-
D.10/85 Birleştirilmiş
Yargıtay/Ceza 38/84, 39/84, 40/84 ve 41/84
(Ağır Ceza No:1/84 Lefkoşa)
Yüksek Mahkeme Huzurunda
Mahkeme Heyeti-: Salih S. Dayıoğlu, Niyazi F. Korkut, Aziz Altay.
Yargıtay/Ceza 38/84
İstinaf eden: KKTC Başsavcısı, Lefkoşa.
- ile -
Aleyhine istinaf edilen: Ali Çelik
A r a s ı n d a.
İstinaf eden namına: Osman T. En-ginsoy
Aleyhine istinaf edilen namına: Süleyman Dolmacı ve Aygün Doratlı.
Yargıtay/Ceza 39/84
İstinaf eden: KKTC Başsavcısı, Lefkoşa.
- ile -
Aleyhine istinaf edilen: Yusuf Çakaloğlu.
A r a s ı n d a.
İst-inaf eden namına: Osman T. Enginsoy.
Aleyhine istinaf edilen namına: Süleyman Dolmacı ve Aygün Doratlı.
Yargıtay/Ceza 40/84
İstinaf eden: Yusuf Çakaloğlu, Lefkoşa.
- ile -
Aleyhine istinaf edilen: KKTC Başsavcısı, Lefkoşa.
- A r a s ı n d a.
İstinaf eden namına: Süleyman Dolmacı ve Aygün Doratlı
Aleyhine istinaf edilen namına: Osman T. Enginsoy.
Yargıtay/Ceza 41/84
İstinaf eden: Ali Çelik, Lefkoşa.
- ile -
Aleyhine istinaf edilen: KKTC Başsavcısı, Le-fkoşa.
A r a s ı n d a.
İstinaf eden namına: Süleyman Dolmacı ve Aygün Doratlı
Aleyhine istinaf edilen namına: Osman T. Enginsoy.
Uyuşturucu madde tasarrufu - Sanıkların uyuşturucu madde yasasına aykırı 20 ki-lo cannabis (hint keneviri) reçinesi tasarruf etme - Sanıkların deniz sahilinde bulunan Hint kenevirini satması için Ahmet Köroğluna vermeleri.
Ceza aleyhine istinaf - Uyuşturucu madde tasarrufu suçunda ceza takdiri - İlk Mahkeme Sanıklara 3,5 yıl hapis c-ezası vermesi - Uyuşturucu tasarrufu suçlarının yaygın olması - Kamu menfaatinin korunması ilkesinin gözönünde bulundurularak cezanın 5 yıl hapse yükseltilmesi.
OLAY: Mersinlik muhtarı olan Sanık 1, köyde deniz sahilinde bulunan 20 kilo cannabis (Hint k-eneviri) reçinesini Sanık 2 ile birlikte Ahmet Köroğlu isimli bir kişiye verdiler. Hint kenevirini satmaya teşebbüs eden Ahmet Köroğlu polis tarafından tutuklandı. Ahmet Köroğlu'ndan alınan bilgi üzerine Sanıklar aleyhine Hint kenevirini üçüncü bir şahsa v-erme ve tasarruf etme davaları getirildi. İlk Mahkeme suçlarını kabul eden Sanıkların her birine 3.5 yıl hapis cezası verdi. Sanıklar cezanın aşikâr surette çok olduğunu, Savcılık ise az olduğunu öne sürerek karşılıklı istinaf ettiler.
SONUÇ: Yüksek Mahke-me, çoğunluk kararı bu tür suçların vahim ve oldukça yaygın suçlar olduğunu, ceza verilirken kamu yararının ön plânda tutulması gerektiğini belirtti. 20 kilo uyuşturucunun çok geniş bir kitleyi etkileyebilecek miktarda olduğunu gözönünde bulunduran çoğunlu-k kararı cezanın aşikâr surette az olduğu kanısına vardı ve cezayı 5 yıl hapse yükseltti.
