(1412 S. K. m. 294, 360, 367)
Dava: Ceza davalarında ittihaz olunan hükme karşı müdahiller tarafından vuku bulan temyizi dava üzerine yapılan temyiz tetkikatı sırasında suçlu lehine hükmün bozulup bozulamayacağı hususunda yekdiğerine mübayin kararlar verilmiş olduğundan bahisle keyfiyetin tevhidi içtihat yolu ile halli Temyiz 4. Ceza Dairesi Reisliğinin 28.11.1940 tarih ve 1967 numaralı müzekkeresiyle istenilmesine mebni 5 mart 1941 tarihinde toplanan Heyeti Umumiyeye 45 zatın iştirak ettiği görüldükten ve müzakere nisabı tahakkuk ettikten ve mezkur müzekkere okunduktan ve hadise bir kerre de 1. Reis İhsan Ezgü tarafından izah edildikten sonra söz alan:
Osman Talat : Usulün 294 ve 365 ve 647. maddelerini okudu.
367. maddeyi biz suçlunun aleyhine olan temyizlerde kabul ediyoruz. Kendi hukukunu müdafaa sadedinde kanun bu hakkı tanımıştır.
İbrahim : 937 seneside usulün 365. maddesinin tadili teklif edildi. Ve bu husustaki esbabı mucibesini okudular. Kanunun vuzuhu karşısında mahilli içtihat olmaktan çıkmıştır.
Vehbi : (Suçtan zarar gören her şahsın tahkikatın her halinde şahsi hak noktasında amme davasına iştiraki de kabul edilmiştir).
Bununla vuzıı kanun cürümden mutazarrır olan kimselerin hem şahsi haklarını talep etmek hem de böyle bir talepte bulunmaksızın yalnız suçlunun cezalandırılmasını temin etmek maksatlarıyla davaya müdahale (3207 numaralı kanun esbabı mucibesi) edebilmelerinin cevazını tasrih eylemiştir. Öyle ise cürme maruz kalan kimsenin iki sıfatı vardır:
1 - Suçtan zarar görmüş olmak bakımından şahsi davacı,
2 - Cemiyetin bir cüz'ü bulunmak haysiyetiyle amme davacısı, Münhasıran birinci sıfatla davaya iştirak ve kanun yolarına müracaat ederse davanın ammeye taalluk eden kısmı kat'iyet kesbedeceğinden o cihetten ne lehte ve ne de aleyhte bir tetkik yapmak imkanı kalmaz. Fakat, gerek şahsi hak ile birlikte ve gerek müstakillen ikinci slahiyetle bu hakkı istimal ederse o halde ilk hüküm aleyhine amme namına kanun yollarına müracaat edilmiş demek olacağından ona mütedair hükümler cereyan etmek icap eder. Yani şahsi dava müddeisi amme davacısı mevkiindedir. Ve müddeiumumilerin temyizine ait tatbikat caridir.
Hülasa bu yolda müracaat kemaliyle temyiz tetkikatına vesile teşkil eder. Akil : Müdahil şahsi hak cihetinden temyiz eden ve hükmedilen hukuku şahsiye azdır, derse temyiz tetkikatında hukuku amme cihetinden lehine ve aleyhine gidebilir miyiz?
Beşmüddeiumumi : Müddei şahsinin temyizi üzerine alyehe gidilemez ise de burada kendi şahsi işi değil müdahilin amme sıfatıdır. Bu itibarla da müddeiumumilerde olduğu gibi hukuku amme cihetinden aleyhe temyiz edilmiş ise lehe de gidilebilir. Usulün 320, 321 ve 294. maddelerini okudular.
Neticede :
Suçtan mağdur olanlardan usulü dairesinde hukuku amme davasına iltihak etmek suretiyle müdahil sıfatını iktisap edenler Ceza Usulü Muhakemeleri Kanununun 360, 367. maddeleri hükmüne göre şahsi dava müddeisi gibi Cumhuriyet Müddeiumumisinin müracaat edebileceği kanun yollarına gidebileceği ve Cumhuriyet Müddeiumumiliği tarafından aleyhine kanun oyulna müracaat olunan karar mezkur kanunun 294. maddesine nazaran maznun lehine de bozulabileceği cihetle müdahilin temyizi şahsi hakkına inhisar etmeyip aleyhe olmak üzere hukuku umumiye cihetine taalluk ettiği takdirde temyiz olunan hükmün lehe de tadil ve bozulabileceğine ekseriyetle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy