-
-
D.11/97 Yargýtay/Ceza 9/96
( Aðýr Ceza Dava No.4338/95; Lefkoþa)
- -
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.-
M-ahkeme- H-eyeti-:Taner Erginel, Mustafa H. Özkök, Gönül Erönen.-
-Ýstinaf Eden: Ökkeþ Karataþ, Merkezi Cezaevi, Lefkoþa
- -ile-
Aleyhine Ýstinaf Edilen: KKTC Baþsavcýlýðý, Lefkoþa
-
A r a s ý n d a.
-
Lefkoþa Aðýr Ceza Mahkemesinin 4338/95 sayýlý davada
30.1.1996 tarihinde verdiði kararýna (Talat D. Refiker
Kaza Mahkemesi Baþkaný, Recep Gürler Kaza Mahkemesi
Kýdemli Yargýcý, Çetin Amber Kaza Mahkemesi Yargýcý)
karþý Sanýk tarafýndan yapýlan istinaftýr.
-
Ýstinaf Eden namýna: Avukat Süleyman Dolmacý-
-Aleyhine Ýstinaf Edilen namýna: Kýdemli Savcý Aþkan -Ý-lgen
-
-----------------------
- - -H Ü K Ü M-
Taner Erginel: Bu istinafta Mahkemenin hükmünü Sayýn Yargýç Gönül Erönen okuyacaktýr.
-Gönül Erönen: Huzurumuzdaki istinaf, Lefkoþa Aðýr Ceza Mahkemesinin Sanýða vermiþ olduðu hapislik cezasý aleyhine Sanýk tarafýndan yapýlmýþtýr.
Sanýk aleyhine getirilen davalar þöyledir:-
1. 22/89 sayýlý Yasa ile tadil olunan Fasýl 154 Ceza Y-asasýnýn 203 ve 204. maddelerine- aykýrý, 31.7.1995 tarihinde Haspolat köyünde Arpa Ambarlarý bölgesinde Kanlýdere içerisinde taammüden, kanuna aykýrý bir fiil ile yani Kasým Yýlmaz-'-ýn vücudunun muhtelif yerlerine býçak sokmak suretiyle mezkur þahsý taammüden öldürmek.
-
-2. 3/62 sayýlý Yasa ile tadil edilen Fasýl 154 Ceza Yasasýnýn 205. maddesine aykýrý, birinci davada belirtilen tarih ve mahalde, Yasaya aykýrý bir fiil ile yani Kasým Yýlmaz'ýn vücudunun muhtelif yerlerine býçak sokmak suretiyle mezkur þahsý öldürmek.
Sanýk, aleyhine getirilen 1. davayý kabul etmemiþtir. 2. davayý ise kabul etmiþtir. Bunun üzerine Ýddia Makamýnýn 1. davada þahadet ibraz etmeyeceðini beyan etmesi üzerine Sanýk, 1. davadan Mahkemece beraat ettirilmiþtir.
Sanýðýn kabul ettiði 2. davanýn olgularý Ýddia Makamýnca izah edilmiþtir. Savunma Avukatýnýn hafifletici sebepleri ileri sürmesinden sonra ceza takdirine giden Bidayet Mahkemesi, Sanýðý kendi ikrarý ile suçlu bulup mahkum ettiði 2. davadan 13 yýl hapis cezasýna çarptýrmýþtýr. Verilen hapislik s-üresinin fahiþ olduðu nedeniyle- Sanýk bu karardan ceza aleyhine istinaf etmiþtir.
