(506 S. K. m. 3) (854 S. K. m. 1) (193 S. K. m. 52)
Dava: 506 sayılı Kanuna aykırı davranıştan sanık K.... D.....'in yapılan yargılaması sonunda beraatına ilişkin Mersin Asliye Ceza Mahkemesin- den verilen 11/3/1969 günlü hüküm katılanın temyizi üzerine Yargıtay 7. Ceza Dairesince incelenerek 27/11/1969 gün ve 12067/12429 sayılı ilâmı ile bozulup yerine geri çevrilmiştir.
İlk hükümde direnmeyi kapsayan 9.12.1969 gün ve 128/109 sayılı son hükmün Yargıtayca incelenmesi katılan vekili tarafından istenmiş ve evvelce koşulu da yerine getirilmiş olduğundan dosya C. Başsavcılığının hükmün bozulması istemini bildiren 20.10.1971 gün ve 5/4751 sayılı tebliğnamesiyle Birinci Başkanlığa gönderilmekle Ceza Genel Kurulunca okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
CEZA GENEL KURULU KARARI
Karar: Mersin Limanına bağlı A.. adlı balıkçı motorunda çalıştırdığı işçilerin 1966/Ağustos ve Ekim aylarına ait sigorta primleri bildirgesini yapılan tebligata rağmen Sosyal Sigortalar Kurumuna göndermemekten dolayı sanık hakkında açılan kamu davası sonunda: 506 sayılı Kanunun uygulanmasında sanığın balık istihsali motorunda çalıştırdığı işçiler sigortalı sayılamayacakları görüşüne dayanılarak beraatına karar verilmiştir. Katılan kurumun vaki temyizi üzerine Yargıtay Yedinci Ceza Dairesinde yapılan inceleme sonunda Balıkçılığın, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 3 üncü maddesindeki istisnalar içine alınmamış ve tarım işlerinden madud bulunacağı da tasrih kılınmamış olmasına ve sözü geçen kanunun iş kazaları ile meslek hastalıkları yönünden tehlike sınıfları ile normal prim oranlarını gösteren ve Resmî Gazetenin 2/3/1965 tarih ve 11942 sayısında neşredilen 6/4405 sayılı kararnameye balıkçılığın da derci suretiyle 506 sayılı Kanunun şümulüne dahil bir iş kolu olduğu açıkça gösterilmiş bulunmasına rağmen kendi bünyesi içinde gelir getirin kazanç ve iratları açıklayan 193 sayılı Kanunun 52 inci maddesinin uygulanmak suretiyle balıkçılığın tarım işlerinden sayılarak sanığın beraatına karar verilmesi kanuna aykırı bulunduğundan bahsiyle hüküm bozulmuştur.
Mahkeme eski hükümde direnmiştir.
Burada çözümlenecek nokta, yapılan işin, 506 sayılı Kanunun kapsamına girip girmediği hususudur.
506 sayılı Kanunda tarımın tarifi yapılmış olmayıp 3 üncü maddesinin birinci bölümünde bu kanunun uygulanmasında sigortalı sayılamayacak kimseler açıklanırken A bendinde tarım işlerinde çalışanlar da zikredilmiştir.
Balık avcılığında imal, şekil değiştirme, ölçülü ve belirli bir değer kazandırma gibi para, emek ve teşebbüs unsurlarından ziyade arama ve bulma vardır. Tarımda da esas unsur tabiattır. Topraktan elde edilen ile denizden veya havadan faydalanıp elde edilen ürünlerin tamamının tarımsal ürün olarak kabulü gerekir. Kaldı ki; 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 52 inci maddesinde balık ve bunların mahsullerinin istihsali, avlanması ziraî faaliyet olarak tanımlanmıştır.
Dava konusu her iki suç, Sosyal Sigortalar Kurumunun yazısının tebliğinden 15 gün sonra teşekkül edeceğine göre; deniz işlerine ait hükümleri, suçun işlendiği 6.6.1968 tarihinde yürürlükte bulunan 854 sayılı Deniz-İş Kanununda aramak en uygun haldir. Bahsi geçen Deniz-İş Kanununun kapsamını tayin eden birinci maddesinde, 100 veya daha yukarı grostonilâtoluk gemilerde bir hizmet akdi ile çalışan gemi adamları ve bunların işverenlerine uygulanacağına dair hüküm mevcuttur. Her ne kadar mezkûr Kanunun birinci maddesinin 4 üncü fıkrasına göre Bakanlar Kurulu, Ekonomik ve Sosyal gerekler bakımından bu kanun hükümlerini yukarı bentler dışında kalan gemilerle gemi adamlarına ve bunların işverenlerine de kısmen veya tamamen teşmile yetkili ise de; küçük tonajlı balıkçı motorlarını hadise tarihinde kanunun kapsamına alan bir karar bulunmamaktadır.
Bozma kararında bahsi geçen iş kazaları ile meslek hastalıkları yönünden tehlike sınıfları ile bunlara ait prim oranlarını gösteren 1/3/1965 tarih ve 6/4405 sayılı Kararname, 854 sayılı Kanunun 1. maddesinin istisna ettiği gemileri kapsamamaktadır. Ancak bu istisnaların dışında ve 854 sayılı Kanunun uygulandığı Deniz İş yerleri, işverenleri ve gemi adamları hakkında tatbik olunabilir.
Sanığın sahibi bulunduğu A..... balıkçı motorunun tonajı 17 grostonluk olup 100 Grostonilâtodan azdır. Bu itibarla 854 sayılı kanun ve dolayısıyla 506 sayılı Kanunun 73 ve 74 üncü maddelerine dayanan 6/4405 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesinin kapsamı dışında da kalmaktadır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan sebeplerden ötürü Mersin Asliye Ceza Mahkemesinin sanığın beraatına ilişkin direnme kararı kanuna uygun bulunduğundan katılan kurum vekilinin temyiz itirazları ile bozma isteyen tebliğnamedeki düşüncenin reddiyle hüküm ONANMASINA 19.12.1972 gününde oyçokluğu ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy