-Yargıtay/Ceza 13/77
(Dava No. 1013/76;Mağusa)
Yüksek Mahkeme Huzurunda:
Mahkeme Heyeti: Ahmet İzzet, Şakir Sıdkı İlkay ve Salih S. Dayıoğlu. İstinaf eden: Dt. Ramiz Gökçe, Mağusa.
ile-
Aleyhine istinaf edilen: Emniyet Müdürlüğü, Mağusa.
- Arasında.
İstinaf eden namına: A.M. Berberoğlu.
Aleyhine istinaf edilen namına: Talât Enginsoy.
Hırsızlık malı tasarrufunda bulundurma suçu - Fasıl 154 Ceza Yasası - Yasanın 306(a) maddesine aykırı çalınmış olduğunu -bildiği halde mikroskobu tasarrufuna geçirme.
Ceza Usulü - Fasıl 155 Ceza Usulü Yasasının 62. maddesine uygun yargılama yapılıp yapılmadığı - Sanığın kabul beyanı alınmadan Sanık avukatının hafifletici sebepler üzerinde durması ve İlk Mahkemenin Sanığı ma-hkûm etmesi.
Mahkûmiyet kararı aleyhine istinaf - Sanığa usulüne uygun olarak dava okunmaması - Sanığın kabul beyanı alınmadan Sanık avukatının hafifletici sebepler üzerinde hitapta bulunması ve İlk Mahkemenin Sanığı mahkûm etmesi - Yargıtayın davayı İlk -Mahkemeye iadesi.
OLAY: Sanık hırsızlık mal tasarrufu suçuyla itham edildi. Sanığın davayı kabul etmemesi üzerine dava birkaç kez ertelendi. Son duruşmada Sanık avukatı Sanığın davaya cevabını değiştireceğini söyleyerek Mahkemeden izin istedi. İznin ver-ilmesi üzerine Sanık avukatı hafifletici nedenler üzerinde durdu. Bunun üzerine İlk Mahkeme Sanığı KL.lO.- para cezasına çarptırdı. Sanık mahkûmiyet aleyhine istinaf etti.
SONUÇ: Çoğunluk kararı, Sanığın davaya verdiği cevabı değiştirmek için izin istemesi-nden sonra Sanığa tekrar dava okunması gerektiğini belirtti. Bu yapılmadığı için istinafı kabul eden çoğunluk kararı Sanığın yeniden yargılanmasını emretti.
Azınlık kararı, Ceza Usulü Yasasının 62. maddesinin bu davada uygulandığını, Sanığın davayı kabul e-tmesinin o davanın Sanığa daha önceden okunması ön şartına bağlı olduğunu belirtti ve istinafın reddedilmesi gerektiği kanısına vardı.
Atıfta Bulunulan Yargısal İçtihatlar:
R. v. Heyes (1950) 2 All E.R. s.587 at 588.
2- Paliomeshitis v. Rossides (1957) 22- CLR. s.153, s.154.
HÜKÜM
Ahmet İzzet: Sayın Şakir Sıdkı İlkay'ın vereceği hükmü daha evvel okumak fırsatını buldum, onunla hemfikirim. Yalnız şu hususu vugulamak istiyorum. Tutanaklardan sanığa tekrar dava okunduğu ve sanığın okunan davayı kabul ettiğ-i görülmüyor. Sanık, dava okunmadan mahkûm edildiği için mahkûmiyet geçersiz olup, hiç olmamış gibi addedilmesi gerekmektedir. Bu sebeple de sanığın alt mahkemede tekrar yargılanması icabetmektedir.
Şakir Sıdkı İlkav_ : Müstenif, Mağusa Kaza Mahkemesi tara-fından hırsızlık olduğunu bilerek Lefkoşa Türk Lisesi Biyoloji Laboratuvarından çalınan KL.9O.- değerinde bir mikroskobu, 13.11.1975 tarihinde, tasarrufuna almaktan kabahatlı bulunarak mahkûm edildi ve KL.lO.para cezasına çarptırıldı. İstinaf Kaza Mahkemes-inin mahkûmiyet kararı aleyhine yapılmıştır.
Müstenif (Sanık), Kaza Mahkemesi huzurunda ilkin 1.9.1976 tarihinde çıktı. Avukatsız bulunduğu o gün kendisine dava okundu, kabul etmedi ve dava, duruşması yapılmak üzere, 21.9.1976 tarihine ertelendi. 21.9.1976- tarihinde sanık Mahkemeye avukatı ile çıktı. Sanığın avukatı geç görevlendirildiği cihetle davanın duruşması için hazırlıklı bulunmadığını ileri sürerek davanın, sanığa tekrar dava okunup cevap alınması için, başka bir güne ertelenmesini istedi ve Mahkeme- de bu müracaatı kabul ederek davayı böyle bir maksat için 23.11.76 tarihine erteledi. Sanık o gün Mahkemeye başka bir avukat ile çıktı ve daha önce saptandığı gibi kendisine dava okundu ve bu defa da davayı kabul etmedi. Dava işitilmek üzere 17.2.1977 tar-ihine ertelendi.Sanığın avukatı, 17.2.1977'de, Mahkemeye müracaat ederek sanığın davaya cevabını değiştirmek için izin istedi. Mahkeme de müracaatı kabul ederek izin verdi. Verilen izinden hemen sonra sanığın avukatı Mahkemeye hafifletici sebepler üzerinde- hitapta bulundu ve bunun akabinde de Mahkeme tutanaklara "sanık kabulü nedeni ile suçlu görülür" ibaresini kaydederek sanığı cezalandırmak yönüne gitti.
İstinaf ihbarnamesinde ileri sürülen istinaf sebebi şöyledir:"Muhterem Bidayet Mahkemesi, suçunu kabul- etti nedenine dayanarak, sanığı 'suçlu' bulmakla hata etmiştir. Çünkü, sanık usulüne uygun olarak suçunu kabul etmemiştir."
Davaya cevabını değiştirmesi için verilen izinden sonra, sanığa tekrar dava okunduğu ve buna cevabının alındığına daîr tutanaklar-da herhangi bir kayıt mevcut değildir. Halbuki sanığın bu şekilde kabahatlı bulunup cezalarıdirılabilmesi için davayı kendisinin şahsen kabul etmiş olması gerekir; sanığın kabul etmek istediğine dair avukatının bir beyanı yeterli değildir. -Gör: R. v. Heye-s (1950) 2 AELR p.587 at 588.
Paliomeshitis v. Rossides (1957) 22 CLR p.l53 davasında zamanın Yüksek Mahkemesi, benzer olgular muvacehesinde, sanığın davasını kabul etmiş olduğunun addedilmesi gerektiğine hükmederek Bidayet Mahkemesinin mahkûmiyet kararın-ı tasvip etti. Mamafih o meselede Yüksek Mahkemenin hükmünden anlaşıldığına göre, sanık Bidayet Mahkemesi huzurunda şahsen buiunmuş ve davayı kabul etmek istediğini belirterek davaya cevabını değiştirmek için izin istemişti. Yüksek Mahkeme de sanığın Biday-et Mahkemesi huzurunda davasını kabul ettiğine dair beyanının işitilmiş olduğuna tutanakların yeterli derecede işaret etmekte olduğu esasına dayanarak mahkûmiyet kararını tasvip etti. Önümüzdeki meselede ise, daha önce de izah edildiği gibi, sanığın davaya- cevabını değiştirmesi için izin müracaatını Mahkemeye sanığın avukatı yaptı ve dava neticelendirilinceye kadar sanığın kendisi Mahkemeye herhangi bir beyanda bulunmadı.
Yukarıda söylenenlerden anlaşılacağı gibi sanığın mahkûmiyeti geçerli değildir ve ipta-l edilmesi gerekir.
Şimdi de mahkümiyetin sadece iptal edilmesi ile yetinilmesinin mi yoksa iptal edilip davanın, yeniden duruşması yapılmak üzere, Kaza Mahkemesine iade edilmesinin mi doğru olacağı hususunun tezekkür edilmesi gerekir. Bu meselede mahkûmiy-etin iptalini gerektiren hatanın mahiyetini ve dava ile ilgili tüm ahval ve şeraiti göz önünde tutarak davanın tekrar dinlenmek üzere Kaza Mahkemesine iade edilmesinin adaletin tecellisi bakımından en doğru ve adil yol olduğu görüşüne vardım.