Sanýðýn kabul ettiði 2. davanýn olgularý özetle þöyledir:
Sanýk, 12.5.1995 tar-ihinde KKTC'ye geldikten sonra m-aktülün yanýnda maktüle ait Büyük Hamam ile Nürnberg isimli Lokantasýnda iþçi olarak çalýþmaya baþladý ve Türkiye'den birlikte getirdiði 110,000,000TL-.- ile 100 Alman Markýný da saklamasý için emaneten maktüle verdi. Müteakiben parasýný talep etmiþ ancak maktül Sanýðý oyalayarak parasýný vermekten imtina etmiþtir. 31.7.1995 tarihinde saat 18.30- 19.00 raddelerinde maktül yanýna Sanýðý, Niyazi Serindað ve Mustafa Delibaþ isimli þahýslarý alarak kendisine ait olan arabasý ile balýk avlamak için Haspolat Sanayi bölgesine hareket etmiþ ve Arpa Ambarlarý Kanlýdere bölgesinde maktül arabasýný park etmiþtir. Maktül ve Sanýk dahil dördü birlikte beraberlerinde balýk tutma malzemelerini ve bir adet býçaðý da alarak dere yataðýna indiler. Maktül elinde - bir adet demir boru üzerine geçirilmiþ bir adet torba- -olduðu halde- Sanýk-la- -beraber- balýk avlamaya çalýþmýþ, diðer iki þahýs ise farklý yerlere gitmiþlerdi-.- Niyazi Serindað bir ara arkasýna baktýðýnda
kimseyi göremedi. Hemen akabinde "Ah" þeklinde bir ses, feryat iþitmesi üzerine sesin geldiði tarafa doðru koþtu ve kamýþlarýn kesik olduðu maðramsý bir yere geldiðinde burada Sanýk ile maktülün kavga ettiklerini, Sanýðýn elinde ekmek býçaðý olduðu halde sað elini havaya kaldýrdýðýný ve býçaðý maktülün arkasýna sapladýðýný akabinde Sanýk ile maktülün suya düþtüðünü gördü, ancak aralarýna girmekten korkarak Mustafa Delibaþ-'-tan yardým istemeye gitti. Mustafa Delibaþ ve Niyazi Serindað Haspolat Sanayi Bölgesinde bir Fabrikanýn Müdürü olan Erol Erosal vasýtasý ile olayý Polisin bilgisine getirdiler.
Olayýn tahkikatý sýrasýnda olay yerine giden ve maktülün cesedinin dere içerisinde suyun yüzünde sýrtüstü yatar vaziyette hareketsiz yattýðýný gören Polis mensuplarý, olay yerinde gerekli incelemeler yapýp, cesedin muayenesini saðladýlar ve emareleri aldýktan sonra, cesedi morga kaldýrdýlar. Polis tarafýndan olay tarihinde Lefkoþa-Haspolat Anayol-u- üzerinde tesbit edilen Sanýða yasal ihtar altýnda suçu izah edildi-ðinde- Sanýk cevap olarak "ben teslim oluyorum" demiþtir.
Sanýk Lefkoþa'da Adli Þubede olduðu bir sýrada gönüllü ifade vermek istemesi üzerine 1.8.-19-95 tarihinde gönüllü ifadesi alýnmýþtýr.
Daha sonra olay yerinden alýnan emareler arasýnda bir adet býçak Sanýða gösterilip cevap istenildiði zaman Sanýk cevap olarak -" Aha Kasýma vurduðum býç-ak bu abi, sana söylediðim yerde buldun deðil mi ? Ben hep doðru söylüyorum, býçaðýn aðzý bükük deðildi, boru da katlanmýþ, ben bilmiyorum " demiþtir.
20.9.1995 tarihinde Sanýða yazýlý dava teblið edilmiþtir. Sanýk cevap olarak "Ben kasten yapmadým, býçak deðdi mi deðmedi mi bilmiyorum, suyun içinde oldu, kaç tane soktum bilmiyorum" demiþtir.
Sanýk sabýkasýz bir kiþidir ve olay tarihinden - yargýlandýðý tarihe kadar merkezi cezaevinde hükümsüz tutuklu olarak bulunmuþtur.
