(743 S. K. m. 439)
Dava: Bir vakıfın evlat veya ahfadından bulunan bir kimseye nesebinin veusulünü ispat eden davacının nesebi vakfedenden sabit olursa da 3 ve 4 vakıftan herbirinin evladından olduğunu idda eden kimsenin bu suretle birden ziyade vakıfın sulbi evladından olması nasıl olabileceği ve hususun ne suretle sübut bulmuş olduğu ayrıca Tahkik ve Tetkik olunmak lüzumu 6.11.1936 tarih ve 706/2793 sayılı ilam mucibince dairenin içtihadı cümlesinden iken bu kerre buna benzer diğer bir hadisede üç vakıfın evladından olmak üzere kendisine tevliyet tevcih edildiği anlaşılan bir kimseye nesebini isal eden davacının başkaca bir sübut delili ile mükellef tutulamıyacağı ve davacının 3 vakıfın dahi evladının evladından olduğu hususunda o yolda 3 vakfa mütevelliği sübut bulmuş olan bir şahsa nesebinin isali kafi görülmek lazım geldiği yolunda yeni bir şahsa nesebinin isali kafi görülmek lazım geldiği yolunda yeni bir ekseriyet tebellür ettiğinden bahsile hadisenin tevhidi içtihat yoliyle halli Temyiz 1. Hukuk Dairei Reisliğinin 8.6.1942 tarih ve 1791 sayılı yazısıyle istenilmesine mebni 24 Şubat 943 tarihinde toplanan Heyeti Umumiyeye 44 zatın iştirak ettiği görüldükten ve müzakere nisabı tahakkuk ettikten ve hadise bir kerre 1. Reis İhsan Ezgü tarafından izah edildikten ve tevhidi içtihat lüzumu ekseriyetle karar altına alındıktan sonra söz alan :
Mehmet Gönenli : Şevki Hüseyin, Hacı Mehmet Ağa, Hacı Ahmet ve Ali Çavuş vakıflarının evvelce meşrutiyet veçhile mütevellisi bulunan Ahmet Nafiz'in oğlu Salahaddin tarafından son mütevelli halası Fatma'dan inhilal eden tevliyete müstehik olduğu hakkında Vakıflar idaresi aleyhine ikame eylediği davada tevliyet tedavülüne dair kayıtlara ve nüfus kayıtlarına ve şahadete binaen tevliyete müstehik olduğunun sübutuna dair verilen karar temyizen vakıflardan her birine isal suretiyle nesebin şahadetle ispatı lüzumundan ve davacının vakıfın evlat veya ahfadından olduğu müsbet bulunan biri kimseye nesebinin vüsulünü ispat etmesi kafi olabilirse hadisede mütevelli Ahmet Nafiz'in vakıfların herbirinin sulbi evladından olması nasıl olabileceğinin ve bu husus ne suretle sübut bulmuş olduğunun tahkik olunmamasından vesaireden bahsile bozulmuştur. Davacı Salahaddin'in vefatı üzerine Ahmet Nafiz'in kızının oğlu Sakıp tarafından açılan tevliyete istihkak davası neticesinde, davacı Sakıp'ın mütevelli Ahmet Nafiz'in torunu olduğu ve bu suretle vakıflara ittisali ve ekber ve eslah ve erşed evlattan bulunduğunun tedavülü tevliyet ve nüfus kayıtları ve şahitlerin şahadetleriyle tahakkukettiğinden bahsile tevliyeti fürudan gayriye meşrut olan Hacı Mehmet Ağa Vakfı hakkındaki talebi reddedilerek diğer üç vakfın tevliyetine müstehik ekber ve erşed ve eslah evladı evladdan olduğuna karar verilmiş ve bu karar Vakıflar İdaresi tarafından temyiz edilmiştir.
Hadisede halli lazım gelen mesele nakız kararı veçhile tahkikat icrasına lüzum olup olmadığı hususudur. Tevliyeti, vakıfın evlat ve evladı evladına meşrut olan vakıflardan tevliyet iddiasında bulunan kimsenin nesebini aradaki vasıtaları beyan etmek suretiyle vakıfa isal etmesi lazımdır. Ancak evvelce vakıftan nesebi sabit olmuş kimse varsa neseben vakıfa kadar isal ve ispatına lüzum olmayıp o kimseye isal ve ispatı kafidir. Vakıf bir veya birden ziyade ve bir şahıs muhtelif cihetlerden birden ziyade vakıflara ittisal ederek anların ferilerinden olabilir. Hadiseye taalluk eden vakfiyelerde evlat ve evladı evlat tabirleri mutlak olarak zikredilmiş ve zükur veya inas gibi bir kayt ile de takyit edilmemiştir. Vakfiyelerin tarihlerine ve tevlilet tedavülüne ait Vakıflar İdaresinin kayıtlarında gösterilen tarihlere ve tedavüllere nazaran 3 vakfın mütevellisi olan Ahmet Nafiz ve kırkardeşi Fatma'nın muhtelif cihetlerle bu 3 vakfın vakıflarının ferilerinden olmaları mümkündür. Ve bu vakıfların evladı evladından olarak vakıflarına mütevelli olmuşlardır. Davacının da bu vakıfların evladı evladından olarak mütevelli oldukları kayıtlarla tahakkuk eden Ahmet Nafiz'in kızının oğlu olduğu şahadet vesaire ile sabit olmuştur. Bu da kafidir, demeleriyle neticede :
Tevliyeti vakıfın evladına ve evladı evladına meşrut olan vakıflarda vakıf birden ziyade olsa da bu vakıfların tevliyetine müstehik olduğunu dava eden kimsenin nesebini evvelce vakıfların evladı evladından olarak vakıflarına mütevelli olduğu tahakkuk eden kimseye isal ve ispat etmesi kafi olup mütevellini vakıflardan her birinin evladından olması nasıl olabileceğinin ve bu husus ne suretle sübut bulmuş olduğunun tahkik ve tetkikine lüzum olmadığına 24.2.1943 tarihinde ittifakla karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy