- Yargıtay/Ceza 15/79
(Dava No. 80/79; Girne)
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Ülfet Emin, Başkan, Salih S. Dayıoğlu, N. Ergin Salâhi.
İstinaf eden: Bayram Mehmet Ali, Merkezi Cezaevi.
ile-
Aleyhine istinaf edilen: Başsavcılık.
Ara-sında.
İstinaf eden namına: Gûrsel Kadri.
Aleyhine istinaf edilen namına: Akın Sait.
Silah tasarrufu - Fasıl 57 Ateşli Silâhlar Yasası - Yasanın 3(1)(b), 2(b), 4(1)(2)(b), 26 ve 27. maddelerine aykırı ithali yasaklanmış makineli silah tasarrufu.
Patl-ayıcı madde tasarrufu - Fasıl 54 Patlayıcı Maddeler Yasası, Yasanın 4(1)(e), 4(d) maddelerine aykırı olarak patlayıcı madde
tasarrufu.
Ceza Usulû - Kabul beyanı ile hafifletici sebep olarak ileri sürülenlerin bağdaşmaması - Mahkemenin Sanığı ikaz etmesi -- Sanığın iddialarında ısrar etmesi - Mahkemenin davayı kabul edilmemiş addederek duruşmaya devam etme zorunluluğu. -
Davanın kabulû (plea of guilty) - Davanın kabulü ile davada öne sürülen hafifletici nedenlerin bağdaşmaması nedeniyle mahkûmiyetin iptal-i ve davanın İlk Mahkemeye iadesi.
Mahkûmiyet aleyhine istinaf.
Müdafaa - Davanın kabulü ile hafifletii nedenlerin bağdaşmamasıSanığın silâh ve patlayıcı maddeyi tasarruf niyeti ile değil polise teslim etme niyeti ile bulundurması - Bunun Sanığın suçu k-abulü ile bağdaşmaması - İlk Mahkemenin bu gibi durumlarda suçun yasal olarak kabul edilmediğini addederek duruşma yapılmasını emretmesi gereği.
OLAY: Sanık, makineli silâh ve patlayıcı madde tasarrufu suçlarıyle itham edildi. Sanık suçunu kabul ettikten- sonra Sanık avukatı
Mahkemeye hitabede bulunarak hafifletici nedenler ileri sürdü. İlk Mahkeme Sanık avukatının öne sürdüğü hafifletici nedenler ile Sanığın ikrarının bağda,smadığını Sanık avukatına izah etti. Sanık ve avukatı iddialarını geri çekmedikl-erini belirttiler. Bunun üzerine İlk Mahkeme Sanığa 6 ay hapis cezası verdi. Sanık, ceza ve mahkûmiyet aleyhine istinaf etti.
SOIIUÇ: Yüksek Mahkeme Sanığın kabul beyanı ile Sanık lehine ileri sürülen hafifletici nedenlerin bağdaşmaması halinde, İlk Mahk-emenin Sanığı ikaz etmesi ve Sanığın iddialarını geri çekmemesi halinde duruşmaya devam etmesi gerektiğini belirtti.
Bu davada Sanık, İlk Mahkemenin ikazından sonra iddialarında ısrar ettiğine göre duruşma yapılması gerektiğini vurgulayan Yüksek Mahkeme, m-ahkûmiyet kararını iptal etti ve davayı yeniden dinlenmek üzere ilk Mahkemeye iade etti.
HÜKÜM
Ülfet Emin, Başkan: Hükümlü 29 Mart 1979 tarihinde Girne'de Girne Ağır Ceza Mahkemesi tarafından 27.4.1978 tarihinde Girne kazasına bağlı Karşıyaka köyünde i-thali yasaklanmış bir adet 9mm çapında M55500 fabrika numaralı makineli silâhı 11/59 sayılı yasa ile tadil edilen Fasıl 57 Ateşli Silâhlar Yasasının 3(1)(b), 2(b), 4(1)(2)(b), 26 ve 27. maddelerine aykırı olarak tasarrufunda bulundurduğundan ve aynı tarih -ve mahalde Kıbrıs Türk Federe Devleti ilgili makamından ruhsatı olmaksızın Fasıl 54 Patlayıcı Maddeler Kanununun 4(1)(e), 4(d) maddelerine aykırı olarak tasarrufunda patlayıcı madde bulundurduğundan yani muhtelif silâhlara ait 501 adet mermi ile 2 adet TNT- kalıbı bulundurmaktan kabahatlı bulunarak 1. davadan 6 ay, 2. davadan 3 ay hapis cezasına çarptırıldı.
Hükümlü Ağır Ceza Mahkemesinde her iki suçu işlediğini itiraf etmiştir. Hükümlü Ağır Ceza Mahkemesinin hata ettiğini ileri sürerek gerek mahkümiyet ve g-erekse ceza aleyhine istinaf eylemiştir. İstinafın duruşması esnasında ceza aleyhine yapılan istinaf geri çekilmiştir. Ağır Ceza Mahkemesinde ceryan eden duruşma esnasında alınan tutanaklara göre davalar hükümlüye okunduktan sonra hükümlü her iki davayı ka-bul etmiştir. Olgular İddia Makamı tarafından izah edildikten sonra hükümlünün avukatı suçun nasıl işlendiğini izah etmiş ve hafifletici sebepleri Mahkemenin bilgisine getirmek amacı ile Mahkemeye bit hitabede bulundu. Buna ilâveten bazı konuları açıklığa -kavuşturmak için bir şahidin de çağırılması için izin istedi ve gereken izin verildi. Şahit şahadetini verdikten sonra Ağır Ceza Mahkemesi duruşmayı karar için ertesi gün yani 29 N1art 1979'a erteledi. 29 mart 1979'da Mahkeme hükümlünün avukatına şunları s-öylediği görülmektedir:-
"Güryel Bey tahfif edici sebepler olarak ileri sürdüğünüz hususlar, bu hususları deste'klemek maksadıyle çağırdığınız şahidin söylediklerinin ilk bakışta sanığın ikrarı ile bağdaşmadığı görülmektedir. Onun suçsuz olabileceği veya- müdafaasını teşkil edebileceği ihtimalini ortaya koymaktadır. Isterseniz size ikrar değişikliği için fırsat vereceğiz."
Bundan görülecektir ki Ağır Ceza Mahkemesi hükümlüye bir hak tanımak istedi ve arzu ettiği takdirde hükümlüye daha önce yapmış olduğu -ikrarı geri çekmek fırsatını verdi. Kanaatımızca bu gibi hallerde ilk mahkemenin görevi sanığa veya avukatına suçun işlendiğine dair sanığın yaptığı itiraf (plea of guilty) ile bağdaşmayan iddialarını geri çekmediği ve bu gibi iddialarda ısrar ettiği takdi-rde sanığın "itirafının" mahkemece kabul edilmeyeceğini ve sanığın suçu işlediğini "itiraf etmediği" (plea of not guilty) addolunup davanın duruşmasına gidileceğinin sanığa bildirilmesi gerekir. Bunun üzerine sanık veya avukatı ileri sürdüğü iddia ve görüş-leri geri çekmezse ve iddialarında ısrar ederse mahkeme sanığa suçu işlediği hususunda yaptığı "itirafı" kabul etmediğini bildirmesi gerekir ve davanın duruşmaya gitmesi gerekir. Sanık veya avukatı bu gibi iddialarını geri çeker ve ısrar etmediğini bildiri-rse bu gibi iddiaların tutanaklarda yer almamış gibi addolunması ve mahkemenin bu gibi iddialara herhangi bir önem vermemesi gerekir. Bu davada ise Mahkeme tarafından hükümlüye verilen fırsattan sonra hükümlünün avukatı şu cevabı vermiştir:-
"Sanığın daha- önce ithamnamesine verdiğimiz cevabı herhangi bir şekilde değiştirmeyeceğiz. Dünkü oturumda sanık adına müdafaa için söylenenleri tamamen tahfif edici sebeb olarak dikkate almanızı, sanığın söz konusu emare makineli tüfeği diğer emareleri bulduğunu ve bun-ları bir temptation karşısında bunları tasarrufuna aldığını ve tasarrufunda bulundurmak niyeti olmadığını muhterem mahkemeye beyan ederim. Sanığın bu arada Polise yardımcı olduğunu, daha önce silâh bulması iIe aynı şekilde yardımcı olduğunu diğer tahfif ed-ici sebepler ile birlikte mahkemenin dikkate almasını ve sanığa mülâyim davranmasını ve bu konuda Muhterem Mahkemeden sanığa karşı mercy diliyorum sanık namına."
Hükümlünün avukatının yapmış olduğu bu beyandan da açıkça görülüyor ki hükümlü halâ daha dava -konusu silâh ve patlayıcı maddeleri tasarrufunda bulundurmak niyeti ile evinde bulundurmadığını iddia etmeye devam etmiştir. Hakikaten hükümlünün iddia ettiği gibi dava konusu silâh ve patlayıcı maddeleri evinde Polise teslim etmek niyeti ile bulundurmuş i-se itham edildiği suça bir müdafaa teşkil edebilirdi. Böyle bir hususun kesin müdafaa teşkil edip etmediği hususunda bu aşamada herhangi bir karar vermemekteyiz.
Söylediklerimizden açıkça görülüyor ki hükümlünün Ağır Ceza Mahkemesi huzurunda Ceza Muhakeme-leri Usulü Yasasının öngördüğü
gibi yasal bir kabulü "itirafı" (plea of guilty) mevcut değildi. Bu durumda yasal bir "itiraf" olmadan Ağır Ceza Mahkemesinin yaptığı mahkûmiyet geçersiz olur ve sanığın itham olduğu suçlardan betekrar Ağır Ceza Mahkemesi tar-afından yargılanması gerekir.
Hükümlünün ileride yapılacakolan Girne Ağır ceza Mahkemesinde hazır bulunmasını sağlamak için hükümlünün kefalet senedi vermesine
Emir verilmesi gerekir.
Sonuç olarak Girne Ağır Ceza Mahkemesinin 29 Mart 1979'da sanık aleyh-ine verdiği mahkûmiyet hükmü iptal edilir ve sanığın betekrar itham edildiği suçlardan 11.6.1979 tarihinde oturum yapacak olan Girne Ağır Ceza Mahkemesi tarafından yargılanmasına karar verilir. Ağır Ceza Mahkemesinin huzuruna gitmesini sağlamak için sanığı-n KL.500.- kefalet senedi vermesi emrolunur.
(Ülfet Emin) (Salih S. Dayıoğlu) (N. Ergin Salâhi)
Yargıç Yargıç Yargıç
4 Mayıs 1979
Full & Egal Universal Law Academy