Ýddia Makamýndan sonra söz alan Savunma Avukatý hafifletici nedenleri izah ederek, özetle; Sanýðýn 43 yaþýnda, aslen TC uyruklu evli ve 2 çocuk sahibi olduðunu, suçun izah edilen olgularýndan da görüleceði üzere Sanýðýn bu suçu KKTC'ye gelmesinden itibaren geçen 2.5 aylýk süre içinde iþleme durumu ile karþý karþýya kaldýðýný, Sanýðýn bu suçu niçin iþlediðinin açýk ve seçik bir biçimde gönüllü ifadesinde görülmekte olduðunu, Sanýðýn çok cahil birisi olduðunu ve tasarruf ettiði 110.000.000TL-.- ile 100 -M-ark tutarýndaki paranýn onun için büyük bir para olduðunu ve bu paranýn Sanýðýn deðerlendirmesine göre kendisi için bir istikbal olduðunu ve Kýbrýs'a daha fazla para kazanmak amacý ile maktülün teþviki ve güvencesi ile geldiðini, Kýbrýs'a geldikten sonra yegane tanýdýðý ve güvendiði þahýs olarak maktüle gittiðini, maktülün kendi iþ yerinde Sanýðý istihdam ettiðini ve Sanýðýn da o güne kadar tasarruf ettiði parayý maktül ile ortaklaþa iþ kurmak amacý ile- maktüle teslim ettiðini, buna karþýn Sanýðýn iþ hayatýnda herhangi bir deðiþiklik olmadýðýný ve eskiden olduðu gibi maktülün yanýnda çalýþmaya devam etmesi üzerine maktülden parasýný geri istediðini ancak, maktülün sanýða "senin parayý faize yatýrdým, faizi ile birlikte sana vereceðim onun için 1 yýl burada -kal" þeklinde cevap vermesi ve -S-anýðýn da bu durumu kabul etmemesi üzerine maktülün Sanýða karþý çok kötü muamele yaptýðýný, onu aþaðýlamaya ve dövmeye ve ona bir köle muamelesi yapmaya baþladýðýný, Sanýðýn sýk sýk maktül tarafýndan dövüldüðünü, Sanýðýn maktüle "seni polise þikayet edeceðim" þeklinde beyaný üzerine ise maktülün Sanýða -"-seni keserim, bana birþey yapamazlar" dediðini, Sanýðýn bu süre zarfýnda eziklik ve aðýr tahrik altýnda kaldýðýný, maktüle kaptýrdýðý parasýný alamayan, maktül tarafýndan aþaðýlanan,
-d-övülen ve hakarete maruz kalan Sanýðýn maktül tarafýndan olay günü zorla balýk avlanmaya götürüldüðünü, ve bir köle muamelesine tabi tut-ulduðunu-,- olayda kullanýlan býçaðýn,arabanýn içinde bulunan ve maktüle ait olan bir býçak olduðunu, ve balýk avlanmasý sýrasýnda kullanýlmak üzere maktülün "býçaðý da al" demesi üzerine, Sanýk tarafýndan alýnarak kovanýn içine konduðunu ve balýk avlanacak yere getirildiðini ve maktülün elinde demir su borusu olduðu halde Sanýða -"-ayaklarýný kýracaðým,- -sen söz dinlemen, senin yüzünden balýk tutamýyoruz" demesi ve bilahare de Sanýðýn ayaðýna demir su borusu ile vurmasý karþýsýnda bu durumun bardaðý taþýran son damla olduðunu, ve Sanýðýn oradaki býçaðý alarak maktülün muhtelif yerlerine sapladýðýný anlatan Savunma Avukatý, Sanýðýn sol elinin tutma fonksiyonundan yoksun olduðunu, maktülün fiziki açýdan Sanýk-t-an daha güçlü olmasý karþýsýnda Sanýðýn tek eli ile maktüle karþý üstünlük saðlayabilmek ve maktülün ansýzýn býçaðý elinden alabilir korkusu ile de hareket ettiðini ve bu suretle sað elindeki býçaðý arka arkaya maktüle soktuðunu, olaydan sonra, maktülün sular içerisinde çýrpýndýðýný gördükten sonra Sanýðýn intihar etmek istediðini böyle düþünmesinin ise piþmanlýk duyduðunu gösterdiðini, polis ile karþý karþýya geldiði andan itibaren suçunu inkar etme yönüne gitmeyerek itiraf ettiðini Ma-hkeme huzurunda suçunu kabul etmek suretiyle de nedametini belirterek, adaletin erken tecellisine katkýda bulunduðunu 31.7.1995 den beri, merkezi cezaevinde hükü-msüz tutuklu olarak bulunduðunu- ve Sanýðýn özür dilediðini belirterek ceza takdirinde Sanýða mülayim davranýlmasýný talep etmiþtir.
