclisleri, Cemaatları bakımından, bu Anayasanın sınırları içinde ve bu maddenin 3'üncü fıkrası hükümleri mahfuz kalmak şartiyle, yalnız aşağıdaki konularda teşriî kuvveti ku-llanmak hakkına sahiptirler: -
(a)Bütün dinî konular,
(b)Bütün eğitim, kültür ve öğretim konuları,
(c)ahvali şahsiye,
(d)ahvali şahsiye ve dinî konular ile ilgili hukuk davalarına bakacak mahkemelerin terekküp ve dereceleri,
(e)kendi C-emaatlarının refahını arttırmak gayesi ile kurulan hayır ve spor tesis, teşekkül ve dernekleri gibi münhasıran cemaata ait mahiyette menfaat ve müesseseler ile ilgili konular,
(f)kendi ihtiyaçlarını ve mürakebeleri altında bulunan teşekkül ve müessesel-erin ihtiyaçlarını karşılamak için kendi Cemaatları üyelerine 88'inci maddede gösterildiği gibi şahsî vergiler ve resimler koymak,
(g)Cemaat Meclisinin, münhasıran kendi Cemaatı üyelerinden müteşekkil belediyelerce takip olunan gayelerin tahakkuk ettir-ilmesini mümkün kılmak için belediyelere ait kanunların sınırları içinde nizamnameler veya talimatnameler şeklinde munzam mevzuatı gerektiren konular,
(h)kendilerine bu Anayasa ile verilen, istihsal ve istihlak kooperatiflerini ve kredi müesseselerini -mürakabe etme ve münhasıran kendi Cemaatlarından müteşekkil belediyelere görevlerinde nezaret yetkilerini kullanmaları ile ilgili konular:
Ancak-

(i)bir Cemaat Meclisi tarafından bu (h) bendi gereğince yapılacak olan herhangi bir Cemaat kanunu, niza-mname ve talimatname veya alınacak herhangi bir karar, doğrudan doğruya veya dolayısile, istihsal ve istihlak kooperatiflerini ve kredi müesseselerini düzenleyen veya belediyelere ait herhangi bir kanuna aykırı veya onunla uyuşmaz olamaz,

(ii)bu bend-in yukarıda (i)'nin hükümlerinin hiçbiri bu (h) bendi ile bir Cemaat Meclisine verilen yetkilerin kullanılması ile ilgili herhangi bir konuda Temsilciler Meclisine kanun yapmak yetkisini tanır şekilde tefsir edilemez,

(iii)bu Anayasa tarafından açıkç-a gösterilen diğer konular.Bu maddenin 1'inci fıkra'sının (f) bendinin hiçbir hükmü, Temsilciler Meclisinin, bu Anayasanın hükümlerine uygun, olarak, şahsî vergi koyma yetkisini herhangi bir suretle tahdit edecek şekilde tefsir edilmez.Bir Cemaat Mecli-sinin, bu maddenin 1'inci fıkrası ile kendisine verilen kuvveti kullanmak sureti ile, yapacağı herhangi bir kanun veya alacağı herhangi bir karar, hiçbir suretle, Cumhuriyetin, güvenliği veya Anayasa düzeni veya amme selameti veya amme nizamı veya amme sağ-lığı veya amme ahlakı yararına veya bu Anayasa ile herhangi bir şahsa sağlanan ana hak ve hürriyetlere aykırı hiç bir hükmü ihtiva etmez.

