-D.8/94 Birleştirilmiş
Yatgıtay/Ceza No 15-16-17/94
(Lefke Dava No: 243/94)

Yüksek Mahkeme Huzurunda
Mahkeme Heyeti: Taner Erginel, Metin A. Hakkı, Gönül Erönen.

Yargıtay/Ceza 15-/94

İstinaf eden: Hasan Yumuk, Alayköy.
ile
Aleyhine istinaf edilen: KKTC Başsavcılığı.
A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına: Avukat Menteş Aziz.
Aleyhine istinaf edilen namına: Savcı Mustafa Arısa-l.

Yargıtay/Ceza No 16/94

İstinaf eden: Hüseyin Azmi Hanoğlu, Cengizköy.
ile
Aleyhine istinaf edilen: KKTC Başsavcılığı.
A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına: Avukat Meteş Aziz.
Aleyhine istin-af edilen namına: Savcı Mustafa Arısal.

Yargıtay/Ceza No: 17/94

İstinaf eden: Süleyman Değirmencioğlu, Cengizköy.
ile
Aleyhine istinaf edilen: KKTC Başsavcılığı.
A r a s ı n d a.

İstinaf eden n-amına: Avukat Menteş Aziz.
Aleyhine istinaf edilen namına: Savcı Mustafa Arısal.

H Ü K Ü M

Taner Erginel: Sanıklar değiştirilmiş şekli ile 1976 Seçim ve Halkoylaması Yasasının 188(1) maddesine aykırı olarak 12 Aralık 1993 seçimlerinde U.B.P. milletveki-li adaylarına oy verilmesini sağlamak için cengizköy'de çeşitli kişilere "arsa haks ahipliği tespit belgesi" vermekle itham edildiler. Lefke'de oturum yapan Lefkoşa Kaza Mahkeemsi, Sanıkları itham odlukları 7 suçun 4'ünden beraat ettirirken 3 suçtan mahkûm- etti. Mahkûmiyetten sonra Kaza Mahkeemsi 1. sanığı 10 gün, 2. sanığı 2o gün, 3. Sanığı ise 30 gün hapis cezasına çartırıldı. Mahkûmiyet ve ceza aleyhine önümüzdeki istinafı dosyalamış olan Sanıkların avukatı Kaza Mahkeemsi kararının hatalı olduğunu, yani -Sanıkların tüm suçlardan beraat etmeleri gerektiğini ve herhalûkarda Sanıklara daha hafif ceza verilmesi gerektiğini iddia etmektedir.

Önümüzdeki davaya ilişkin olgular özetle şöyledir:

1976 yılında kabul edilmiş Seçim ve Halkoylaması Yasasının "Haksız- Oy Sağlama" kenar başlığını taşıyan 188(1) ve (2). maddeleri şöyledir:

"188(1) Kendisine veya başkasına oy verilmesi veya verilmeemsi için br veya birkaç seçmene çıkar veya sair hizmetler teklif eden, vaat eden veya veren yahut resmi veya genel görevler -veya özel hizmet ve çıakrlar vaat eden veya sağlayanlar, iki yıla kadar hapis cezasına çarptırılabilirler. verilen vaat edilen veya sağlanan çıkarlar seçmenin seyahat, yemek, içki ve nakil giderleri veya hizmetlerinin karşılığı olarak gösterilse dahi hüküm- aynıdır.
(2) Yukarıda yazılı para, çıkar, vaat veya hizmetleri kabul eden seçmen de aynı cezaya çarptırılabilir."

Görülebileceği gibi bu maddeler kendisine veya bir başkasına oy verilmesini sağlamak için bir seçmene çıkar sağlamayı suç haline getirm-iştir.

Sanık 1, 1990 yılında U.B.P.'den milletvekili seçilmiş ve 1990-1993 yıllarında İskân Bakanlığı yapmış bir şahıstır. Sanıkların itham oldukları suçların işlendiği 7.12.1993 ile 12.12.1993 tarihleri arsında Sanık 1, U.B.P. milletvekili adayı, Sanık -2 Cengizköy muhtarı, sanık 3 ise Cengizköy U.B.P. Örgüt Başkanı idi.

