- Yargıtay/Ceza 20/76
(Dava No. 1817/76; Lefkoşa)
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.
Mahkeme Heyeti: M. Necati Münir Ertekün, Başkan, Şakir Sıdkı İlkay ve
S-alih S. Dayıoğlu.
İstinaf eden: K.T.F.D. Başsavcısı, Lefkoşa.
ile
Aleyhine istinaf edilen: Güner Enver, Lefkoşa.
a r a s ı n d a.
İstinaf eden Başsavcı namına: Güner Çakın.
Aleyhine istinaf edi-len namına: Cebbar Niyazi ve Işılay Enver.
Gûmrûksûz mal bulundurma ve Gûneyde imal edilmiş malı K.T.F.D. Bölgesine getirme - Sanığın Kıbrıs'ın güney bölgesinde imal edilmiş
sigaraları Fasıl 315 Gümrük İdare Yasası uyarınca yapılmış olan 75/75 sayılı Emir-namenin 3. maddesine aykırı K.T.F. Devleti bölgesine getîrmesi, aynı Emirnameye aykırı zikredilen sigaraları muhafaza etmesi ve Fasıl 315 Gümrük İdare Yasasının 208 (1)(a)(b) ve 4. maddelerine aykırı tasarrufunda 4 küçük radyo bulundurması - İlk Mahkemenin- İddia Makamı hazır olmadığından Sanık aleyhindeki ithamı iptal etmesi.
İstinaf - Başsavcılığın gıyaben verilen beraat kararını istinaf etmesi
Yargıtayın istinafı kabul ederek beraat kararını iptal etmesi ve yeniden yargılama yapılmasını emretmesi.
Gıy-aben verilen beraat hükmû - Başsavcılığın beraat kararını istinaf
etmesi - Başsavcılığın duruşma gününü yanlış not edip yanlış bilmesi nedeniyle duruşmada hazır bulunmaması - Samimi bir hata sonucu meydana geldiği anlaşılan bu hususun İlk Mahkemenin bilg-isinde olmaması - Hazır bulunmama nedeni İlk Mahkemenin bilgisine gelmiş olsaydı davayı tehir edeceği düşüncesinden hareketle ve suçların mahiyetini de dikkate alarak Yargıtayın beraat kararını iptal etmesi ve yeniden yargılama yapılmasını emretmesi.
Fası-l 155 Ceza Usulü Yasası - Yasanın 89(2) maddesi - Bumaddeye
göre Mahkemenin davayı iptal etme yetkisi - İddiaMakamının
duruşma gününü yanlış not edip yanlış bilmesi nedeniyle davada hazır bulunmamasının bu madde anlamındageçerli bir sebep olup olmamas-ı - Samimi bir hata sonucu olduğu anlaşılan bu durum İlk Mahkemece bilinmiş olsaydı davanın tehir edileceğini ve davaların mahiyetini gözönünde bulundurarakYargıtyaın Fasıl 155 Ceza Usulü Yasasının 143(3)(a) maddesindeki yetkisine dayanarak beraat kararın-ı iptal etmesi ve yeniden yargılama yapılmasını emretmesi.
Yargıtayın beraat kararını iptal etme ve yeniden yargılama yapılmasını emretme yetkisi - Fasıl 155 Ceza Usulü Yasası madde 145(3)(a).
İddia Makamının duruşma günû hazır bulunmaması sebebiyle dav-anın iptali - İddia Makamının hazır bulunmayışı için geçerli sebep olup
olmaması.
İstinaf - Yargıtayın beraat kararını iptal etmesi ve davayı İlk
Mahkemeye iadesi.
OLAY: Sanık Güneyde imal edilmiş çok miktarda sigara ile yakalandı.
Fasıl 315 Gümrük- İdare Yasasına aykırı olarak 3077x20
paket Craven "A" sigarayı Federe Devlet bölgesine getirme, muhafaza etme ve tasarrufunda 4 küçük radyo bulundurmakla itham olunan Sanık itham olunduğu davaları kabul etmedi.
Davanın duruşma olarak tayin edildiği günde -Mahkemeye İddia Makamını temsilen kimse gelmedi. Ilk Mahkeme Sanığın müracaatı üzerine İddia Makamının gıyabında davayı sonuçlandırdı ve Sanık aleyhindeki ithamı iptal ederek Sanığı beraat ettirdi.
Başsavcılık duruşma gününü yanlış not edip yanlış bildiği -için o gün duruşmada hazır bulunamadığını ve Ilk Mahkemenin takdir hakkını yanlış kullanarak davayı tehir etmeyip Sanığı beraat ettirmekle hatalı hareket ettiğini ileri sürerek kararı istinaf etti.
