-D.10/2001 Yargıtay/Ceza 61/2000
(Ağır Ceza Dava No:5404/2000; Girne)
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Taner Erginel, Mustafa H. Özkök, Gönül Erönen.-
İstinaf eden: Sabit Çolak, Lefkoşa
(Sanık 1)
ile
Aleyhine istinaf edilen: Başsavcılık
A r a s ı n d a.
İstinaf, Girne Ağır Ceza Mahkemesi Başkanı Recep Gürle-r, Kıdemli Yargıç Önder Gazi ve Yargıç İlker Sertbay'ın 5404/2000 sayılı davada 11.12.2000 tarihinde verdiği karara karşı Sanık 1 tarafından yapılmıştır.
İstinaf eden namına: Avukat Gürsel Kadri
Aleyhine istinaf edilen namına: Savcı Mahmut Atakara.
-Uyuşturucu madde tasarrufu - 4/72 sayılı Uyuşturucu Maddeler Yasasının 2, 3, 24(1)(a)(2)(A)(3) maddeleri ile 63/73 sayılı Nizamname ile tadil edilen 21/73 sayılı Uyuşturucu Maddeler Nizamnamesinin 3, 5 ve 25. maddelerine aykırı uyuşturucu madde tasarrufu -- Polis ekibi bir ihbar üzerine Girne Limanına gitti ve orada park edilmiş durumda olan Sanık 1'e ait arabada kanunsuz birşeyler olup olmadığını sordu - Araba içerisinde olan Sanık 2, "Alaeddin abinin emaneti" var şeklinde cevap verdi - Polis arabada buluna-n valiz içerisinde uyuşturucu madde buldu - Sanıklar uyuşturucu madde tasarruf ve ithali ile itham edildiler - Ağır Ceza Mahkemesi suçlarını kabul eden Sanık 1'e 2 yıl, Sanık 2'ye ise 6 ay hapis cezası verdi - Sanık 1 cezanın ağır olduğunu öne sürerek isti-naf etti - Yargıtay aynı suçlarla itham edilen Sanıklara verilen cezalar arasında nispetsizlik olduğunu dikkate aldı ve Sanık 2'ye verilen 2 yıl hapis cezasını 1 yıla indirdi.
Cezalar arasında nispetsizlik - Aynı suçlardan yargılanan Sanıklara verilen ce-zalar arasında nispetsizlik olmaması gereği - Sanıklara farklı ceza vermeyi gerektiren bir durumun olmaması.
Ceza takdiri - Sanık 1'in özel ve ailevi durumunun dikkate alınması.
Atıfta Bulunulan Yargısal İçtihatlar:
Yargıtay/Ceza 15/87 - D.17/87.
Birleş-tirilmiş Yargıtay/ceza 36,37,38,40,41 ve 42/95 - D.2/96.
Yargıtay/Ceza 36/91 - D.4/92.
-
H Ü K Ü M
Taner Erginel: Bu istinafta Mahkemenin hükmünü Sayın Yargıç Mustafa H. Özkök okuyacaktır.
Mustafa H. Özkök: Sanıklar Girne Ağır Ceza Mahkemesinde aleyhlerine dosyalanan 5404/2000 sayılı ceza davasında aşağıdaki suçlarla itham edilmişlerdi-r:
"İTHAM OLUNDUĞU SUÇ
Birinci Dava
Fasıl 154 Ceza Yasasının 20. maddesi ve 16/77, 54/77, 36/82, 37/89 ve 38/91 sayılı yasalar ile tadil edilen 4/72 sayılı Uyuşturucu Maddeler Yasasının 2, 3, 4, 24(1)(a)(2)(A)(3) maddeleri ile 63/73 sayılı nizamname il-e tadil edilen 21/73 sayılı Uyuşturucu Maddeler Nizamnamesinin 3, 4(i) maddelerine aykırı kanunsuz uyuşturucu madde Cannabis (Hint Keneviri) ithali.