23/78 sayılı Sosyal Konut Yasası ve bu yasaya bağlı olarak yapılan Kırsal Kesim Tüzüğü kırsal bölgelerde yaşayan ve evi olmayan çiftlere kendi konutlarını yapmaları için arsa verilmesin-i öngörmektedir. Yasada evli gençlere arsa verielceği belirtilmiş olamsına rağmen uygulamada evlenecek olanlara da arsa verilmektedir.

İddia Makamı, Sanıklar aleyhine getirdiği 7 davayı kanıtlamak için 8 tanık dinletti.

İddia Makamı 1. tanığı Artan Ilg-ar'ın şahadetine göre kırsal bölgede yaşayıp evi olmayan çiftler önce birer forma doldurarak İskân Bakanlığına veya Sosyal Konut Şubesine başvururlar. Genellikle müracaatlar fazla olduğundan mevzuata göre önceliği olanlar tespit edilir ve öncelik sırasına -göre arsalar dağıtılır. Eğer parselleme yapılmışsa hak sahipleri kura ile belirlenir. Belirlenen haks ahiplerine "arsa haks ahipliği tespit belgesi" verilir. Hak sahiplerine 3 ay içinde konutu yapmaya başama ve en geç 2 yıl içinde tamamlama şartı konur. Be-lgede Bakanlığın vereceği proje dışında ev yapıldığı takdirde arsanın geri alınacağı belirtilir.

Sosyal Konut Şube Amiri Vekili olan Artan Ilgar şahadetinde, 1992 yılında Sanık 1'in talimatı ile Şubesinin Cengizköy muhtarı olan Sanık 2 ile temas ettiğini-, görevli memurun çalışmaları ve Sanık 2'nin beyanları ışığında 15 hak sahibinin tespit edildiğini, belgelerin 2.11.1993 tarihinde Sanık 1 tarafından imzalandığını, ancak bu belgelerin dağıtılmadığını, 20 Ekim - 12 Aralık 1993 tarihleri arasında Şuebsinde -çok süratli uygulamaya gidildiğini ve 297 adet arsa dağıtıldığını, Sanık 1'in kendisine Cengizköy'de dağıtılacak arsalarla ilgili birliste gönderdiğini, bu listenin üzerine Sanık 1'in "Artan Bey gereği" diye yazdığını, listede arsa alacak isimler ve parsel- numaralarının bulunduğunu, bu konuda Sanık 1'den sözlü talimat da aldığını, gönderilen liste ve talimat ışığında Cengizköy'de dağıtılacak 29 arsa hak sahipliği tespit belgelerinin hazırlandığını söyledi.

İddia Makamı tahkikatı yapan emniyet görevlileri -ile kendilerine arsa hak sahipliği tespit belgesi verilen 5 kişiyi tanık olarak dinleterek davaları kanıtlamaya çalıştı.

Kaza Mahkemesi yargıcı son derece detaylı ve dikkatle hazırlanmış kararında öncelikle arsa dağıtımından yaralanacak kişilerin seçmen -olup olmadığı üzerinde durdu. Sanıkların itham oldukalrı suçları işleyebilmeleri için U.B.P. adaylarına oy verilmesini sağlamak amacıyla arsa hak sahipliği tespit belgelerinin dağıtılması gerekiyordu. Bunun için ise herşeyden önce belgeleri alan kişilerin -oy verecek kişiler oması gerekmekteydi. İddia Makamı seçmen listelerini ibraz ederek belge alan kişilerin seçmen olduğunu kolaylıkla kanıtlayabilirdi. Ancak muhtemelen bir dikkatsizlik sonucu bu yapılmadı. Bu nedenle Mahkeme belgealan kişilerin Mahkemede t-esadüfen söyleidkleri sözleri yorumlayarak seçmen olup olmadıklarını kararlaştırmak zorunda kaldı.

Mahkeme kararında bu konuda şöyle denmektedir:

".. 188(1) deki suçun işlenmesi için çıkarın seçmen olan bir veya birkaç seçmene sağlanmış olması gerekir. -Aksi halde seçmen olmayan bir kimseye maddede belirtilen amaç veya niyet için çıkar sağlamış olamsı halinde kanaatimce 188(1) maddesindeki suç işlenmiş olmaz.

Kısacası iddia makamı suçun birinci unsurunu ayrı ayrı her dava için makul şüpheden ari bir şek-ilde ispat etti mi diye bakmak gerekmektedir."

1. davada oy vemek için arsa tespit belgesi aldığı iddia edilen Selcan Avcı için Mahkeme kararında "bu şahsın seçmen olduğuna makûl şüpheden ari olarak karar veremem" denmektedir. Ayni şekilde Mahkeme 3. dava-da arsa tespit belgesi alan Ekrem Özuysal ve 4. davada Taner Aslantürk'ün de seçmen oldukalrını İddia Makamının kanıtlayamadığı sonucuna vardı. Semih Doru ve Derviş Soyer ise hiç şahadet vermedikleri için seçmen oldukları kanıtlanmamış oldu. Arsa hak sahip-liği tespit belgesi alan ve Mahkeemde şahadet veren Suzan Altıntaş 12.12.1993 seçinlerinde U.B.P.'yi desteklediğini, Hüseyin Şehnaz ise D.P.'ye oy verdiğini söyledi. Bu şahadet ışığında Mahkeme Suzan Altıntaş ve Hüseyin Şehnaz'ın seçmen olDukları kanısına -vararak bu kişilerle ilgili olan 2, 5. ve 6. davalarda suçların diğer unsurlarını araştırdı. Bu davalarda suçların tüm unsuralrının kanıtlandığı sonucuna varan Mahkeme, Sanıkları 2, 5 ve 6. davalrdan mahkûm etti. Mahkemenin 1, 3 4 ve 7. davalarda verdiği b-eraat karar- alrına karşı istinaf dosyalanmadığından bu kararlar kesinleşmiş bulunmaktadır. Bu noktada üzerinde durulamsı gereken husus şudur. Arsa hak sahipliği tespit belgesi alan ve Mahkemede şahadet veren kişiler arasında 12.12.1993 seçimlerinde oy ver-diğini söyleyen ve dolayısıyle seçmen olduğu açıkça kanıtlanmış olan tek kişi Hüseyin Şehnaz'dır. BU kişi ile ilgili oalrak getirilen dava ise sadece 5. davadır. 2. ve 6. davalarla ilgili şahadet veren Suzan Altıntaş'ın şahadeti dikkatle incelendiğinde bel-ge alan diğer tanıkalrın şahadetlernden pek farklı olamdığı görülür. Bu tanık seçimlerde U.B.P.'yi desteklediğini söylemekle birlikte oy verdiğini veya seçmen odluğunu söylememiştir. Dolaysııyle Sanıkların 1, 3 4 ve 7. davalarda yararlandıkları şüpheden 2.- ve 6. davalarda da yararlanmaları gerekirdi. Bu durumda Sanıkların mahkûm olabilecekleri tek dava olArak 5. dava kalmaktadır.

Şimdi Mahkemenin 5. davada suçun tüm unsurlarının kanıtlandığı görüşünün doğru olup olmadığı üzerinde durmamız gerekmektedir.

-İstinaf nedenleri incelendiğinde Sanıklar avukatının ilk şikâyetinin Mahkeme kararının okunmasından sonra kararın derhal kendisine verilmemesi ve Yargıç tarafından kararda düzeltmeler yapılması olduğu görülür. Karar 3.6.1994 tarihinde Cuma günü okunmuştu.- Öyle nalşılıyor ki saat 11.99'de okunmaya başlayan kararın okunması saat 14.15'e kadar sürdü. o saattte Yargıcın kararı kontrol etme örneğin daktilo ve imlâ hatalarını düzeltme veya cümle düşüklüklerini ortadan kaldırma olanağı kalammıştı. Araksından haft-a sonu tatilinin gelme