-D.10/96 Yargıtay/Ceza 37/96
(Dava No: 3754/95, Lefkoşa)
Yüksek Mahkeme Huzurunda
Mahkeme Heyeti: Taner Erginel, Metin A. Hakkı, Gönül Erönen
İstinaf eden: Cemal Güçeri, Lefkoşa.
-ile
Aleyhine istinaf edilen: KKTC Başsavcılığı.
A r a s ı n d a.
İstinaf eden namına: Avukat Gürsel E. Kadri.
Aleyhine istinaf edilen namına: savcı Aşkan İlgen.
H Ü K Ü M
Taner Erginel: Sanık- 29/89 sayılı yasa ile tadil olunan Fasıl 262 Poliçeler Yasasının 75(4) maddesine aykırı oalrak Rami Pazarlama lehine 80 milyon TL'lik karşılıksız çek düzenlemekle itham edildi. Sanık itham olduğu suçlamayı kabul etmediği için İlk Mahkemede davanın duruşma-sı yapıldı. Duruşma sonunda İlk Mahkeme sanığı suçlu bularak 1 ay hapse mahkum etti. Sanık avukatı mahkumiyet ve ceza aleyhine istinaf etti. İstinafın duruşmasında mahkumiyet aleyhine olan istinaf geri çekildiğinden Sanığa verilen 1 ay hapis cezasının fazl-a olup olmadığı tartışılmıştır.
Sanık Geçitkale köyünde ticarethanesi olan bir kişidir. Ahmet Ersoy ise Sanığa eşya satan bir işadamı idi.
Davanın olguları Sanığın Mahkemeye verdiği yeminsiz şahadette yeterince anlaşılmaktadır.
-"15.12.94'de Ahmet Ersoy dükkanıma geldi. Benden borç para istedi. Yıl başında durumunun müsait olmadığını, ona borç veremeyeceğimi söyledim. Bunun üzerine bana "25 Ocak tarihli bir ödemem var. Ödemeyi yapabilmek için senden 80 milyonluk bir çek rica edec-eğim. Ben de sana ondan 5 gün önceki tarihli 80 milyonluk bir çek yazıyorum. Sen benim verdiğim çeki bozduktan sonra bankaya parayı yatırırsın ve ben de senin verdiğin çeki ona göre bozarım" dedi. Kendisine yardım etmek istediğim için tekliifi kabul ettim -ve ona 25 Ocak 95 tarihli 80 milyonluk bir çek verdim. O da bana 20 Ocak 95 tarihli 80 milyonluk bir çek verdi. Kaybedeceğim birşey olmadığından ve onun verdiği çek bozulmadan benim verdiğim çekin bozulmaacağını söylediğim için verdim. 20 Ocak 1995 tarihin-den önce intihar ettiğini öğrendim. İlgili Bankaya giderek konuyu anlattım ve bu paranın karşılığını yatırma-yacağımı söyledim.
İlk Mahkeme kararında şöyle denmektedir.
"Sanığın itham olunduğu 1. Davanın dayandırıldığı 75(4) maddesi suçu şöyle tarif etm-ektedir. "İbraz edildiğinde, karşılığı bulun- maması sebebiyle ödenemyen çeki keşide eden kişiler bir suç işlemiş olurlar..."
Huzurumdaki şahadet ve emrelerden Emare 1 çekin 25.1.1995 tarihinde ibraz edildiği, karşılığı bulunmadığı nedeni ile ödenmediği,- çekin sanık tarafından keşide edildiği makul şüpheden ari bir şekilde İddia Makamı tarafından isbat edildiği kanaatindeyim.."
"Sanık iddiasına göre Emare 1 çeki emanet oalrak verdiği için suç işlemiş değildir.
Sanığın iddiasının yasal bir mesnedinin olm-adığı ortadadır. Yasada emanet olarak çek verilebileceği ve bu tür çeklerin irbazında karşılığı bulunmamasının suç olmayacağına dair bir kural mevcut değildir."
Bu davada dikkati çeken ilk husus Sanığın Mahkemede yaptığı savunmanın doğru olma olasılığıdı-r. Dava konusu çek 29.1.1995 tarihli olup Sanık tarafından Rami Pazarlama lehine düzenlenmiştir. 80 milyon Türk Liralık olan bu çek Emare 1 oalrak Mahkemeye ibraz edilmiştir. Sanığın sözünü ettiği diğer çek ise yine 80 milyon Türk Liralık olup Ahmet Ersoy -tarafından Sanık lehine düzenlenmiştir. 20.1.1995 tarihli olan bu çek Emare 2 oalrak braz edilmiştir. İddia Makamının ibraz ettiği şahadete göre Eami Pazarlama, Ahmet Ersoy tarafından kurulmuş bir şirkettir ve Ahmet Ersoy 20.1.1995 tarihinden önce intşhar -etmiştir. Bu olgular Sanığın savunmada öne sürdüğü iddiaları destekleyen olgulardır. esasen Sanığın iddialarını doğru kabul etmediğimiz zaman Ahmet Ersoy'un düzenleyip Sanığa verdiği 20.1.1995 tarihli çeki yani Emare 2'yi açıklama olanağı bulamayız. Ahmet -Ersoy'un intihar etmemiş olsaydı karşılıklı iki çeki bulunduğu için Sanığın para ödemesi gerekmiyeceği gibi herhangi bir sorunu da olmıyacaktı. Ahmet Ersoy'un intihar etmeden önce aldığı çeki Hüseyin Ruso isimli bir şahsa vermesi dava konusunu ortaya çıkar-mıştır.
Sanığın işlediği fiil ilk bakışta 75(4) maddesine uygundur. Ayrıca sanık avukatı mahkumiyet aleyhine olan istinafı geri çektiğinden sanığın suç ileyip işlemediğini tartışacak değiliz. Ancak Sanığın öne sürdüğü ve Emare 2 çekle desteklenen olgular- ortada teknik bir suç olduğunu göstermektedir. Daha da ileri giderek bu davada sorunun esas itibarıyle sivi dava sorunu odluğunu ve ancak sivil bir davada çözümlenebileceğini söyleyebiliriz.
Sanık sabıkası olmayan ve Mahkemeye ilk defa gelmiş olan biris-idir. vukatının iddiasına göre Sanığın toplum içinde saygın bir yeri vardır. Sanık sorumlu olmadığına inandığı ve bu yönde hukuki tavsiye aldığı için çekin karşılığını yatırmamıştır. Bu koşullarda sanığa verilen 1 ay hapis cezasının fazla odluğu görüşündey-iz.
Şunu da eklemek gerekir ki yukarıdaki değerlendirmeler önümüzdeki davaya özgüdür. Genelde karşılıksız çek suçlarda nasıl bir ceza verileceği konusunda ilke koymaya yönelik değildir. Dolayısıyle karşılıksız çek davalarında her davanın kendine özgü koş-ullarında ne tür ceza verileceği yeinden düşünülüp kararlaştırılmalıdır ve gerektiğinde müsait süreli hapis cezaları verilebilir.
Sanık mahkum olduğu 19.6.1996 tarihinde beri hapistedir. Yuakrıdaki nedenlerle hapis cezasını, Sanığın bugünden itibaren ser-best kalamsını sağlayacak şekilde 10 gün hapse indirirz.
(Taner Erginel) (Metin A. Hakkı) (Gönül Erönen)
Yargıç Yargıç Yargıç
25 A-ralık 1996
-
-
1
-
Full & Egal Universal Law Academy