- Yargıtay/Ceza 9/75-
- (Dava No. 595/75)
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.
Mahkeme Heyeti: M. Necati Münir, Başkan, Ülfet Emin ve Ahmet İzzet.
İstinaf eden: Eyüp Elmaz, Girne.
ile
Aleyhine istinaf edilen: Türk Emni-yet Müdürlüğü, Lefkoşa.
a r a s ı n d a.
İstinaf eden namına: Menteş Aziz.
Aleyhine istinaf edilen namına: Münir Akil.
Çocukların araba sûrmesine mûsaade etme - Motorlu Araçlar ve Yol
Trafik Nizamnameleri -ile 3. Şahıs Sigorta Yasasına ilişkin suçlar.
Ceza Usulü - Cezanın ağırlığı - Çocukların araba sürmesine müsaade
etme suçlarının ciddiliği - Sürüş ehliyetinin iptali veya ehliyet verilmeme cezasının ağırlığı - Suçun kesman bir yerde işlenmesinin cezaya -etkisi.
Ceza takdiri - Çocukların araba sürmesine müsaade etme suçuna 6 ay
süre için sürüş ehliyetini iptal cezası verilmesi - Diğer olgular ile birlikte suçun kesman (tenha) bir yerde işlenmesinin cezanın takdirinde dikkate alınması.
Sûrüş ehliyetinin- iptali - Sürüş ehliyetinin iptali cezasında sürenin
indirilmesi.
İstinaf - Cezaya karşı istinaf - Dava zabıtlarında suçun vehametini
gösteren olguların belirtilmemesi.
OLAY: Sanık küçük bir çocuğun araba sürmesine müsaade etti.
Motorlu Araçlar ve Yo-l Trafik Nizamnameleri ile 3. Şahıs
Sigorta Yasasına aykırı hareket etmekle itham edilen Sanık aleyhine getirilen davaları kabul etti. İddia Makamı suçun işlenişine ilişkin olguları anlatmayarak, olguların ithamnamede görüldüğü gibi olduğunu söylemekle yet-indi. İlk Mahkeme Sanığa para cezalarının yanısıra 6 ay müddetle sürüş ehliyetinin iptali veya ehliyet verilmeme cezası verdi.
Sanık mahkûmiyet ve ceza aleyhine istinaf etti.
SONUÇ: Yüksek Mahkeme, mahkûmiyet ile ilgili istinaf sebeplerinde
herhangi bir- mesnet olmadığından mahkûmiyete ilişkin istinafı reddetti.
Yüksek Mahkeme, dava zabıtlarınds suçun vehametini gösterecek olguların belirtilmediğini dikkate alarak Sanığın savunmasında öne sürdüğü gibi suçun kesman bir yerde işlendiğini kabul etti ve 6 ay -süre için sürüş ehliyetini iptal cezasının aşikâr surette fahiş olduğu kanısına vararak süreyi 44 güne indirdi.
__________________
H Ü K Ü M
M. Necati Münir, Başkan: Bu İstinafta Mahkemenin hül-cmünü Sayın Yargıç
Ulfet Emin verecektir.
Ülfet Emin, Yargıç: İstinaf eden 25 Eylül 1975 tarihinde Girne Kaza
Mahkemesi tarafından ithamnamede belirtilen 6,7,8,9 ve 10. davalardan mahkûm edilmiştir. Tüm davalar Motorlu Araçlar ve Yol Trafik Nizamnamel-erini ve 3. Şahıs Sigorta Kanununu ilgilendirmektedir.
İstinaf eden 6. dava üzerinden K.L.3.- ve mahkûmiyet tarihinden 6 ay müddet için sürüş ehliyetinin iptal edilmesi veya kendisine ehliyet verilmemesi cezasına çarptırıldı. 7,8,9 ve 10. davalardan ise K-.L.1,500'er mil para cezasına çarptırıldı.
İstinaf eden Bidayet Mahkemesinin mahkûmiyet kararının hatalı olduğunu ve kesilen cezanın fahiş olduğunu ileri sürerek Bidayet Mahkemesinin kararına karşı istinaf eylEdi.
Mahkûmiyetle ilgili istinaf sebeblerinde- istinaf edenin avı:katı tarafından ileri sürülen sebepleri esaslı bir şekilde inceledik. Dosyada kayıtlı bulunan zabıtları da nazarı itibara aldık ve kanaatımızca mahkûmiyet ile ilgili istinaf sebepleri herhangi bir esasa dayanmamaktadır.
Ceza meselesine- gelince Yüksek Mahkeme İstinaf Mahkemesi olarak Bidayet Mahkemelerinin bir sanığa vereceği cezayı tesbit ederken hangi hususları nazarı itibara alacağını daha önceki hükümlerde belirtmiştir. Bu prensipleri bu istinafta aynen tekrarlamaya lûzum görmüyoruz.- Ancak Bidayet Mahkemeleri verecekleri ceza.yı tesbit ederken suçun işleniş tarzını ve verilecek olan cezanın suçun vehameti ile orantılı bir şekilde olmasını nazarı itibara almaları gerektiğini tekrarlamayı uygun görüyoruz.
Dava zabıtlarında suçun nasıl -işlendiği hususunda ve bilhassa suun vehametini gösteren olgular maalesef Bidayet Mahkemesi huzurunda mevcut değildir. Hiç şüphe yoktur ki küçük bir çocuğun bir arabayı sürmesine müsaade etmek mühim bir suçtur, ancak hangi yerde ve ahvalde sürmesine müsaad-e ettiği hususu da ceza bakımından önemlidir. İddia Makamı Bidayet Mahkemesi huzuruna olgular hakkında herhangi bir şey söylemiş değildir. Sadece olguların ithamnamede olduğu gibi olduğunu söylemekle iktifa etmiştir. Diğer taraftan sanık Mahkemeye verdiği -beyanatta arabayı sürmenin kesman bir yerde olduğunu söylemiştir. Dava zabıtlarında ve Bidayet Mahkemesi huzurunda buna aykırı herhangi bir beyanat ve zabıt olmadığına göre, suçun kesman bir yerde işlendiğini kabul etmek gerekir. Kanaatımızca kesman bir ye-rde işlenen bir suç için 6 ay sürüş ehliyetinin iptal edilme cezası, bu davadaki koşullar göz önünde tutulduğunda, aşikâr surette fahitir.
Tüm suçlar için verilen para cezaları fahiş değildir. Netice olarak para cezaları aynen kalır ancak 6. dava için ver-ilen sürüş ehliyeti iptal cezası 6 aydan mahkûmiyet tarihinden bugüne kadar olan 44 güne indirilir.
(M. Necati Münir) (Ülfet Emin) (Ahmet İzzet)
Başkan. Hâkim. Hâkim.
7 Kasım, 1975.
Full & Egal Universal Law Academy