SUÇUN TAFSİLÂTI
Sanıklar, 13.8.2000 tarihinde Girne Turizm Limanından yetkili makam tarafınd-an genel olarak yetkilendirilmiş bir şahıs olmadıkları halde 113 gram kuru ve 8 adet köksüz dal şeklinde Hint Keneviri (Cannabis) türü uyuşturucu madde olan bitki parçacıklarını kanunsuz olarak ithal ettiler.
İTHAM OLUNDUĞU SUÇ
İkinci Dava
Fasıl 154 C-eza Yasasının 20. maddesi ve 16/77, 54/77, 36/82, 37/89 ve 38/91 sayılı yasalar ile tadil edilen 4/72 sayılı Uyuşturucu Maddeler Yasasının 2, 3, 24(1)(a)(2)(A)(3) maddeleri ile 63/73 sayılı Nizamname ile tadil edilen 21/73 sayılı Uyuşturucu Maddeler Nizamn-amesinin 3, 5, 25. maddelerine aykırı kanunsuz uyuşturucu madde (Hint Keneviri) tasarrufu.
SUÇUN TAFSİLÂTI
Sanıklar, 1. davada zikrolunan aynı tarih ve mahalde yetkili makam tarafından genel olarak yetkilendirilmiş bir şahıs olmadık-ları halde 113 gram kuru ve 8 adet köksüz dal şeklinde Hint Keneviri (Cannabis) türü uyuşturucu madde olan bitki parçalarını kanunsuz olarak tasarruflarında bulundurdular.
İTHAM OLUNDUĞU SUÇ
Üçüncü Dava
16/77, 54/77, 36/82, -37/89 ve 38/91 sayılı yasalar ile tadil edilen 4/72 sayılı Uyuşturucu Maddeler Yasasının 2, 3, 24(1)(a)(2)(A)(3) maddeleri ile 63/73 sayılı Nizamnameyle tadil edilen 21/73 sayılı Uyuşturucu Maddeler Nizamnamesinin 3, 4(1) maddelerine aykırı kanunsuz uyuştu-rucu madde (Hint Keneviri) alma.
SUÇUN TAFSİLÂTI
Sanık 1, 1. davada zikrolunan aynı tarih ve mahalde yetkili makam tarafından genel olarak yetkilendirilmiş bir şahıs olmadığı halde 113 gram kuru ve 8 adet köksüz yaş dal şeklinde Hint Keneviri (Cannabis-) türü bitki parçacıkları kanunsuz olarak Mustafa Yumuşak'tan alıp tasarrufunda bulundurdu.
İTHAM OLUNDUĞU SUÇ
Dördüncü Dava
16/77, 54/77, 36/82, 37/89 ve 38/91 sayılı yasalar ile tadil edilen 4/72 sayılı Uyuşturucu Maddeler Yasasının 2, 3, 24(1)(a)(2)(-A)(3) maddeleri ile 63/73 sayılı Nizamnameyle tadil edilen 21/73 sayılı Uyuşturucu Maddeler Nizamnamesinin 3, 4(1) maddelerine aykırı kanunsuz uyuşturucu madde (Hint Keneviri) verme.
SUÇUN TAFSİLÂTI
Sanık 2, 1. davada zikrolunan aynı tarih ve mahalde ye-tkili makam tarafından genel olarak yetkilendirilmiş bir şahıs olmadığı halde 113 gram kuru ve 8 adet köksüz yaş dal şeklinde Hint Keneviri (Cannabis) türü bitki parçacıkları kanunsuz olarak Sabit Çolak'a verdi.
Girne Ağır Ceza Mahkemesinin 30.11.20-00 tarihli oturumunda Sanıklar avukatları vasıtasıyle temsil edilmişlerdir. Sanıklara aleyhlerindeki davalar okunduğu zaman Sanık 1 aleyhindeki ithamları kabul etmemiş, Sanık 2 ise aleyhindeki 1 ve 2. ithamı kabul etmiş, 4. davadaki ithamı ise kabul etmemi-ştir.