SONUÇ: Yüksek Mahkeme, Savcılığın duruşmada hazır bulunma-masının
samimi bir hata sonucu duruşma gününü yanlış not etmesine dayandığına kanaat getirdi. Bu husus İlk Mahkemenin bilgisine gelmiş olsaydı davanın tehir edileceğini ve meselenin mahiyetiile kendine özgü koşullarını dikkate alan Yüksek Mahkeme, beraat- kararının iptaline ve yeniden duruşma yapılmasına emir verdi.
Atıfta Bulunulan Yargısal İçtihatlar:
The Attorney-General v. (1) Georghious Th. Christodoulides
(2) Cahit Asım (1963) 1 C.L.R. s.103.
-
______________________________
- H Ü K Ü M
M. Necati Münir Ertekün, Başkan: Aleyhine istinaf edilen (sanık),
Mayıs 1976 tarihinde, Lefkoşa Kaza Mahkemesi huzurunda aşağıdaki suçlarla itham edildi:
1. 23 Mart 1976 tarihinde, Lefkoşa'da, tadil edilmiş -şekli ile Fasıl 315 Gümrük İdare Kanunu uyarınca yapılmış olan 75/75 sayılı Emirnamenin 3. maddesine aykırı olarak Güneyde imal edilmiş olan cem'an K.L.569.245 mil kıymetinde 3077/20 paket Craven 'A' sigarayı Federe Türk Devleti bölgesine getirme.
2. l. d-avada zikredilen ayni tarih ve mahalde ve ayni Emirnameye aykırı olarak o davada tarif edilen sigarayı muhafaza etme.
3. 1. davada zikredilen aynı tarih ve mahalde ve tadil edilmiş şekli ile Fasıl 315, Gümrük İdare Kanununun 208(1)(a)(b) ve 4. maddesine a-ykırı olarak tasarrufunda K.L.4.- kıymetinde 4 adet küçük radyo bulundurma.
Sanığın itham edildiği suçları kabul etmemesi üzerine dava, duruşma için, 17 Haziran 1976 tarihine tayin edildi.
17 Haziran 1976 tarihinde sanık Mahkemede avukatı Cebbar Niyazi t-arafından temsil edildi. O tarihte saat 10.30'da taraflar çağrıldığı zaman iddia makamı tarafından hiçbir kimse hazır bulunmadı. Mahkeme de sanığın avukatının müracaatı üzerine ve İddia Makamının hazır bulunmama.sı nedeniyle, fasıl 155, Ceza Usulü Kanununu-n 89. maddesinin (2). fıkrasına istinaden, davayı iptal edip sanığı beraat ettirdi.
Fasıl 155, Ceza Usulü Kanunu'nun 137. maddesine istinaden Başsavcı beraat kararı aleyhine istinaf etmiştir. istinaf ihbarnamesinde ileri sürülen istinaf sebebi şöyledir:-
-
"Bu meselenin şartları icabı, Bidayet Mahkemesi, duruşmayı başka bir güne ertelemenin daha uygun olacağı görüşünü benimsememek ve bu yönde takdir hakkını kullanmamakta hata etmiştir. Zira, sânığın itham olunduğu suçların ciddiyeti, mahiyeti ve emare olara-k müsadere olunan eşyanın akıbetinin ne olacağı, âmme yararı ve adaletin tecellisi bakımından davanın iptali yerine, duruşmanın ertelenmesini gerektirir nitelikte idi.
Davanın adli takibatını yürütmekle görevli Gümrük Polis Müfettiş Muavini Fikret Hüseyin-'in, duruşma günü Mahkemede hazır bulunmamasının sebebi, anılan şahsın ilişik yemin varakasında belirtilmektedir."
İstinaf ihbarnamesine ekli yemin verekasında duruşma günü İddia Makamı tarafından birinin hazır bulunmamasının sebebi belirtilmiştir. Yemin -verekasının 3 ve 4. paragra.fları şöyledir: -
"3. 7 mayıs, 1976 tarihinde sanığa Mahkeme önünde itham olunduğu davalar okunmuş ve sanığın davaları kabul etmemesi üzerine, 1817/76 sayılı dava, duruşma için 17/6/1976 tarihine ertelenmişti.
4. Ben yanlışlıkl-a duruşma gününü not defterime 17/6/1976 yerine 18/6/1976 olarak işlediğimden duruşma günü Mahkeme
huzurunda hazır olamadım ve Sayın Yargıç davayı iptal edip sanığı beraat ettirdi."
Aleyhine istinaf edilenin avukatı, istinafın duruşmasında, Bidayet Mahkem-esinin Fasıl 155, Ceza Usulü Kanunu'nun 89(2) maddesinin kendisine vermiş olduğu takdir hakkını doğru olarak kullandığını, budurumda Bidayet Mahkemesinin başka türlü hareket edemeyeceğini ve istinafın reddolunması gerektiğini iddia etti.