H Ü K Ü M
Salih S. Dayıoğlu: Birleştirilmiş olarak dinlenen işbu istinaflar Lefkoşa Ağır Ceza Mahkemesi hükmünden yapılmıştır. Olgular özetle şöyledir: 38/84 ve 3-9/84 sayılı istinaflardaki aleyhine istinaf edilenler (hükümde başka türlü tarif edilmedikleri sürece sırasıyle 1. sanık ve 2. sanık olarak anılacaklardır) Ahmet Köroğlu isimli bir üçüncü şahısla birlikte aynı ithamname altında birlikte yargılandılar. Sanı-klar 1.2.1983 ile 28.2.1983 tarihleri arasında iddia makamınca bilinmeyen bir günde yetkili makam tarafından genel olarak yetkilendirilmiş ve ilgili nizam tahtında ruhsatlı olmadığı halde Ahmet Köroğlu'na Lefkoşa'da 20 kilo cannabis (hint keneviri) reçine-si vermekle itham edildiler. Aynı ithamna- mede yer alan 3. dava ile sanıklar sözü edilen tarihte ve yerde 20 kilo cannabisi tasarruf etmekle itham edildiler. İthamnamede yer alan 2. dava Ahmet Köroğlu aleyhine getirilmişti. Sanıklar, aleyhlerine getirilen- 1. ve 3. davaları kabul ettiler. İddia Makamına göre suçlara ilişkin olgular şöyledir:
1. sanık Mersinlik muhtarıdır. Gönüllü ifadesinde göre Mersinlikte ikamet etmekte olan Eşref Kalem isimli bir şahsın deniz sahilinde dava konusu uyuşturucu maddeyi bu-ldu ve bunu 1. sanığa söyledi. daha sonra 1. sanık kontraktör olan 2. sanığın teşviki ile narenciye bahçelerinde çalışmak üzere Lefkeye gitti. 1. sanığın uyuşturucu madde hakkında 2. sanığa bilgi vermesi üzerine, 2. sanık Ahmet Köroğlunu gördü ve neticede -20 kilo uyuşturucu maddeyi Köroğluna verdiler. Ahmet Köroğlu da uyuşturucu maddeden bir kısmını muhtelif şahıslara sattı.
Ahmet Köroğlu tarafından satılan uyuşturucu maddenin tahkikatı sırasında Köroğlundan alınan bilgi üzerine sanıklar tutuklandılar. İl-kin herşeyi reddeden sanıklar daha sonra polise verdikleri gönüllü ifadelerinde suçlarını kabul ettiler. Yapılan operasyonda 20 kilo uyuşturucu maddeden 17240.4 gramı ele geçirilmişse de geriye kalan 2769.6 gramı bulunamamıştır.
1. sanık 40 yaşında olup -evlidir ve en küçüğü 2.5, en büyüğü 12 yaşında olmak üzere dört çocuk babasıdır. 1975 yılında Kıbrıs'a gelen kuzey göçmenlerindendir. Çiftçilik ve işçilikle iştigal etmektedir. 1980 yılından beri Mersinlik köyü muhtarıdır. Ailesinin yegane geçim kaynağıdır-. Sabıkası yoktur. İlk Mahkeme, suça ilişkin olguları sergiledikten, sanıkların uyuşturucu madde işinde profesyonel olmadıklarını bulduktan, Ahmet Köroğluna yaptıkları satıştan çok az bir menfaat elde ettiklerine ve "ilk andan itiraf ederek gerek polise ve- gerekse Mahkemeye yardımcı" olduklarına işaret ettikten sonra sanıkların her birine 1. ve 3. davalardan, birlikte çekilmek üzere 3.5 yıl hapis cezasına çarptırdı.
İddia makamı, İlk Mahkemenin kesmiş olduğu hapis cezalarının aşik(r surette az olduğunu id-dia ederek istinaf etti. 1. sanık da 40/84 ve 2. sanık ise 41/84 sayılı istinafların haklarında hükmolunan hapis cezalarının aşik(r surette çok olduğunu iddia ederek istinaf ettiler. Daha önce söylendiği gibi istinaflar birleştirilerek dinlenmişlerdir.
S-anıkların suçlu bulunup mahk(m edildikleri suçların vahim olduklarına kuşku yoktur. Bu tür suçlar için ceza verilirken kamu yararının ön pl(nda tutulması gerektiği hususu geçmiş birçok kararlarımızda vurgulanmıştı. Uyuşturucu maddelerin, fertleri ve dolayı-sıyle toplumları ne gibi fel(ketlere sürüklediği gerçeği üzerinde uzun boylu durmağa gerek yoktur. Genel olarak suçların vehameti, etkileyeceği çevrenin boyutlarıyle ve meydana getireceği zararın türü ile ortaya çıkar. 20 kilo uyuşturucu maddenin, önümüzde- kat'i şahadet olmamakla birlikte çok geniş bir kitleyi etkileyebileceğini söylemek herhalde yanlış olmaz. Ayrıca uyuşturucu maddenin kişileri her türlü yasa dışı yollara itmeğe elverişli olduğu rahatlıkla söylenebilir.
Sanıkların avukatı 20 kilo uyuştur-ucu maddenin satılmasıyle onların bundan cüz'i denecek kadar parasal kazançları olduğunu beyan ederek bu hususun leyhlerinde gözetilerek hafifletici bir sebep olarak tel(kki edilmesini savundu. Sadece parasal çıkarın az oluşu kendi başına, hafifletici bir -neden olamaz. Zaten türü itibarıyle vahim olan suçun vehametinin daha da artmasında esas olan amil uyuşturucu maddenin zarar vereceği etki alanının geniş olup olmadığıdır. Uyuşturucu madde ticaretini bir meşgale haline getiren birisinin sattığı uyuşturucu -madde için, şu veya bu nedenle, satış bedelini alamamışsa bundan yararlanmaya kalkmasını haklı kılacak bir mantık tasavvur edemeyiz. Ancak, bu meselede olduğu gibi, 20 kilo uyuşturucudan sadece 10,000TL tahsil etmeleri, sanıkalrın birer profesyonel olmadık-larını gösterir ve bu açıdan leyhlerinde bir faktör olarak göz önünde bulundurulur.
Mahkemelerin özellikle uyuşturucu madde alım satımında fevkal(de ciddi tedbirler aldığını ve bu cümleden olmak üzere kamu yararı gözetilerek caydırıcı ve ibretamiz hapis -cezaları verdikleri geçmiş birçok davalardan gözlemlenmektedir. Değişik yargıçların oturdukları istinaf işlemlerinde de bütün istinaf kararlarında görülecek ortak görüşün bu tür suçlar için ağır ve ibretamiz hapis cezalarının verilmesi grektiği doğrultusun-da olduğu görülecektir. (Gör. Y/C 54/83, Birleştirilmiş Y/C 3/84 ve 4/84, Y/C 27/84, Y/C 42/84 v.b.) Sözü edilen içtihat kararlarında üzerinde ısrarla durulan ve bu tür suçların vehametine ve bunlar için verilecek cezaların tesbitinde dikkate alınacak pren-sipleri aynen benimser ve tekrarlarım.
Önümüzdeki meselede genelde, İlk Mahkeme ilkeleri doğru saptadığı görülmektedir. Ne var ki uyuşturucu madde mikarının çokluğu, zarar vereceği alanın hayli geniş olacağı gerçeği karşısında hükmolunan hapis süresi aşi-k(r surette azdır ve müdahalemizi gerektirmektedir. Kanaatımca sanıkalra verilecek en uygun ceza 1. dava üzerinden 5 yıl hapis cezasıdır. 3. dava 1. davanın alternatifi olduğu nedeniyle bunun için ayrıca ceza verilmez.
Sonuç olarak 38/84 sayılı istinafın- kabul edilmesi ve 1. sanığın 1. davadan 5 yıl hapis cezasına çarptırılması, 3. dava için ona ayrıca ceza verilme- mesi, hapis süresinin mahk(miyet tarihinden itibaren başlaması, 39/84 sayılı istinafın da kabul edilesi ve 2. sanığın 1. davadan 5 yıl hapis -cezasına çarptırılması 3. dava için ona ayrıca ceza verilmemesi, hapis süresinin mahk(- miyet tarihinden itibaren başlaması, yukarıda söylenenler ışığında 40/84 sayılı istinafta 3. dava için kesilen 3.5 yıl hapis süresi iptal edilerek reddolunması ve 41/84- sayılı istinafta 3. dava için kesilen 3.5 yıl hapis süresinin iptal edilerek reddolunması gerektiği görüşündeyim.
Niyazi F. Korkut: Sayın Yargıç Salih S. Dayıoğlu tarafından okunan ve hükmünde serdettiği görüş ve vardığı sonuçla hemfikirim.
Aziz Altay:- Ceza aleyhine yapılan bu istinafta sanıklar Lefkoşa Ağır Ceza Mahkemesi tarafından başkasına para mukabilinde 20 kilo cannabis (hint keneviri) vermekten 3.5 yıl, aynı miktar cannabisi tasarruflarında bulundurmak- tan da 3 yıl hapse mahk(m oldular. Birleşt-irilmiş Yargıtay/Ceza 3/84 ve 4/84 sayılı istinaflarda toplum sağlığını tehdit eden bu tür suçları işleyenlere mahkemelerin caydırıcı ve ağır cezalar vermesi gerektiğini belirtmiştim. Mahkemelere intikal eden bu tür davaların sayısında azalma yerine artış -olduğu gerçeği karşısında bu görüşümü elan korumaktayım. Bu nedenle başkasına 20 kilo gibi küçümsenmeyecek bir miktar cannabis satan sanıklara İlk Mahkemenin vermiş olduğu ceza aşik(r surette azdır. Davanın tüm olguları ışığında verilecek makul cezanın 1. -davadan (mahk(miyet tarihinden başlamak üzere) 7 yıl olması gerektiği görüşündeyim. 3. dava için herhangi bir ceza verilmemesi hususunda sayın Yargıç Salih S. Dayıoğlu'nun hükmünde belirttiği görüşlere katılırım.
Salih S. Dayıoğlu: Sonuç olarak 38/84 ve 3-9/84 sayılı istinaflar oybirliği ile kabul edilir ve bu istinafda aleyhine istinaf edilen sanıklar, mahk(miyet tarihinden başlamak üzere 1. davadan beşer yıl hapis cezasına oyçokluğu ile çarptırılır. Her iki sanığa 3. davadan kesilen hapis cezası iptal edi-lir. 40/84 ve 41/84 sayılı istinaflar ise yukarıda söylenenler ışığında ve 3. davada kesilen hapis cezası iptal edilmek suretiyle reddolunur.
(Salih S. Dayıoğlu) (Niyazi F. Korkut) (Aziz Altay)
Yargıç - Yargıç Yargıç
3 Mayıs 1985
Full & Egal Universal Law Academy