Bidayet Mahkemesi Sanýða nasýl bir ceza vereceðini tezekkür ederken, suça iliþkin olgular ile Savunma Avukatýnýn ileri sürdüðü hafifletici sebepleri keza Modern Ceza infaz prensiplerini de dikkate almýþtýr. Bidayet Mahkemesi baþka þeyler yanýnda Sanýðýn "Tüyler ürpertici bir þekilde maktülü
öldürmesine" deðinerek adam öldürme suçlarýn-da- - özellikle 1995 yýlýndan -itibaren- artýþ olduðunu -bu nedenle- caydýrýcý ve ibret v-erici ceza verilmesi gerektiðini- -belirtmiþ- ve vermiþ olduðu kararýnda þöyle demiþtir:-
"Ceza takdirinde, Sanýðýn leyhine olan hususlarý göz önünde bulundurmak suret-i-yle ceza indirimine gidilirken takdir edilecek cezanýn her hal ve karda caydýrýcýlýðýna ve ibret verici -olma -özelliðine halel getirilmemesi gerektiðine inanmaktayýz. Aksi takdirde Sanýk ve Sanýk durumunda olan veya olabilecek kiþilere, kanun hakimiyeti yerine kaba kuvveti hakim kýlmalarýna ve herkesin birbirini cezalandýrmasýna imkan tanýmýþ oluruz. Böyle bir durum-un- ise ülkemizi anarþi ortamýna sürükleyeceði aþikardýr.
.........................................
Hapislik cezasýnýn süresini tayin eder-k-e-n-, Sanýðýn þahsi ve Ailevi durumunu sabýkasýz oluþunu, Savunma Avukatýnýn izah ettiði þekilde, Sanýðýn maktülün maddi ve manevi açýdan tutsaðý haline gelmesinin Sanýkta yarattýðý olumsuzluklar ve çok cahil birisi olan Sanýðýn bu olumsuzluklarýn maddi ve manevi baskýsýndan kurtulamýyarak bu suçu iþlediðini; suçun iþlenmesinden sonra ilk karþýlaþtýðý Polise itirafta bulunmak suretiyle nedamet getirdiðini gerek meselenin tahkikatý safhasýnda ve gerekse Mahkeme huzurunda suçunu kabul ederek adaletin erken tecellisine katkýda bulunduðunu Sanýðýn leyhine olan hususlar olarak deðerlendirmekteyiz".
Huzurumuzda yapýlan istinafta Savunma Avukatý, Bidayet Mahkemesinin Sanýk leyhinde olan hafifletici sebepleri hiçbir þekilde veya yeterince nazarý itibare almadýðýndan veya hafifletici nedenlere yeterince aðýrlýk vermediðinden yakýnmaktadýr. Tüm olgular çerçevesinde 13 yýl hapislik süresinin aþikar surette fahiþ olduðunu iddia eden Savunma Avukatý, Sanýðýn fiziki eksikliklerinden ve zorluklarýndan dolayý hapishanede geçireceði zorluklarý Alt Mahkemenin yeterince deðerlendirmeden Sanýða 13 yýl gibi uzun süreli bir hapislik cezasý vermek suretiyle hatalý hareket ettiðini ileri sürmüþtür.
