-D.15/87 Yargıtay/Ceza 21/85
(Ağır Ceza No. 4478/84, Lefkoşa)

Yüksek Mahkeme Huzurunda
Mahkeme Heyeti: Şakir Sıdkı İlkay,Başkan, N.Ergin Sal(hi, Niyazi F. Korkut

İstinaf eden: Ha-nifi Güler, Merkezi Cezaevi
- ile -
Aleyhine istinaf edilen: KKTC Başsavcısı
A r a s ı n d a

İstinaf eden namına: Rifat Reis
Aleyhine istinaf edilen namına: Osman Tal(t Enginsoy

Taammüden adam- öldürme - Fasıl 154 Ceza Yasasının 203 ve 204. maddele- rine aykırı taammüden adam öldürme - İthamnameye adam öldürme davası ekleyerek Sanığın bundan mahkûm edilmesi.

Adam öldürme - Fasıl 154 Ceza Yasasının 205. maddesine aykırı olarak adam öldürme - Mak-tûlün araba ile giderken dağ yoluna saparak Sanıkla tartışmaya başlaması - Maktûlün Sanığa saldırması üzerine Sanığın taşla vurarak maktûlü yere düşürmesi ve daha sonra tekrar vurarak onu öldürmesi.

Meşru müdafaa - Sanığın taşla vurarak yere düşürdükten s-onra maktülün yanından ayrılmıyarak ona tekrar vurması - Olayda meşru müdafaa durumunun bulunmaması.

Cezaya karşı istinaf - Adam öldürme suçunda ceza takdiri - Maktûlün Sanığı olay yerine götürerek tehdit etmesi - Cezanın fahiş olması.

OLAY: Kıbrıs Bar-ış Harekatına katıldıktan sonra Kıbrıs'a yerkeşen 32 yaşındaki Sanık, arkadaşı olan maktûlün bir kız ile nişanlanmasına aracı oldu. Bir müddet sonra nişan bozuldu ve maktul daha önce kızın kardeşine verdiği 250,000TL'yı geri almak için Sanığın yardımını is-tedi. Sanık ise maktulün parayı kendisine danışmadan verdiği ve bu konunun onu ilgilendirmediğini söyledi. Sanık maktülden onu Değirmenlik köyüne götürmesini istedi. Köye yakın bir yerde köye girmeyip dağ yoluna sapan maktul sigara içmek bahanesi ile araba-dan indi. Sanık ile maktül arasında tartışma çıktı Sanık maktüle taşla vurarak onu öldürdü ve ertesi gün de uçakla Türkiye'ye kaçtı. Bir müddet sonra adaya giriş yaparken tutuklanan Sanık Ağır Ceza Mahkemesinde adam öldürme suçundan yargılandı. Kabahatli o-lduğunu kabul eden Sanık 13 yıl hapse mahkûm edildi. Sanık mahkûmiyet ve ceza aleyhine istinaf etti.

SONUÇ: Yüksek Mahkeme Sanığın verdiği ifadeye göre önce maktûlün Sanığa saldırdığını ve Sanığın maktulün kuvvetine dayanamadığı için yerden bir taş alara-k maktulün kafasına vurduğunu dikkate aldı. Buna rağmen maktul yere düşünce Sanığın olay yerinden kaçmadığını ve maktule öldürücü darbeyi indirdiğini gözönünde bulunduran Yüksek Mahkeme olayda meşru müdafaa durumu bulunmadığı kanısına vardı. Cezaya karşı y-apılan istinafta ise Yüksek Mahkeme Sanığın olay yerine maktul tarafından götürüldüğünü ve orada tehdit edildiğini gözönünde bulundurdu ve verilen cezanın fahiş olduğu kanısına vararak cezayı 8 yıl hapse indirdi.

Atıfta Bulunulan Yargısal İçtihatlar:
R. -v. Wheeler (1967) 3 All E.R.829.
R. v. Harry Lazarus Lobell (1957) 41 Cr. App. R. 100 at p.104.
Palmer v. Reginam (1971) 1 All E.R. 1077 at p.1088.
R. v. McInnes (1971) 3 All E.R. 295 at p.300.

H Ü K Ü M

Şakir Sıdkı İlkay, Başkan: Müstenif, Lefkoşa -Ağır Ceza Mahkemesi huzurunda 3/62 sayılı Yasa ile tadil edilmiş şekli ile Fasıl 154 Ceza Yasasının 203 ve 204 maddelerine aykırı olarak, 29.9.1984 tarihinde Değirmenlikte, Naci Hasan Örsev'i taammüden öldürmekle itham edildi. Davayı dinleyen Ağır Ceza Mah-kemesi ithamnameye ikinci bir davanın eklenmesi için direktif verdi. İtham- nameye eklenen bu ikinci dava altında müstenif, değiştirilmiş şekli ile Fasıl 154 Ceza Yasasının 205. maddesine aykırı olarak, Naci Hasan Örsev'in ölümüne sebep olmakla itham edild-i. Neticede Ağır Ceza Mahkemesi sanığı ikinci davadan kabahatli bulup mahk(m etti ve kendisini 13 yıl hapse gönderdi. istinaf hem mahk(miyet kararı hem de kesilen ceza aleyhine yapılmıştır.

Ağır Ceza Mahkemesi huzurundaki duruşmada müstenif sanık kendi n-efsini müdafaa için maktûlü öldürmüş olduğunu savundu. Bizim önümüzde de ilkin tezekkür edilip karara bağlanması gereken husus müstenif sanığın maktulün ölümüne sebep olup olmadığı değil de nefsi müdafaanın mevcut olup olmadığıdır.

Mesele ile ilgili olgu-lar kısaca şöyledir. Müstenif sanık Kıbrıs Barış Harek(tına katılmış ve ondan sonra Kıbrısta yerleşmiş olan 32 yaşlarında birisidir ve Değirmenlikte ikamet etmektedir. Maktul ise 1930 doğumlu olup Lefkoşada ticaret ile iştigal etmekte idi. Maktul eşinden v-e çocuklarından ayrılmış ve Lefkoşada yalnız başına yaşamakta idi.

Sanık ve maktul Kıbrısta tanışmış ve zamanla samimi arkadaş olmuşlardı. Bu arkadaşlık neticesinde sanık maktulün Leyla Konat isimli bir kızla nişanlanması için aracılık yaptı. Nişandan bi-r müddet sonra maktul nişanlısının kardeşine 250,000 lira verdi. Maktul bir müddet sonra da nişanı bozdu. Maktul, nişanın bozulmasından sonra, verdiği parayı kızın kardeşinden tahsil edebilmesi için sanığın yardımını istedi ise de sanık kendisine parayı on-a sormadan verdiği ve konunun kendisini ilgilendirmediği mealinde cevap verdi. 29.9.1984 tarihinde Lefkoşada buluşan maktul ile sanık, sanığı kaldığı Değirmenlik köyüne maktulün götürmesi için mutabık kaldılar. Sanık, ö.s. saat 6.45 raddelerinde, maktulün -arabasına girdi ve Değirmenliğe doğru yol aldılar. Maktul arabayı Değirmenliğe süreceği yerde dağ yoluna sürdü ve neticede dağdaki bir kireç ocağının karşısındaki toprak yola girdiler ve orada birer sigara içmek için arabadan indiler. Maktul orada sanık ta-rafından öldürüldü. Olaydan sonra sanık oradan ayrıldı ve Değirmenlikteki evine gitti. Maktulün cesedi ertesi gün olay yerinde yerde yüzükoyun yatır vaziyette ve el ve ayakları katılaşmış, pantolonunun zipi açık ve kolanı çözük olarak bulundu. Cesedin civa-rında ise kan izleri, bir anahtarlık, iki adet kanlı taş ve yerde debelenme, sürünme, tırmalama izlerini andıran izler bulundu.

Ceset üzerinde otopsi yapan Dr. Meral Albayrak maktulün başında hem ön, hem de arka kısmında iki adet çökme kırığı tespit etti-. Doktor şahadetinde, normalde başın iki zıt yerindeki bu yaraların tek bir darbe ile yapılamayacağını ifade etti. Doktora göre maktulün ölümü küt darbe yaraları ile oluşan kafatası kırığı, beyin ve beyincik hematomu ile meydana gelmiştir.

Olayın ertesi -günü sanık uçak ile Türkiyeye gitti ve Kıbrısa 27.11.1984 tarihinde feribot ile döndü ve Mağusaya çıktı. Sanık, adaya girişinde, adam öldürme suçu ile itham edilip tutuklandığında, polise isim benzerliği olabileceğini söyledi. Sanık daha sonra Lefkoşadan g-elen ve meselenin tahkikat memuru PÇ Öncel Öneye teslim edildi ve Lefkoşaya getirildi. Sanık, Öncel Öneye ve PÇY Vedat Madencioğluna göre, yolda tahkikat memuruna "sana doğruyu söyleyim, vicdan azabı çekerim, sana doğruyu söyleyim kendisine aracı girdim di-ye benden para istedi beni o yere kendisi götürdü bana vurmaya başlayınca yerden bir taş aldım başına vurdum, yere düşünce bir daha vurdum ve kaçtım" demiştir. Yine bu tanıkların ifadesine göre sanığın "sana doğruyu söyleyim" demesi üzerine kendisine kanun-i ihtar yapıldı. Sanık, daha sonra Lefkoşa'da, tahkikat memuru Öncele yazılı bir ifade verdi. İfadenin yazılı olarak başlamasından önce kendisine yazılı kanuni ihtar yapıldı ve sanık bu yazılı ihtarın altına imzasını attı. Sanık, ifadenin sonunu da ifadeni-n kendisine okunduğu ve istediği il(veyi yapmak veya istediği kısmı çıkarmak imk(nının kendisine verildiğine dair kendi el yazısı ile bir şerh koydu ve altına da imzasını attı.