Madde 188 şöyledir:
MADDE 188
Bu Anayasanın hükümleri ve bu maddenin aşağıdaki hükümleri mahfuz kalmak şartı ile, b-u Anayasanın yürürlüğe girdiği tarihte yürürlükte bulunan bütün kanunlar, bu Anayasa gereğince yapılan, hale göre, herhangi bir kanunla veya cemaat kanunu ile, gerek değiştirme, gerek ilave veya gerekse kaldırma sureti ile, tadil edilinceye kadar, bahis ko-nusu tarihte ve bundan sonra yürürlükte kalırlar ve bahis konusu tarihten itibaren bu Anayasaya uymaları için yapılması gerekli tahvillerin yapılması suretile yorumlanır ve uygulanır.
Bu Anayasanın geçici hükümlerinde başka türlü gösterilmedikçe, bu gibi- herhangi bir kanunun bu Anayasanın herhangi bir hükmüne aykırı veya uyuşmaz olan hiçbir hükmü, ve 78'inci madde gereğince ayrı bir ekseriyeti gerektiren hiç bir kanun, yukarıda gösterildiği şekilde yürürlükte kalamaz:
Ancak, belediyelere dair kanunlar, bu- Anayasanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı aylık bir devre için yürürlükte kalabilirler ve vergiler veya resimler koyan herhangi bir kanun, 31 Aralık, 1960'a kadar yürürlükte kalabilir.Bu maddenin 1'inci fıkrası gereğince yürürlükte kalan herha-ngi bir kanunda, ilgili metin başka türlü gerektirmedikçe-
(a)Kıbrıs Sömürgesine veya "Kıraliyete" yapılan herhangi bir atıf, bu Anayasanın yürürlüğe girdiği tarihte veya ondan sonra başlıyan herhangi bir devre bakımından, Cumhuriyete yapılan bir atıf -olarak yorumlanır,
(b)Vali'ye veya Valilik Meclisi'ne yapılan herhangi bir atıf, ayni devre bakımından, bu Anayasanın açık hükümlerine göre, ayrı ayrı veya müştereken Cumhur Başkanına ve Cumhur Başkan Muavinine, Cemaat Meclislerine açıkça ayrılanlar dı-şında teşriî kuvvetin kullanılması ile ilgili konularda Temsilciler Meclisine, bu Anayasa gereğince yetkisine dahil bütün konularda ilgili Cemaat Meclisine ve icra kuvvetinin kullanılmasına dair konularda Bakanlar Kuruluna yapılan bir atıf olarak yorumlanı-r,
(c)İdarî Sekretere veya Malî Sekretere yapılan herhangi bir atıf, ayni devre bakımından, yorum zamanında atfın yapıldığı konu ile ilgili mesuliyetin kendisine yüklendiği Bakanlığa veya Cumhuriyetin bağımsız Dairesine yapılan bir atıf olarak yorumla-nır,
(d)Baş Savcıya veya Baş Savcı Yardımcısına yapılan herhangi bir atıf, ayni devre bakımından, yerine göre, Cumhuriyet Baş Savcısına ve Cumhuriyet Baş Savcı Yardımcısına yapılan bir atıf olarak yorumlanır,
(e)bir amme görevini gören herhangi di-ğer bir şahsa veya herhangi bir makama veya teşekküle yapılan herhangi bir atıf, ayni devre bakımından, Cumhuriyetin buna tekabül eden amme memuruna, makamına, teşekkülüne veya dairesine yapılan bir atıf olarak yorumlanır.Bu maddenin 1'inci fıkrası gereğ-ince yürürlükte kalan herhangi bir kanunun hükümlerini uygulayan Cumhuriyet dahilindeki herhangi bir mahkeme, ayni devre bakımından, bunları, Geçici hükümleri dahil olmak üzere bu Anayasa hükümlerine uygun kılmak için gerekli olabilecek tahvilleri yaparak -uygular.Bu maddedeki-
"kanun"a, bu Anayasanın yürürlüğe girdiği tarihten önce böyle bir kanun gereğince yapılan her nevi amme enstrumanları dahildir,
"tahviller"e, tadiller, intibaklar ve kaldırmalar dahildir.

Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasası'nın 188. ma-ddesi Anayasa'nın Geçici Hükümler Başlığı altında yer almaktadır:

Bu maddenin yukarıdaki 1. fıkrasından görüleceği üzere, Bu Anayasa'nın hükümleri ve bu maddenin aşağıdaki hükümleri mahfuz kalmak şartı ile, bu Anayasa'nın yürürlüğe girdiği tarihte yürür-lükte bulunan bütün kanunlar, bu Anayasa gereğince yapılan, hale göre, herhangi bir kanunla veya cemaat kanunu ile gerek değiştirme gerek ilave veya gerekse kaldırma sureti ile, tadil edilinceye kadar, bahis konusu
tarihte ve bundan sonra yürürlükte kal-ırlar ve bahis konusu tarihten itibaren bu Anayasa'ya uymaları için yapılması gerekli tahvillerin yapılması sureti ile yorumlanır ve uygulanırlar.

Türk Cemaat Meclisi 12/1960 sayılı Yasanın 55. maddesi ise şöyledir:
Madde 55
Evkaf ve Vakıflar Kanunu (Bö-lüm 337) ile Türk Din Reisi (Müftü) Kanununun (Bölüm 340) veya bunlar gereğince yapılan her hangi bir nizamnamenin, bu kanunla açıkça gösterilen hususlar hakkındaki ve bu kanunun hükümlerine aykırı veya uygun olmayan hükümleri yürürlükten kaldırır , bunlar- dışındaki hükümleri bu kanuna uymaları için yapılması gerekli tahvillerin yapılması suretiyle yorumlanır ve uygulanırlar.
Evkaf ve Vakıflar Kanununda (Bölüm 337) gösterilen Yüksek Meclis (High Council) ilga edilir , ancak, bu kanun yürürlüğe girdiği tari-hte kadar olan görev süresi hususunda mezkûr Meclisin her hangi bir sorumluluğu devam eder.
Yüksek Meclisin bu kanunla açıkça başka bir makam veya organa verilmeyen görev ve yetkileri İcra Heyetine ait olur.

TCM 12/1960 sayılı Yasanın tüm hükümleri i-rdelendiğinde, Fasıl 337'nin 55. maddesini tamamen veya Başsavcıyı ilgilendirdiği oranda yürürlükten kaldırdığı hususunda açık herhangi bir hükü