(2004 S. K. m. 133) (743 S. K. m. 633)
Dava: İcra ve İflas Kanununun 133 üncü maddesi uyarınca ihale bedelinin derhal veya verilen mühlet içinde ödenmemiş olması halinde satış memurluğunca ihalenin resen feshedilip edilemeyeceği hususunda İcra ve İflas Dairesi ilamları arasında mübayenet bulunduğundan ihtilafın halli için keyfiyet tevhidi İçtihat müessesesine sevkolunmuş ve Hukuk Umumi Heyetince yapılan müzakere ve tetkikat sonunda aşağıdaki karar verilmiştir.
Heyete tevdi olunan 10.6.1954 tarihli ilamda Telaliye resmini ihale bedelinin maddud olduğu açıkça gösterilmiş ve bu resmin derhal veya verilen mehil zarfında vezneye yatırılmaması ihalenin feshini icabettireceği beyan edilmiştir.
6.7.1954 tarihli ilamda ise Tellaliye resminin müşteriye ait olacağına dair arttırma şartnamesinde bir kayıt bulunmadıkça müşterinin bununla ilzam olunamıyacağı yazılmıştır.
Tellaliye resmini ihale bedelinden madud ve ona mülhak olması ve müşterinin bununla ilzam edilebilmesi için arttırma şartnamesine bu kaydın dercedilmesi lazımdır. Aksi takdirde müşteri Tellaliye resmini vermekle mükellef olmadığı gibi bunun müddetinde verilmemesinden dolayı ihale feshedilemez. Bu resim diğer masraflar gibi borçluya tahmil olunur. Belediye Gelirler Kanunun yirmibeş inci maddesinde Tellaliye resminin satılan malın bedelinden istifa olunacağının tasrih edilmiş olması da bunu teyit etmektedir. 10.6.1954 tarihli ilamda Tellaliye resminin ihale bedelinden madud olduğunun zikredilmesi, bu bedelin arttırma şartnamesine dercedilmese bile müşteriye aidiyetine göstermez. Binaenaleyh bu husus ihtilaf mevzuu değildir.
Yukarıdaki kayıt ve şartı ihtiva eden ihaleler de Tellaliye resmi müşteriye ait ve iale bedelinden madud olduğuna göre bu bedelin derhal veya verilen mehil zarfında icra veznesine yatırılmaması ihalenin feshini icabettirir mi? Diğer bir tabirle gerek ihale bedelinden madud olan Tellaliye resminin gerekse bizatihi ihale bedelinin verilen mehil zarfında ödenmemesi halinde satış memurunun ihaleyi resen feshe salahiyeti var mıdır?
İcra ve İflas Kanununun 133 üncü maddesinde (gayrimenkul kendisine ihale olunan kimse derhal veya verilen mühlet içinde parayı vermezse ihale kararı feshedilir) denilmektedir. Maddedeki (feshedilir) tabiri vücub eder. Yani para verilmediği takdirde satış memurunun resen ihaleyi feshetmesi lazımdır. Gerçi Medeni Kanunun 633 üncü maddesi uyarınca ihale ile mülkiyet müşteriye intikal ederse de ihale bedeli derhal verilmiyerek ödeme için mühlet tayin edilmiş ise mülkiyet şarta bağlı olarak intikal etmiş olur. Şart yerine getirilmezse yani veren mühlet zarfında para ödenmezse ihale feshedilir. Ve mülkiyet eskisi gibi borçlunun uhdesine geçer. Satış memuru dosyayı resen tetkik edecek vakit bulamadığından dolayı ihale müddet hitamında feshedilmemiş ise verilen mehilden sonra müşteri para getirdiği zaman bunu kabul etmiyerek ihalenin feshine karar vermesi icabeder. Şayet satış memuru bunu da yapmıyarak parayı alıp vezneye koymuş ise alakadarların mercie şikayetti üzerine İcra Hakimliğince bu muamelenin bozulmasına ve mezkur 133 üncü madde uyarınca satış memurluğunca ihalenin feshi lüzumuna karar verilmesi iktiza eder. Müddet geçtikten sonra verilen paranın kabuliyle ihaleninn tekemmül ettirilmesi, kanunun tayin ettiği müddetin satış memurluğunca uzatılması demek olur ki, bu hal müddetleri kesin olarak tespiteden İcra ve İflas Kanununun ruh ve müfadına ayrı düşer. Sözü geçen kanunun yirminci maddesinde müddetleri değiştiren mukaveleler hükümsüz addolunmuştur. Bir an için bunun aksi kabul edilirse tatbikatta bir çok ihtilafların doğmasına ve işlerin sürüncemede kalmasına sebebiyet verilmiş olur. Ancak, muamelede menfaattar olan alakalıların muvafakatları halinde ihale tekemmül edeceğinden böyle bir vaziyette para müddet geçtikten sonra verilmiş olsa bile satış memuru ihaleyi feshedemez. İhale kararı gerek resen gerekse şikayet üzerine feshedilmiş olsun bu fesih, verilen müddetin nihayet bulunduğu tarihe muzaf ve raci olur. Ancak bu gibi muamelelere karşı vaki olacak şikayetlerde de İcra ve İflas Kanunu'nun onaltıncı maddesindeki hükmün tatbik olunacağı tabiidir.
Sonuç: Netice ; İcra ve İflsa Kanunu'nun 133 üncü maddesi uyarınca ihale bedeli ile arttırma şartnamesinde müşteriye aidiyeti tasrih olunan Tellaliye resmi derhal veya verilen mühlet içinde ödenmediği takdirde satış memurluğunca ihalenin resen feshedilmesi, edilmediği surette vaki olacak şikayet üzerine mercice ihalenin feshi lüzumuna karar verilmesi lazım geldiğine ve İcra ve İflas Dairesi'nin son içtihadının kanuna uygun bulunduğuna birinci müzakerede üçte iki ekseriyet hasıl olmadığından ikinci müzakere sonunda mutlak ekseriyetle 23.3.1955 tarihinde karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy