D.12/80
Yargıtay/Ceza 32/80
(Dava No. 839/8O;Mağusa)
Yüksek Mahkeme Huzurunda:
Mahkeme Heyeti: Ülfet Emin, Başkan, Niyazi F. Korkut, Aziz Altay.
İstinaf eden: Hamit Avcı, Merkezi Cezaevi, Lefkoşa.
-ile–
Aleyhine istinaf edilen: K.T.F.D. Başsavcılığı, Lefkoşa.
Arasında.
İstinaf eden şahsen hazır.
Aleyhine istinaf edilen namına: Osman Talât Enginsoy.
Dikkatsiz araç sürme - Fasıl 332 Motorlu Vasıtalar ve Yol Trafik Yasasının 6. maddesi - Yolu kullanmakta olan diğer şahıslara önem vermeden araç sürüp kaza yapma.
Trafik Kazası - Dikkatsiz araç sürerek kazaya neden olma.
Sabıka - Sanığın trafik suçlarıyla ilgili 3 sabıkasının bulunması.
Ehliyetten men cezası - İlk Mahkemenin Sanığı 1 yıl süreyle motorlu araç kullanmaktan veya motorlu araç sürme ruhsatı almaktan men etmesi - Sanığın ekmek parasını kamyonu vasıtasıyle kazanmasının ve ehliyete ihtiyacı olmasının Yargıtayda dikkate alınması - Hapislikle cezalandırıldığını da göz önünde bulundurarak Sanığın ehliyetten men cezasını Yargıtayın iptal etmesi.
Ceza aleyhine istinaf -Dikkatsiz araç sürme suçunda ceza takdiri İlk Mahkemenin Sanığa 2 ay hapis cezası ve 1 yıl süreyle sürüş ehliyetinden men cezası vermesi - Yargıtayın 2 aylık hapislik cezasını aşikâr surette fahiş bulması.
OLAY: Aslanköy askeri benzin istasyonu yanında yolun sol kenarında duran askeri jipe Sanık sürdüğü arabanın sağ ön kısmı ile çarptı. Jip sürücüsü yolun solunda durduğunu, dönmek için işaret verdiğini fakat hareket etmeden Sanığın süratle gelerek jipe çarptığını iddia etti. Sanık ise jipin işaret vermeden dönmeye başladığını ve kazanın bu nedenle meydana geldiğini iddia etti.
İlk Mahkeme, Sanığı suçlu bularak mahkûm etti ve trafik suçlarıyla ilgili 3 sabıkası bulunduğunu dikkate alarak Sanığa 2 ay hapis cezası ile 1 yıl süre ile ehliyetten men cezası verdi.
Sanık ceza aleyhine istinaf etti.
SONUÇ: Yüksek Mahkeme, Sanığın, bir kamyon şoförü olduğunu ve ekmek
parasını bu kamyondan kazandığını dikkate aldı. İlk Mahkemenin, bir sanığa ehliyetten men cezası vermek niyetinde olması halinde, Sanığın sürüş ehliyetine ihtiyacı olup olmadığı hususunda gerekeni söylemesine fırsat vermesi gerektiğini belirten Yüksek Mahkeme sanığa verilen ehliyetten men cezasını iptal etti.
İşlenen suç ve Sanığın sabıkalarını gözönünde bulunduran
Yüksek Mahkeme 2 ay hapis cezasının fahiş olduğu kanısına vardı ve
cazayı 43 gün hapse indirdi.
--------------
HÜKÜM
Ülfet Emin, Başkan: Sanık 29 Mayıs 1980'de Mağusa Kaza Mahkemesi tarafından 8 Kasım 1979 tarihinde Lefkoşa-Mağusa ana yolunun 15-16. milleri arasında ZV441 plâkalı arabayı gereken dikkat ve ihtimamı göstermeden veya yolu kullanmakta olan öteki şahıslara makul derecede önem vermeden sürüp bir kaza yaptığından kabahatlı bulunarak 2 ay hapse ve 1 yıl süre ile motorlu araç kullanmaktan veya motorlu araç sürme ruhsatı almaktan men edildi.
Sanık verilen cezanın fahiş olduğunu iddia etti ve sürüş ehliyetinin alınmasına karşı istinaf eyledi.
