-D.4/81
Yargıtay/Ceza 8/81
(Dava No. 228/80;Lefkoşa)
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Ülfet Emin, Başkan, N. Ergin Salâhi, Aziz Altay.
İstinaf eden: KTFD B-aşsavcılığı.
- ile -
Aleyhine istinaf edilen: İrfan Nadir, Haspolat.
A r a s ı n d a.
İstinaf eden namına: Altan Erdağ.
Aleyhine istinaf edilen namına: Ali Dana tarafından Şefika Du-rduran.
Davanın iptali - Taraflardan hiçbirinin hazır olmaması nedeniyle
öğleden evvel saat 8.50'de davanın iptal edilmesi.
Tedbirsiz veya dikkatsiz bir fiil neticesi ölüme neden olma.
Beraat kararı aleyhine istinaf - Başsavcılığın İlk Mahkeme-nin davayı öğleden evvel saat 8.50'de takipsizlik nedeniyle iptal etmesinin hatalı olduğuna ilişkin istinafı.
OLAY: Sanık tedbirsiz veya dikkatsiz bir fiil neticesi bir kişinin ölümüne neden olma suçuyla itham edildi. Sanık suçunu kabul etmedi. Muhtelif -tehirlerden sonra dava en son olarak 9 Ocak 1981 tarihine ertelendi. 9 Ocak 1981 tarihinde öğleden evvel saat 8.55'de Savcı, Sanık ve Sanık avukatı çağrıldı. Ancak hiçbiri hazır olmadığı için İlk Mahkeme davayı iptal etti. Başsavcılık iptal kararını istina-f etti.
SONUÇ: Yüksek Mahkeme, İlk Mahkemenin öncelikle kabul edilen davaları görmesi ve taraflarla uyum içinde çalışması gerektiğini belirtti. Duruşma için saptanmış bir davayı İlk Mahkemenin esneklik göstermeden öğleden evvel saat 8.50'de ele alarak ip-tal etmesini hatalı bulan Yüksek Mahkeme davayı tekrar görülmek üzere İlk Mahkemeye iade etti.
--------------------
H Ü K Ü M
Ülfet Emin, Başkan: Aleyhine istinaf edilen, sanık, Lefkoşa Kaza Mahkemesinde 20 Mayıs 1979 tarihinde Lefkoşa Girne yolunun 5-6-.
-milleri arasında XYX 326 T plâkalı arabayı sürerken cezai suç teşkil edecek ihmal derecesine varmayan tedbirsizlik ve/veya dikkatsiz bir fiil neticesi öldürme kastı olmaksızın Mustafa Süleyman Akansel'in ölümüne sebep olduğu nedeniyle itham olundu. Sanık s-uçunu kabul etmedi ve davanın duruşmasına başlandı. Davanın ilk duruşması 5 Mayıs 1980 tarihinde yapıldı. O gün bazı şahitler dinlendikten sonra dava 17 Haziran 1980'e ertelendi. O gün sanık avukatının müracaatı üzerine duruşma yapılmadı ve dava 23 Temmuz -1980'e ertelendi. 23.7.1980 tarihinde davaya bakan hakim izinli olduğu nedeniyle davanın duruşması o gün görevli olan hakim tarafından 3 Ekim 1980'e ertelendi. 3 Ekim 1980'de davanın duruşmasına devam edildi ve yeniden birkaç şahit dinlendi. Dava daha sonr-a 19 Aralık 1980'e ertelendi. 19 Aralık 1980'de iddia makamı namına bulunan savcı son şahidinin izinli oluşu nedeniyle Mahkemede hazır olmadığından duruşmanın ertelenmesini talep etti ve duruşma 9 Ocak 1981 tarihine ertelendi.
-9 Ocak 1981 tarihinde dava zabıtlarına göre ö.e. 8.55'te savcı çağrıldı, sanık avukatı çağrıldı ve hiçbiri hazır olmadığı nedeniyle dava takipsizlikten dolayı hakim tarafından iptal edildi.
Savcılık, Mahkemenin 9 Ocak 1981 tarihinde verdiği iptal kararına- karşı istinaf eyledi. Tüm ahval ve şerait tahtında İlk Mahkemenin davayı ö.e. saat 8.50'de takipsizlik nedeniyle iptal etmesinin hatalı olduğu iddia edildi. Bugüne kadar ceza davalarına bakan mahkemelerde, ilk defa getirilen ve "for plea" veya "zabt-ı dav-a" diye nitelendirilen davalar ele alınır ve bu davalara gereken işlem yapıldıktan sonra duruşma için bulunan davalara bakmaya başlanır.
Bugün huzurumuzda aynı Mahkeme ve aynı hakim tarafından "for plea" diye bilinen 5 zabt-ı dava daha ayni koşullar neden-iyle iptal edilmişti, ayni günde o gün hakim huzurunda daha başka zabt-ı davalar da bulunmakta idi. İlk Mahkeme bugüne kadar uygulanan usule uymayarak ilk önce duruşma için saptanmış olan davayı ele aldı ve yine o güne kadar uygulanan usule göre duruşmalar-a daima ö.e. 9 dan sonra başlandığı halde istinaf konusu davanın duruşmasını normal usule aykırı olarak ö.e. 9'dan önce başlatmak istedi. Davanın duruşmasının birkaç defa ertelendiği, en azından 10 şahidin dinlendiği nazarı itibara alındığında savcının ve -sanığın ve avukatının hazır olmaması nedeniyle hakimin bir esneklik tanıması ve davanın duruşmasını, herhangi bir işlem yapmadan, ayni gün kısa bir müddet sonraya bırakması gerekirdi kanısındayız. Halbuki dava zabıtlarından görüldüğü gibi dava saat 8.55'de- iptal edildi. Kanaatimizce Mahkeme bunu yapmakla hata etmiştir.
Bu istinafta ileri sürülen iddialar ve bu istinaftaki davada verilen Mahkeme kararı ışığında ceza davalarına bakan mahkemelerin takip etmeleri gereken usul bakımından birkaç söz söylemeyi bu- istinafta yarar görüyoruz. Daha önce belirttiğimiz gibi normal olarak ceza davalarına bakan bir hakim ilk önce o gün ilk defa olarak Mahkemeye gelen ve "for plea" veya "zabt-ı dava" diye nitelendirilen davalara bakması gerekir. Bu davalara bakılırken dahi- hazır olmayan sanık varsa, günün erken saatlerinde bu davaların derhal tehir edilmemesi ve diğer tüm zabt-ı davaların bitimine kadar bir tarafa bırakılması ve tüm zabt-ı davalar bitirildikten sonra yeniden ele alınması uygundur. Hatta Mahkeme uygun gördüğ-ü takdirde duruşma olması halinde bu gibi davaları duruşma sonuna dahi bırakabilir. Her halûkarda çok istisnai durumlar bulunmadığı hallerde, duruşmaların plea'lerden önce alınmaması gerekir. Davaların duruşması için gün ve saat saptanırken, savcı ile avuk-atın da görüşlerinin göz önünde tutulmasında ve mümkün ise uyumluluk içinde hareket edilmesinde yarar vardır.
Yukarıda söylenenler ışığında İlk Mahkemenin 9 Ocak 1981 tarihinde verdiği iptal ve/veya beraat kararı iptal edilir ve davanın duruşmasının yenid-en aynı hakim tarafından, duruşmanın bırakıldığı yerden devam edilmesi koşulu ile, yapılmasına karar verilir.
(Ülfet Emin) (N. Ergin Salâhi) (Aziz Altay)
Başkan Yargıç Yargıç
-
26 Şubat 1981
Full & Egal Universal Law Academy