Dava, duruşma olarak 5.12.2000 tarihine ertelenmiş, saat 09.40'da başlayan oturumda avukatın hazır olmaması nedeniyle oturum bu kez saat 10.10'a ertelenmiştir. 10.10'da başlayan oturumda ise yine avukatları hazır olmadığı halde Sanık 1'in oturuma b-aşlanmasını ve daha önce yapmış olduğu ithamlara verdiği cevabı değiştirmek istediğini beyan etmesi ve avukatının gelmesine gerek olmadığını Mahkemeye bildirmesi üzerine Sanık 1'e aleyhine getirilen davalar tekrar okunmuştur. Sanık 1, aleyhine getirilen 1- ve 2. davaları kabul etmiş, 3. davayı ise kabul etmemiştir. İddia Makamı Sanık 1'in kabul etmediği 3. dava ile Sanık 2'nin kabul etmediği 4. davalar üzerinde şahadet ibraz etmeyeceğini beyan ederek meselenin olgularını izah etmiştir. İddia Makamının iza-h ettiği olgular kısaca şöyledir:-
Sanık 1, Adana doğumlu, olay tarihinde Taşkınköy'de ikâmet edip ticaretle iştigal eden birisi idi. Sanık 2 ise Antalya doğumlu olup olay tarihinde Alsancak'ta ikâmet etmekteydi. Her iki Sanık evli ve çocuk sahibidirler-. 13.8.2000 tarihinde polis aldığı bir bilgi ışığında Girne Turizm Limanına giderek Limanda park halinde Sanık 1'e ait ED070 plâkalı araç içerisinde Sanık 2, eşi ve Talât Albayrak isimli birisi otururken Sanık 1'i ise arabanın yanında beklerken bulmuştur.- Sanık 1'e orada arabasında kanunsuz birşey olup olmadığı sorulunca Sanık 1 "buyurun arayın" cevabını vermiştir. Araçta bulunan siyah renk valizin kime ait olduğunun sorulması üzerine Sanık 2 valizin kendine ait olduğunu söyleyince P.Ç Ali Koday, Sanık 2-'ye valiz içerisinde kanunsuz herhangi birşey olup olmadığını sormuştur. Sanık 2'nin ise cevap olarak "Alaaddin abinin emaneti var" diye cevap vermesi üzerine valizde yapılan aramada gizlenmiş vaziyette kahverengi renk bant ile sarılı siyah renk torba içe-risinde uyuşturucu olduğuna inanılan maddeler bulunup emare olarak alınmıştır. Sanıklara suçları izah edildiğinde Sanık 1 cevap olarak "ben içiciyim, ben getirttim" demiş, Sanık 2 ise "ben getirdim, Alaaddin abinindir" diye yanıt vermiştir. Bilâhare her -iki Sanık da gönüllü ifade vermek suretiyle suçlarını itiraf etmişler ve suçları nasıl işlediklerini izah etmişlerdir. Bulunan ve emare olarak alınan maddenin daha sonra Devlet Kimya Laboratuvarında yapılan tetkik ve inceleme sonucu 113 gram kurumuş Canna-bis (Hint Keneviri) bitki parçaları ve 8 köksüz Cannabis (Hint Keneviri) bitkisinden oluştuğu saptanmıştır. 22.8.2000 tarihinde Sanıklara aleyhlerindeki ithamlarla ilgili davalar okunduğu zaman, Sanık 1 cevap olarak "bir hata yaptım, 2 çocuk babasıyım, pi-şmanım", Sanık 2 ise "kabul ederim, Alaaddinin'dir, ona getirdim" demiştir.