Sanık, yazılı ifadesine, olay yerinde maktulün kendisine "bana bak sen beni k-andırırsın bana deli Naci derler seni kaybedeyim ki erkek vardır dünyada deyesin" diyerek tehdit ettiğini ve birbirlerine vurmaya başladıklarını, kendisinin maktulün kuvvetine dayanamadığı için yerden bir taş alıp bununla maktulün başına vurduğunu, maktulü-n yere düştüğünü ve kendisinin elindeki taş ile yerden kalkarken maktule bir daha vurduğunu, maktulün düşüp orada kaldığını, kıpırdamadığını ve kendisinin de olay yerinden koşarak kaçtığını söyledi. Ağır Ceza Mahkemesi, huzurunda yapılan duruşma içindeki d-uruşma sonucu bu ifadenin gönüllü olarak verilmiş olduğu kanaatına vardı ve emare olarak sunulmasını kabul etti.

Sanık daha sonra yazılı olarak itham edildiğinde "beni öldürmek için götürdü ben de, kendi müdafaam için başına taşı vurdum, diğerleri ile il-gim yoktur" diye cevap verdi.

Sanık, Ağır Ceza Mahkemesi önündeki şahadetinde ise, maktulün olay yerinde üzerine yürüyerek elleri ile boğazını tuttuğunu ve kendisini öldürmekle tehdit ettiğini, maktulün ellerini boğazından ayırmaya çalıştığını ve ikisini-n de yere düştüğünü, yerde de boğazını maktulün ellerinden kurtaramadığını, bu nedenle elini yerde gezdirip bir taş alarak sanığa vurmağa mecbur kaldığını, sanığa taş ile bir kez vurduğunu ve bunun üzerine maktulün boğazını bıraktığını ve kendisinin de yer-den kalkarak olay yerinden ayrıldığını söyledi.

Davayı dinleyen Ağır Ceza Mahkemesi sanığın Lefkoşa'ya getirilirken polise yaptığı şifahi beyanı ve daha sonra Lefkoşada verdiği yazılı ifadeyi doğru olarak kabul etti ve bu ifadelere ters düşen şahadetini,- ters düştüğü oranda, doğru olarak kabul etmedi. Ağır Ceza mahkemesi doğru olarak kabul ettiği ifadeler ışığında sanığın nefsi müdafaa savını reddetti ve sanığı adam öldürmek suçundan kabahatli bulup mahk(m etti.

İstinaf ihbarnamesi birçok istinaf sebepl-eri içermekte ise de esas itibarı ile ileri sürülen hususlar Mahkemenin sanığın polise yaptığı gönüllü ifadeyi Yargıç Kurallarına uygun olarak alındığına dair bulgusunun hatalı olduğu, Mahkemenin sanığın şahadetini reddedip iddia makamı şahitlerinin şahade-tini kabul etmekle ve bunlar uyarınca sanığın polise yaptığı yazılı ifade ile yaptığı iddia edilen şifahi beyanı doğru olarak kabul etmekle ve her halük(rda sanığın nefsi müdafaa savını reddetmekle hata ettiğidir.

İstinafta esas itibarı ile ileri sürülen- hususlar yukarıda belirtildiği gibi olduğuna göre ilkin tezekkür edilmesi gerken husus sanığın polise vermiş olduğu yazılı ifadenin Yargıç Kurallarına uygun olarak alınıp alınmadığıdır. Herhangi bir ifadenin yasanın öngördüğü şekilde gönüllü bir ifade olu-p olmadığını karara bağlarken söz konusu ifadenin ne dereceye kadar Yargıç Kurallarına uygun olarak alınmış olup olmadığının da tezekkür edilmesi gerekir. Müstenif sanık, konu ifadeyi kendisinin yazmak isteyip istemediğinin kendisine sorulmadığını ve bu şe-kilde Yargıç Kurallarına aykırı düşüldüğünü ileri sürmüştür. İleri sürülen husus üzerinde bir karar verilebilmesi için ilkin tezekkür edilmesi gereken husus ülkemizde takip edilmesi gereken Yargıç Kurallarının 1964 de İngilterede yürürlüğe giren kuralların- mı yoksa ondan önce ve 1930 dan beri İngilterede yürürlükte olan kuralların mı olduğudur. İngilteredeki Yargıç Kuralları bizde Fasıl 155 Ceza Usulü Yasasının 8. maddesi uyarınca uygulanmaktadır. Bu yasa müstemleke devrinde yapılmış bir yasadır. 1960 dan b-eri ise ülkemiz bağımsız bir ülke olup kendi Anayasaları uyarınca yönetilmektedir. KKTC Anayasasının geçici 4(1) maddesi Anayasanın yürürlüğe girdiği tarihte yürürlükte olan mevzuatın, Anayasa kurallarına aykırı olmadığı ölçüde, yürürlükte kalmasını öngörm-ektedir. 1975 ve 1960 Anayasalarında da benzeri kurallar içeren maddeler bulunmakta idi. Bu nedenle Fasıl 155 Ceza Usulü Yasasının 8. maddesinin ülkmeizin bağımsız bir ülke olduğu olgusu göz önünde bulundurularak ve Anayasaya ve özellikle geçici 4(1) madde-sine göre tefsir ve uygulanması gerekir. İngilteredeki Yargıç Kurallarına 1960 dan sonra yapılan veya yapılacak değişiklikleri