Fasıl 155, Ceza U-sulü Kanununun 89. maddesinin (2). fıkrası
aynen şöyledir:-
"(2). If at the time appointed for the hearing of the case,
the accused appears but the prosecutor fails to appear,
the Court shall acquit the accused unless for some reason
it thinks proper t-o adjourn the hearing of the case to
some other day, upon such terms as it may think fit."
Bu maddenin hükümlerinden görüleceği gibi davanın duruşması
için tesbit edilmiş olan vakitte İddia Makamı hazır değil ve kendi takdirine göre davayı tehir etmek i-çin gerekli bir sebep yoksa Mahkeme sanığı beraat ettirmekle mükelleftir.
17 Haziran 1976 tarihinde İddia Makamı çağrılıp da hazır bulunmadığı zaman Mahkemenin davayı tehir etmek için, madde 89(2) anlamında, geçerli bir sebep olup olmadığını incelememiz g-erekir. 7 Mayıs 1976 tarihinde duruşma 17 Haziran 1976 tarihine tayin edildiği zaman İddia Makamı adına Gümrük Polis Müfettiş Muavini Fikret Hüseyin Mahkemede hazırdı ve duruşma için tayin edilen tarih bilgisine gelmişti. Bu böyle olduğuna göre, 17 Haziran- 1976 tarihinde Iddia Makamı adına kimse bulunmadığı zaman, kanaatımızca, Mahkeme davanın duruşmasını ertelememekle takdir hakkını yanlış kullanmamış ve o günkü durum ve bilgisindeki olgular muvacehesinde, davayı iptal edip sanığı beraat ettirmekle hata iş-lememiştir. Bak: The Attorney General v.(1) Georghious Th. Christodoulides (2) Cahit Asım 1963 1 C.L.R. 103.
Yukarıda izah edildiği gibi, Bidayet Mahkemesi, kendi huzurundaki olgular muvacehesinde, davayı iptal edip sanığı beraat ettirmekle yanlış hareket- etmiş değildir. Mamafih, istinaf ihbarnamesine ekli yemin verekası ile Istinaf Mahkemesinin bilgisine getirilen ve İddia Makamının duruşma günü Mahkemede niçin hazır bulunmadığını izah eden olgular o gün Bidayet Mahkemesinin bilgisi dahilinde değildi ve b-ilgisine getirilmesi olanağı da yoktu. Daha önce de belirtildiği gibi, İddia Makamının duruşma günü Mahkemede hazır bulunmayışı, yemin verekasında, duruşma tarihinin, samimi bir hata neticesi, yanlış olarak not edilmesine atfedilmiştir. Sözü edilen yemin v-erekası sorumlu bir kamu görevlisi tarafından yapılmıştır. Aleyhine istinaf edilenin avukatı da, haklı olarak, bunun aksine herhangi bir iddiada bulunmamıştır. Esasen, İddia Makamı tarafından birinin duruşma günü Mahkemede hazır bulunmaması için yemin vere-kasında belirtilenden başka bir sebebin mevcut olması ihtimali herhangi bir şekilde gözükmemektedir. Tüm ahval ve şerait muvacehesinde yapılan izahatın doğruluğuna inanmış bulunuyoruz. Sözü edilen yemin verekası ile bizim bilgimize getirilmiş olan olgular -duruşma günü Bidayet Mahkemesinin bilgisi dahilinde olmuş olsaydı, kanaatımızca, Bidayet Mahkemesi takdir hakkını davanın ertelenmesi yönünde kullanacaktı. Gerek bu hususu gerekse davada söz konusu olan suçların mahiyetini nazarı itibara alarak Bidayet Mah-kemesinin vermiş olduğu beraat kararını, Fasıl 155, Ceza Usulü Kanununun 145. maddesinin (3). fıkrasının (a) bendinin Yüksek Mahkemeye vermiş olduğu yetkiye istinaden, iptal eder ve sanığın tekrar yargılanmasını emrederiz.
Son olarak söylemek yerinde olur- ki bu istinaf kendine has ahval ve olgular ışığında karara bağlanmıştır. Binaenaleyh, İddia Makamını temsil eden şahısların yanlışlık yapmamaları ve vaktinde Mahkemede hazır bulunmaları için azami dikkat ve ihtimamı göstermeleri gerektiğine işaret etmekte- fayda mülâhaza etmekteyiz.
(M.Necati Münir Ertekün) (Şakir Sıdkı İlkay) (Salih S. Dayıoğlu)
Başkan Üye Üye
23 Ağustos, 1976.
Full & Egal Universal Law Academy