İddia Makamı olguları izah ettikten sonra Sanık 1 özetle; 15 yıldan beri KKTC'de ikâmet edip 7 yıldan beri de ticaretle iştigal ettiğini, cep telefonu işi yaptığını ve 45 -Milyar TL çeklerinin geri geldiğini, bu suçlardan önce Dr. Mehmet Yağlı'da psikolojik tedavi gördüğünü, evli ve 2 çocuk babası olup bu suçu işlediği için çok pişman olduğunu, bu olayın evine ve işine etki ettiğini beyan ederek Mahkemeden özür dilemiştir. -Sanık 2 ise yaptığı beyanda 1 çocuk babası olduğunu, pişman olup özür dilediğini, eşi ve çocuğunu İstanbul'a gönderdiğini, kendilerine bakan kimsenin olmadığını söyleyerek tekrar özür dileyip pişman olduğunu belirtmiştir.
Girne Ağır Ceza Mahkemesi 11.12.-2000 tarihinde verdiği kararda Sanık 1'i, 1 ve 2. davalardan 2'şer yıl hapse, Sanık 2'yi ise 1 ve 2. davalardan 6'şar ay hapse mahkûm etmiştir. Sanık 1, 3. davadan, Sanık 2 ise 4. davadan beraat ettirilmişlerdir. Sanık 1 kendisine verilen cezanın fahiş o-lduğunu ve kendisine verilen ceza ile Sanık 2'ye verilen ceza arasında büyük bir nispetsizlik bulunduğunu ileri sürerek huzurumuzdaki istinafı dosyalamış bulunmaktadır.
İstinaf ihbarnamesi 3 sebep içermekte ise de İstinaf Eden avukatı her 3 istinaf sebe-bini birlikte ele alıp Mahkemeye hitap etmekle yetinmiştir. Hitabında özetle, her iki Sanığın aynı suçlardan yargılanıp mahkûm olduklarını, Sanık 2'ye 6 ay, Sanık 1'e ise her iki davadan 2'şer yıl hapislik cezası verilmesinin nispetsizlik prensibi dikkate- alındığında, Sanık 1'e verilen 2 yıllık hapislik cezasının alenen fahiş olduğunu ileri sürerek istinafın kabul edilip cezanın indirilmesini talep etmiştir.
Aleyhine İstinaf Edilen İddia Makamı ise yapmış olduğu hitabesinde, özetle; Bidayet Mahkemesinin v-erdiği kararın doğru olduğunu, Sanıklara işledikleri suça iştirakları oranında ceza verildiğini ve Sanık 1'e verilen cezanın fahiş olmadığını iddia ederek istinafın reddini talep etmiştir.
Yapılan beyanlar ışığında ve dosya tetkik edilerek verilen hüküm i-ncelendiği zaman, her iki Sanığın da aleyhine aynı davalar getirildiği ve aynı suçlarla itham edildikleri, Sanık 1'in suçları kabul etmesinden sonra Sanık 2'ye 6 ay, Sanık 1'e ise 2 yıl hapis cezası kesildiği görülmektedir.
Huzurumuzdaki istinafta incel-enmesi gereken husus Sanık 1'e verilen cezanın alenen fahiş olup olmadığı ve Sanıklara verilen cezalar arasındaki nispetsizlikten dolayı Sanık 1'e büyük bir adaletsizlik olup olmadığıdır. Birçok istinaf kararında belirtildiği gibi, aynı suçlardan yargılan-an Sanıklara verilen cezalar arasında bir nispetsizliğin olmaması gerektiği, hatta bu prensibin aynı suçlardan farklı davalarda yargılanan Sanıklara verilen cezalara da uygulanması gerektiği vurgulanmaktadır. Yargıtay/Ceza 15/87 (D.17/87)'de cezalar arasın-da nispetsizlik konu edilmiş ve Mahkeme şunları söylemiştir:
"Yukarıda iktibası yapılan davalarda serdedilen prensiplerden görüleceği gibi sanığa verilen ceza ilk nazarda aşikâr surette fahiş olmasa dahi diğer sanıklara verilen cezalar arasında büyük far-klılık olması ve sanık ile normal şahısların zihinlerinde bir adaletsizlik olduğu fikri yaratılabileceği hallerde verilen cezaya müdahale edilerek bu nispetsizliğin, uygun hallerde ortadan kaldırılması bir ilke olarak benimsenip uygulanmıştır."
Bu prensi-pler daha sonra birçok kararda vurgulanmış ve nispetsizlik olduğu tespit edilen davalarda cezalarda indirim yapma yönüne gidilmiştir. (Gör: Yargıtay/Ceza 36, 37, 38, 40, 41 ve 42/95 (D.2/96) ve yine Yargıtay/Ceza 36/91 (D.4/92) ).
Yukarıda vazedilen pre-nsip ışığında huzurumuzdaki istinaf incelendiğinde Sanıkların aynı suçlarla itham edildikleri, her ikisinin de suçlarını kabul ettikleri, Sanık 2'ye 6 ay Sanık 1'e ise 2 yıl hapislik cezası verildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda ilk nazarda cezalar arasınd-a bir nispet-sizlik olduğu görülür. Sanıklara ceza verilirken Sanık 2'ye 6 ay ve Sanık 1'e ise niye 2 yıl hapislik cezası verildiği, hangi ölçünün dikkate alındığı, diğer bir deyişle Sanıklara farklı ceza verilmesini gerektirecek bir durumun olup olmadığı- soruları akla gelmektedir. Bu sorulara cevap aramak için Ağır Ceza Mahkemesinin kararı incelendiğinde, Mavi 19 paragraf 3'te şöyle denildiği görülmektedir:
"Sanıkların uyuşturucuyu KKTC'ye ithal ettiği gerçeği suçun ciddiyetini daha da artırmaktadır.Sa-nık 2 uyuşturucuyu KKTC'ye Sanık 1 için getiren ve işbu hareketi ile kendini bu suçlar içerisinde bulan ve kanaatimizce bu suçlara tamamı ile Sanık 1'in etkisi, nüfuzu ve suistimali ile bulaştırılan bir kimsedir."
Ağır Ceza Mahkemesi verdiği kararda, dah-a sonra Sanıkların özel ve ailevi durumlarını inceleyip "Suçların vehamet ve ciddiyeti ile orantılı ve kamu yararının da sağlanmış olmasına ilâveten Sanıkların ıslahı arasında bir denge kuracak olan cezasına" da değindikten sonra Sanık 2'ye 6 ay Sanık 1'e -ise 2 yıl hapislik cezası verdiği görülmektedir. Bu iki Sanık aynı davalarla ve aynı suçlarla itham edilmiş, Sanık 2 suçunu kabul etmiş ve Sanık 1 ise önce ithamları kabul etmemiş bilâhare ikrar değişikliği yaparak aleyhine getirilen iki davayı da kabul e-tmiştir. Bunun üzerine Sanık 1'e 6 ay Sanık 2'ye ise 2 yıl hapislik cezası verilmiştir.
İddia Makamının Mahkemeye aktardığı ve yukarıda iktibas edilen olgulardan Sanık 1'in Sanık 2 üzerinde etkisi olduğu ve nüfuzunu kullanıp suistimali sonucu Sanı-k 2'yi bu suça bulaştırdığı yönünde bir iddia yoktur. İddia Makamı Sanık 2'nin Sanık 1'den para istediğini, Sanık 1'in de Sanık 2'den Cuma Bozkurt'ta olan emanetini alıp getirmesini talep ettiğini ve Sanık 2'nin Sanık 1'in emanetini alıp getirdiğini kabul- ettiği yönünde Sanık 2'nin verdiği gönüllü ifadesinde Cuma Bozkurt'tan aldığı emanetin uyuşturucu olduğunu öğrendiğini ve valizde gizleyip getirmeyi kabul ettiğini söylemiştir.
Bu ifade şöyledir:
".. Nuri Hamalar isimli şahısla yanıma geldi. Dört tane -onluk bir tane beşlikten oluşan toplam 45.000.000TL.- ile siyah bir naylon (bir) poşet verdi. Daha önceden ve bu paketi aldığımda içerisindekinin esrar olduğunu bilirdim. Çünkü bu paketin içinde esrar olduğunu bana Cuma isimli şahıs söylemişti. Bile bile- alıp getirmeyi kabul ettim."
Gönüllü ifadeden de anlaşıldığı gibi, Sanık 2 taşıdığı şeyin uyuşturucu olduğunu biliyordu ve bilerek KKTC'ye ithal eden kişidir. Uyuşturucu Sanık 1'in fiili tasarrufuna geçmeden Limanda polis tarafından el konulmuş ve bu ş-ekilde Sanık 2 açısından suç teşebbüs aşamasında kalmıştır.
Yasalarımıza göre Fasıl 154 madde 20'ye göre Sanık 1 de, Sanık 2 de aynı suçu işlemiştir. Çünkü Sanık 1 emanet dediği uyuşturucu maddeyi Sanık 2'nin getirmesini talep etmiş ve parasını da Cuma- Bozkurt'a banka havalesi ile göndermiştir. Bu durumda her iki Sanık da aynı suçları işlemişlerdir. Sanık 2 her ne kadar da Sanık 1'in talebi üzerine emaneti getirmeyi kabul etmişse de yukarıda arzettiğimiz gibi emanetin uyuşturucu olduğunu öğrendiği hal-de getirmekten vazgeçmemiş ve itham edildiği suçları işlemiştir.
Yukarıda söylenenler ışığında Sanıklara verilen cezalar arasında nispetsizliğin makûl bir izahı yapılmamıştır. Bu durumda Sanık 2'ye verilen ceza ile Sanık 1'e verilen ceza arasındaki nis-petsizlik dikkate alındığında, cezalar arasındaki nispetsizlik Sanık 1'e bir adaletsizlik olduğunu göstermektedir kanaatindeyiz ve bu hususta bulgu yaparız.
Bu kanaatimiz ve bulgumuz ışığında Sanık 1'e verilen cezanın huzurumuzdaki istinafa konu davanın o-lguları ışığında alenen fahiş olduğu ve her iki Sanığa verilen cezalar arasındaki nispetsizliğin müdahale etmemizi gerektirecek boyutta olduğu kanısındayız.
Yukarıda söylenenlere bağlı olarak Sanık 1'in katkısı ile bilhassa uyuşturucuyu Sanık 1'in getirt-tiği, parasını kendisinin ödediği aleyhine alınabilecek ağırlaştırıcı faktörlerdir. Suçun teşebbüs aşamasında kalması Sanık 1'e ceza verilirken dikkate alınacak hususlardan biridir.
Bu meselenin kendine has olguları dikkate alındıktan sonra keza Sanık 1'-in özel ve ailevi durumu, ilk kez suç işlediği, sabıkasız olduğu ve sair özel durumları ile aynı davada yargılanan Sanıklara verilen cezalardaki nispetsizliği de göz önünde bulundurduktan sonra Sanık 1'e verilen cezanın fahiş olduğu ve indirilmesi gerektiğ-i kanaatindeyiz.
Netice itibarıyle Sanığın yaptığı istinaf kısmen başarılı olduğu cihetle, Ağır Ceza Mahkemesinin verdiği 2 yıllık hapis cezası 1 yıla indirilir.
Ceza mahkûmiyet tarihinden başlayacaktır.
Taner Erginel Must-afa H. Özkök Gönül Erönen
Yargıç Yargıç Yargıç
13 Temmuz 2001
-
394
-
Full & Egal Universal Law Academy