Huzurumuzdaki istinafta taraflar þahadet sunmayýp sadece hitapla yetinmiþlerdir. Savunma -A-vukatý, gerek olay tarihinden önce gerekse olay tarihinde maktülün Sanýða aðýr tahrikte bulunmasýnýn Sanýðýn bu suçu iþlemesinde ciddi bir rol
oynadýðýna ýsrarla deðinmiþtir. Sanýðýn maktüle birinci darbeyi vurduktan sonra vurmaya devam etmesinin maktüle karþý olan korkusundan kaynaklandýðýný, maktülün Sanýða karþý yapmýþ olduðu eylemlerin Bidayet Mahkemesi tarafýndan yeterince deðerlendirilmediðini, bu tür suçlara genelde 5 yýl ile 15 yýl arasýnda hapislik cezalarý verildiðini-,- ender hallerde ise 18 yýl verildiðini belirterek Bidayet Mahkemesi tarafýndan Sanýk aleyhine verilen hapislik cezasýnýn alenen fahiþ olduðunu ve indirilmesi gerektiðini ileri sürmüþtür.
Savunma Avukatýnýn beyan etmiþ olduðu bu hususlara cevap veren Ýddia Makamý, Alt Mahkemenin meseleyi kendi olgularý içerisinde deðerlendirdiðini, maktülün kaçmaya çalýþmýþ olmasýna raðmen Sanýðýn arkasýndan giderek maktüle 8-9 darbe vurduðunu "boðuluyorum" demesine raðmen kurtarmaya çalýþmadýðýný, Savunma Avukatýnýn izah etmeye çalýþtýðý þekilde Sanýðýn pasif bir insan olmadýðýný, çalýþabilir durumda olduðunu belirtmiþtir. Aðýr Ceza Mahkemesi huzuruna 1987'de 3, 1994'de 9- ve- 1995'de 9 cinayet davasý getirildiðini, bu tür suçlarda artýþ olduðu hususunun da Bidayet Mahkemesi tarafýndan dikkate alýndýðýný belirtmiþtir. Ýddia Makamýna göre Bidayet Mahkemesi huzurundaki tüm hususlarý dikkate alarak ceza takdirine gitmiþ ve yerinde bir karar vermiþtir.
Gerçekten Alt Mahkemenin kararýnda da ifade ettiði gibi, KKTC'de meydana gelen adam öldürme olaylarýnda ciddi artýþ vardýr.Bu tür suçlarýn önüne geçilebilmesi için bu suçlarý iþleyenlere müsamaha gösterilmemesi gerekmektedir. Nitekim, Alt Mahkeme gerektiði þekilde bu tür suçlarýn ciddiyetine ve vehametine önem vererek caydýrýcý ve ibret verici bir ceza verme yönüne gitmiþtir. Savunma Avukatýnýn, Sanýðýn maktülün aðýr tahriðine maruz kalmasý ile ilgili olarak huzurumuzda yapmýþ olduðu iddialara benzer iddialarý Alt Mahkemede de yapmýþ olduðu görülmektedir. Alt Mahkemenin bu husustaki
-iddialarý suçun iþlenmesinde bir faktör olarak nitelediði anlaþýlmaktadýr. Belirtilenlere bu þekilde deðer veren Mahkemenin-,- bu hususlarý- ceza takdir ederken dikkate almadýðý söylenemez.
Her davayý kendi olgularý çerçevesinde deðerlendirmek gerekmektedir. Bu durumda Sanýðýn özel durumuna bakmak gerekir. Sadece bir býçak darbesi ile deðil birçok býçak darbesiyle bir adam öldürülmüþtür. -Maktül tarafýndan uygulanan aþýrý tahrik, bundan dolayý Sanýkta doðan sýkýntýlar, çektiði eziyetler-,- çeþitli provo-kasyonlara maruz býrakýlmasý, danýþacaðý veya kendisine yardým edebilecek birisi olmayýþý, olayýn ceryan tarzýný e-t-kilem-iþti-r. Cahil bir kiþi olan Sanýk kendini böyle durum içinde bulmuþtur ve suçu iþlemiþtir.