Netice itibar-ı ile istinafın kabul edilip Kaza Mahkemesinin mahkûmiyet kararının iptal ve davanın başka bir yargıç huzurunda tekrar duruşması yapılmak üzere, Kaza Mahkemesine iade edilmesi gerektiği görüşündeyim.
Salih S. Daytoğlu: Sayın Yargıç Şakir Sıdkı İlkay'ın ver-diği hükümde istinafın olguları hususunda geniş bilgi verildiği cihetle bunlar üzerinde durmayacağım. Bütün sorun Mahkeme zabıtlarında açıkça görüleceği gibi Fasıl 155, Ceza Usul Yasasının 62. maddesine uyulup uyulmadığı ve uyulmaması halinde bunun ne gibi- hukuki netice doğuracağıdı r.
Bir ceza davasının duruşması esnasında Fasıl 155 Ceza Usul Yasasının 62. maddesine uymak bir yasal zorunluluktur ve Bidayet Mahkemelerinin bu maddeye uygun bir şekilde işlem yaptıklarını zabıtlarda göstermeleri gerekmektedir.- Bu işlemin yapıldığının zabıtlarda açık seçik bir şekilde gözükmesi tercilı edilmekle beraber istihraç yoluyla salimen bu sonuca varılırsa sözü edilen 62. maddenin uygu- landığı kanaatına varılabilir kanısındayım.
Nitekim Melis Antoni Paliomeshitis v. Io-annis Rossides C.L.R. Vo.22 s.153, 154'de zamanın Yüksek Mahkemesi bu konuda şöyle dem iştir:
"At a certain stage of the proceedings the appellant intimated that he wished to change his plea and to plead guilty to the first count. The entry then appeared o-n the record, 'the accused is allowed to enter a plea of guilty on count 1.' Count 2 was withdrawn and the Magistrate proceeded to sentence in respect of the offence charged in the first count.
It was argued on behalf of the appellant that there was no pr-oper plea of guilty taken and that.... We had no reason to think that in allowing the appellant to change his plea the Court below neglected to proceed in accordance with Law.
We are bound by the record and it appeared to us to be sufficiently indicated t-hat the appellant was hear to admit guilt in respect of the offence charged in the first count. The trial court clearly accepted this plea and the presumption is that the learned Magistrate was satisfied that the appelant understood the nature of his plea.- That being so the court was entitled to proceed as it did us if the appellant had been convicted by the judgment of the Court .-...." Önümüzdeki istinafta Mahkeme sanığa ceza kesmezden önce şöyle dedi: "Sanık, kabulü nedeniyle, suçlu görülür.'' Bizzat Bidayet Mahkemesi Hâkimi tarafından yazılan ytıkarıdaki cümleden de anlaşılacağı gibi, sanık aleyhine getirilen davayı kabul etmiş o-lacaktır ki, bu nedenle, Mahkeme tarafından suçlu bulunup mahkûm edilmiştir. Sanığın bir davayı kabul etmesi, o davanın sanığa daha önceden okunduğu önşartına bağlıdır. Bunun aksi, kanaatımca, düşünülemez.
Binaenaleyh sözü edilen 62. maddenin uygulandığın-ı salimen söylemek mümkündür. Bu kanaata vardığımdan ötürü 62. maddeye uyulmaması halinde hukuki sorunun ne olabileceği hususunda herhangi bir fikir beyan etmem gerekmemektedir.
Yukarıdaki nedenlerle istinafın reddedilmesi gerektiği kanaatındayı m. Ahmet İ-zzet: IIetice olarak, oy çokluğu ile, istinaf kabul edilir. Bidayet Mahkemesinin mahkûmiyet kararı iptal edilir. Dava, başka bir yargıç huzurunda dinlenmek üzere Kaza Mahkemesine iade olunur.
(Ahmet İzzet) (Şakir Sıdkı İlkay) (Salih S. Dayıo-ğlu) Yargıç Yargıç Yargıç
17 Haziran 1977
Full & Egal Universal Law Academy