-Yargıtay/Geza 1/78
(Dava No. 2648/77)
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Ahmet İzzet, Şakir Sıdkı İlkay ve Ergin Salâhi.
İstinaf eden: Selçuk Avkıran, Lefkoşa.
ile-
Aleyhine istinaf edilen: Başsavcılık, Lefkoşa.
- Arasında.
İstinaf eden namına: Ümit S. Onan.
Aleyhine istinaf edilen namına: Akın Sait.
Rûşvet almaya teşebbüs - Fasıl 154 Ceza Yasası - Ceza Yasasının 100(a) ve 366. maddelerine aykırı komisyonculuk kisvesi altında rüşvet yoluyla para -temin etmeğe teşebbüs.
Usûl - Fasıl 155 Ceza Usulü Yasası - Yasanın 90. maddesine göre duruşmanın durdurularak ilk duruşma yapılmasının emredilmesiİlk Mahkemenin davayı Ağır Ceza Mahkemesine havale etmesi.
Yetki - İlk Mahkeminin Fasıl 155 Ceza Usulü Ya-sasının 90. maddesine göre hangi hallerde davayı Ağır Ceza Mahkemesine havale edebileceği hususu.
İstinaf - Sanığın aleyhine prima facie dava olmadığı iddiası.
OLAY: Sanık itfaiye servisinde Kumandan Muavini olarak istihdam edildiği bir zamanda, itfaiy-e aracı ihalesini kazanan Ali Gürsoydan komisyoncu kisvesi altında 2000KL.- talep etti. Sanık tek yargıçlı İlk Mahkemede rüşvet talep etmekle itham edilerek yargılanmaya başladı. İlk Mahkeme Yargıcı davanın önemini dikkate alarak duruşmaya ara verdi ve dav-anın Ağır Ceza Mahkemesinde dinlenmesini öngörerek ilk tahkikat yapılmasını emretti. Sanık avukatı bu karara karşı istinaf etti.
SONUÇ: Yüksek Mahkeme, Sanığın itham olduğu suçun azami cezasının 3 sene olduğunu dikkate alarak kararı bozdu ve dinlenmek üze-re İlk Mahkemeye havale etti.
Sanık Fasıl 154, Ceza Yasasının 100(a) ve 366. maddelerine aykırı olarak 1 Mayıs 1976 ile 31 Mayıs 1976 tarihleri arasında, İddia Makamınca bilinmeyen bir günde, Lefkoşa'da Kıbrıs Türk Federe Devleti Amme Hizmeti olan İtfaiy-e Servisinde Kumandan Muavini olarak istihdam olunduğu bir zamanda, itfaiye aracı ihalesini kazanmış bulunan Ali Gürsoy'dan komisyonluk kisvesi altında rüşvet yolu ile KL.2000.- nakit para temin etmeğe teşebbüs etmekle suçlanmış ve suçunu kabul etmeyerek d-avanın dinlenmesine başlanmıştı.
İddia Makamı tarafından bütün şahitler çağrıldıktan sonra sanığın avukatı sanığın aleyhine "prime facie" dava olmadığı iddiasını ileri sürdü. Bu iddiadan sonra Alt Mahkeme hakimi davanın tek yargıç tarafından sonuçlandırıl-masının uygun olamayacağı ve Ağır Ceza Mahkemesinde 3 yargıç târafından dinlenmesinin daha adil olacağı düşüncesi ile Fasıl 155, Ceza Usulü Yasasının 90. maddesi altında davayı durdurarak ilk tahkikat yapılmasını emretti.
Sanığın avukatı bu karardan istin-af etmiştir.
Alt Mahkeme hakiminin bu yolu tutmaktaki sebebi, hükmündeki şu iki pasajdan görülmektedir:
"Bir polis subayının bir müdürün rüşvet talep etti diye yargılanması dünyanın her yerinde bir Mahkemenin görebileceği en ciddi davalar arasında yer al-ır. Hem topluma hem sanığa etkisi yönünden bu davadan daha ciddi çok az dava bulunur. Böyle bir davayı İngiliz Usul Hukukuyla fakat jürisiz olarak yargılamak zorundayız. Hiç olmazsa önemli davaları yargılamak için kurulmuş olan Ağır Ceza Mahkemesine götürm-emiz gerekmez mi?
Sanığın itham olunduğu suçun cezası 3 yılâ kadar hapis cezasıdır. Bu nedenle davanın tek hakim önünde dinlemeye başlaması normaldir. Fakat yargıcın önemini gördükten sonra davayı Ağır Ceza Mabkemesine havale etmesi gerekmez mi?"
Ceza Us-ulü Yasasının 90. maddesine göre, eğer dava başlamazdan önce veya davanın duruşması esnasında davanın Ağır Ceza Mahkemesi tarafından yargılanması gerektiği hususu meydana çıkarsa o zaman hakimin davayı durdurması ve ilk tahkikat yapması için bir emir verme-si gerekir.
Kanaatımızca bu ancak, bir Kaza mahkemesinin bakmakta olduğu davada verebileceği cezanın, davanın önemi bakımından, kâfi gelmediği, suçun kendi yetki sınırını aşan bir ceza ile cezalandırılması gerektiği nedeniyle Ağır Ceza Mahkemesine havalen-in gerektiği hallere şamildir.
Burada sanık aleyhindeki dava, Ceza Yasasının 100(a) maddesi altında getirilmiştir ve azami cezası 3 senedir. Buna ek olarak, bu
Bölümdeki buna benzer davalara da bakacak olursak, yani madde 100'den 109'a kadar, bunların hi-ç birinin de azami cezası 3 seneyi geçmemektedir. Ağır Ceza Mahkemesinin istinaf konusu suça, 3 seneden fazla ceza veremeyeceği göz önünde tutulduğunda, Alt Mahkeme Hakimi bu yolu tutmakla hata etmiştir kanısıdayız.
Yukarıdaki sebeplerden dolayı, Alt Mahke-menin verdiği kararı iptal ederiz. Bu safhada İddia Makamının bütün şahadeti ibraz edilmi,s ve bu şahadet üzerinden istintak yapılmış olduğu için, davanın, tekrar ayni Hakim önünde devam edebilmesi için, Lefkoşa Kaza Mahkemesine iade edilmesini emrederiz.
-
(Ahmet İzzet)(Şakir Sıdkı İlkay)(Ergin Salâhi)
Yargıç Yargıç Yargıç
30 Ocak 1978
Full & Egal Universal Law Academy