Maktül, Sanýðýn parasýný aldýktan iki buçuk üç aya yakýn bir süre onu oyalamýþ, aþaðýlamýþ, ona küfretmiþ ve dövmüþtür. Bir eli sakat ve cahil bir kiþinin olaylara karþý ta-h-am-mülünü artýk son damlasýna kadar getirmiþtir. Parasýný almadan maktülün yanýndan gitmek istememesinden dolayý tüm bunlara katlanýp kalmasý- tabiri caizse- hayvan muamelesine tabi tutulmasýna neden olmuþtur. Sakat olan Sanýk, bir taraftan parasýný maktülden kurtarmaya çalýþýrken,diðer taraftan da manevi ve maddi eziyet görmekteydi. Ýþte Sanýk huzurumuzdaki suçu iþlerken bu ruh hali içerisinde bulunmaktaydý.
Saðlýklý bir sonuca varabilmek için bu ruh hali içindeki Sanýðýn olaydan önce ve hemen sonraki davranýþlarýna da bakmak gerekir. Sanýk sabýkasýz bir kiþidir ve dava tarihine kadar herhangi bir suçtan dolayý Mahkeme huzuruna gelmi-þ deðildir. Katlandýðý tüm provo-kasyonlara-,- sýkýntý ve eziyetlere raðmen olay tarihine kadar maktüle birþey yapmamýþ elini dahi kaldýrmamýþ olmasý Sanýðýn þiddet yanlýsý olmadýðýný
göstermektedir. Sanýk -m-aktüle karþý kötü niyet beslememiþ bu suçu iþlemek için plan yapmamýþ,onu öldürmeyi tasarlamamýþtýr. Sanýða karþý- maktül tarafýndan yapýlan provo-kasyonlar 2.5 ay gibi çok uzun denemiyecek bir süre devam ettirilmiþ olmasýna karþýn, devam ettiði sürece, kendisine acý ve ýzdýrap vermiþtir. Bu olaylar karþýsýnda boyun eðmiþ, sabretmiþ ve maktüle karþý harekete geçmemiþtir. Öldürme fiilini-n- g-er-çekl-eþm-esi- -Sanýðýn korkusunun ve aþaðýlanmasýnýn zirveye çýk-týðý-, an-da olmuþtur. Bu suçu iþlemesine cahil olmasý da etken olmuþtur.
Baþka bir ifadeyle Sanýðýn, suç tarihinde tabiri caiz ise normal bir insaný "çileden çýkartacak" þekilde davranýþ ve küfürlere maruz kaldýktan sonra, acizliðinin- etkisi ile -bu suçu iþlediðini kabul etmek gerekmektedir. Býçaklamaya baþladýktan sonra ilk býçak darbesinden sonra durmayýp býçaklamaya devam etmesi ise Sanýk aleyhine alýnmasý gereken en aðýr faktördür.-
Neticede Sanýðýn maruz kaldýðý tahriðin (prov-o-kasyonun) niteliði, niceliði, süresi ve bunlarla baðlantýlý hususlar dikkate alýndýðýnda Alt Mahkemenin Sanýða 13 sene hapislik cezasý verirken hafifletici nedenlere yeterince aðýrlýk vererek deðerlendirmediði görüþündeyiz.
Sanýk tarafýndan suç iþleninceye kadar maktül tarafýndan Sanýða kesintisiz uygulanan tahriðin Sanýðýn suçu iþlemesinde belirleyici aðýr bir etken olduðu gerçeði karþýsýnda Sanýða verilen 13 yýl hapislik süresinin fahiþ olduðu görüþündeyiz. Yukarýdaki nedenlerle Alt Mahkemenin vermiþ olduðu 13 sene
hapislik cezasýnýn, tüm olgular çerçevesinde keza davalarýn kiþiselliðini de -dikkate aldýðýmýzda- 10 yýl hapis cezasýna indirilmesinin uygun olacaðý görüþündeyiz.
Netice itibarýyle Sanýk istinafýnda baþarýlý olmuþtur.
Sanýða 30.1.1996 tarihinde verilmiþ olan 13 yýl hapislik cezasýnýn mahkumiyet tarihinden itibaren baþlamak üzere 10 yýla indirilmesine emir verilir.
Taner Erginel Mustafa H. Özkök Gönül Erönen
Yargýç Yargýç Yargýç
13 Haziran 1997
-
-
2
2-
-
-
-
Full & Egal Universal Law Academy