Zabıtlara göre Mahkemede sanık suçunu itiraf etti. Mahkeme huzurunda iddia makamı tarafında verilen bilgiye göre Aslanköy-Ulukışla yol kavşağı Lefkoşa istikametine doğru tahminen 100 metre kadar geçtikten sonra Aslanköy askeri benzin istasyonu yanında yolun sol kenarında bir askeri jip durdu. Kendi yoluna dönmek için elle ve jipin trafik işareti ile arkadan gelen arabalara ikazda bulundu ancak geri dönmek için hareket etmedi. Mağusa istikametinden gelmekte olan sanık yönetiminde ZV441 plâkalı araba süratli gittiğinden önünde yolun sol kenarında durmakta olan askeri jipe vurmamak için 41 ayak fren izi yaptığı halde durmadı ve bahse konu askeri araca sağ ön kısmı ile vurmak sureti ile bir kazanın meydana gelmesine neden oldu. Kaza sonucu yaralanan olmadı, araçlara hasar oldu.
Sanık ise arabasını Mağusa-Lefkoşa ana yolu üzerinde 30-40 mil süratle sürmekte olduğunu ve bu arada askeri araç yolun sol tarafında parkedilmiş olduğunu, askeri jipin aniden geri dönüş yaptığını ve hiç işaret vermediğini ve bu kazanın önlenemediğini iddia etti.
Sanığın daha önce 3 sabıkası vardı. Birinci sabıkası 18.2.1976 tarihinde idi ve tehlikeli sürüşten 3KL. ceza yedi. İkinci sabıkası 7.12.1978 tarihinde idi ve gerekli dikkat ve ihtimamı göstermeksizin araç kullanmaktan 1500TL. para cezasına mahkûm edildi. Üçüncü mahkûmiyeti 17 Ocak 1980 tarihindedir ki bu mahkûmiyet istinaf konusu suçun işlenişinden sonra idi. Dikkatsiz sürüş yaptığından 2000TL. para cezasına çarptırıldı.
İlk Mahkeme kararında işlenen suçun çok ciddi olduğunu, amme selâmeti bakımından sanığın ağır cezalandırılması gerektiğini ve bu nedenle sanığı 2 ay hapse göndermenin uygun olduğu kanaatına vardı. Ayrıca sanığı 1 yıl müddetle motorlu araç kullanmaktan veya motorlu araç sürme ruhsatı almaktan men etti.
İlk Mahkeme hükmünde sanığın önceden 9 sabıkası olduğunu söylemektedir. Halbuki daha önce belirttiğimiz gibi sanığın suçun işleniş tarihinden önce iki benzeri sabıkası ve suçun işleniş tarihinden sonra da bir benzeri sabıkası bulunmaktadır.
Sanık bugün Yargıtay huzurunda verdiği bilgiye göre evli ve iki çocuk babasıdır. Çocukları 2 ve 3 yaşlarındadır ve kendisi bir kamyon sürücüsüdür. Ekmeğini bundan kazanmaktadır. Ehliyetinin alınması ile veya ehliyet almaktan men edilmekle ekmek parası kazanmaktan men olunmaktadır. İlk Mahkeme sanığa sürüş ehliyetine ihtiyacı olup olmadığı hususunda herhangi bir soru sormuş değildir. Kanaatımızca ilk mahkemeler herhangi bir konuda herhangi bir sanığı sürüş ehliyeti almaktan veya motorlu araç sürmekten men etmek niyetinde iseler sanığa sürüş ehliyetlerine ihtiyaçları olup olmadığı hususunda gerekeni söyleyebilmeleri için fırsat vermeleri gerekir. Bu husus bu davada yapılmadı. İşlenen suç ve sanığın sabıkaları göz önünde tutulduğunda verilen 2 ay hapis cezası aşikâr surette fahiştir. Sanığa 2 ay hapis cezası verildikten sonra suçun nevini de nazarı itibara alarak İlk Mahkemenin sanığı sürüş ehliyeti almaktan men etmemesi ve motorlu araç kullanmaktan da men etmemesi gerekirdi.
Sonuç olarak hapis cezası sanığın bugünden itibaren serbest bırakılmasını sağlamak amacı ile 43 güne indirilir. İlk Mahkemenin sürüş ehliyeti hususunda verdiği emir de iptal edilir.
(Ülfet Emin) (Niyazi F. Korkut) (Aziz Altay)
Başkan Yargıç Yargıç
11 Temmuz 1980
Full & Egal Universal Law Academy