(765 S. K. m. 342, 349) (1412 S. K. m. 322)
Dava: Sahtekarlık suçundan sanık M.A. ın hükümlülüğüne dair İzmir. 1. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 12.2.1981 gün ve 489/54 sayılı hüküm sanığın temyizi üzerine YArgıtay 6 ncı Ceza Dairesince incelenerek 15.10.1981 gün ve 4749/6550 sayılı ilamı ile bozulmuştur.
C. Başsavcılığının CMUK.nun 322. maddesi uyarınca Özel Daire bozma kararına itiraz etmesi, bozma kararının kaldırılması ve hükmün onanması istemini bildiren 1.12.1981 gün ve 78 sayılı itiraznamesiyle Birinci Başkanlığa gönderilmesi üzerine Ceza Genel Kurulunca okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Sahtekarlık suçundan sanık M.A.'ın, TCK.nun 342/1, 59 uncu maddeleri uyarınca mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanığın temyizi üzerine Özel Dairece incelenerek (sanığın sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;
Borç para alırken sanğın Halk Bankasına verdiği 9.2.1978 tanzim tarihli senette, "işbu emre muharrer senet" kaydı mevcut ise de tamamının incelenmesinde kefalet ve borç senedi niteliğini taşıdığı görüldüğünden ciro kabiliyetini haiz olup olmadığı da araştırılarak TCK.nun 349 ncu maddesinde yazılı resmi evrak mahiyetinde bulunup bulunmadığı tespit olunduktan sonra uygulama yapılması gerektiğinin düşünülmemesi yasaya aykırıdır.) gerekçesiyle bozulmuştur.
Bozma kararına karşı itiraz yoluna başvuran C. Başsavcılığı; sanığın Halk Bankasına verdiği 9.2.1978 tanzim tarili senedin bono niteliğini haiz resmi evrak niteliğinde bulunduğu yapılan inceleme sonucu anlaşılmıştır.
Zira, dava konusu senet T. Ticaret Kanununun 688. maddesindeki unsurların tamamını kapsamaktadır. Bu itibarla bono ve emre muharrer senet vasfındadır.
Görüldüğünde veya görüldüğünden belirli süre sonra ödenmesi gereken bonolarda faiz şart edilebilir. diğer vadeli bonolara konulan faiz kaydı yazılmamış sayılır, hatta özel kanunla bankalara yüklenmiş olan gider vergisinin borçluya ait olacağına dair bonoya konan kayıtta yazılmamış sayılmak gerekir. Keza vekalet ücreti de yukarıda açıklanan şart gibidir. Kambiyo senedine (müteadditi senetten birinin ödenmemesi halinde diğerlerinin de muaccel olacağı) şeklinde konulan şart kambiyon hukuku ile bağdaşmadığından geçersizdir. yani şart yazılmamış sayılır. Ancak, bu husus kambiyon senedi niteliğne tesir etmez.
Türk Ticaret Kanununun 690 ncı maddesine göre bononun mahiyetine aykırı düşmedikçe poliçelerin cirosuna ait hükümler bonolar hakkında da uygulanır. O halde, TTK.nun 593-602. maddelerinin uygulanmasının söz konusu olabilmesi için senedin öncelikle bono vasfında olması gereklidir.
Özel Daire kararında, söz konusu, senedin bono vasfında bulunmadığı kesin ifade ile belirtilmiştir. Esasen geniş anlamda ciro mülkiyet veya sair ayni hak tesisi maksadiyle zilyetliğin devri anlamını taşır.
Önemli olan kıymetli evrak hukukundaki cirodur. Bunun da söz konusu olabilmesi için o senedin öncelikle kıymetli evrak olmasına bağlıdır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle suç konusu 9.2.1978 tanzim tarihli senedin bono olması dolayısıyla resmi evrak niteliğinde bulunduğu sonucuna varıldığını ileri sürerek Özel Daire bozma kararının kaldırılmasına ve yerel mahkeme hükmünün onanmasına karar verilmesini istemiştir.
TCK.nun 349 ncu maddesinin 2 nci fıkrası ile (poliçeler ve ciro suretiyle nakli kabil olan yahut hamiline ait olmak üzere yazılan ticaret senetleri resmi varaka hükmündedir.) kuralı getirilmiş bulunmaktadır.
Görülüyor ki; madde, bir senedin resmi senet olarak kabulü için ciro kabiliyetinin bulunmasını ön koşul olarak aramaktadır.
Suça konu olan 9 Şubat 1978, tanzim, 8 Ağustos 1978 vade tarihli senette, "işbu emre muharer senet mukabilinde 8 Ağustos 1978 tarihinde ödenmek üzere yukarıda yazılı 10.000 TL. sını Türkiye Halk Bankası şubesinden nakden ve tamamen aldık. İşbu mebağ müşterek borcumuzdur. Bu meblağı vadesinde Türkiye Halk Bankası A.Ş. İzmir Şubesi emrine ödeyeceğimizi ve birbirimizin zimmetine müşterek ve müteselsil borçlu ve müşterek müteselsil kefil ve zamim olduğumuzu ve vadesinde ödemeiğimiz takdirde senevi % 10.5 hesabiyle geciken günler faizi, gider vergisi ve % 10 vekalet ücreti tediye edeceğimizi ve İzmir Mahkemce ve İcra Daireleri selahiyettar merci olarak kabul ettiğimizi mübeyyin senettir.
BORÇLULAR : Aval içindir.
1 - (M.A.) : İmza 9 Şubat 1979
2 - (M.K.) : İmza Esnaf ve Sanatkarlar Kefalet Kooperatifi İzmir Merkez Şubesi
Müdür ve Yetkili imzalar
hususları yer almaktadır.
Görüldüğü gibi senet, bu durumu itibariyle, bir kimsenin emrine yazılı olan bir senet niteliğinde olmayıp, esnaf kredisi alınmak için sahte olarak düzenlendikten sonra kooperatife verilen ve kooperatif yetkililerince aval (kefil) sıfatıyle onaylandıktan sonra bankaya tevdi edilen bir (kefalet ve borç) senedi niteliğinde olduğu intibaını vermektedir.
Bu nedenlerle Özel Daire bozma ilamına uyularak, suça konu olan sendeni ciro kabiliyetini haiz olup olmadığı araştırılarak TCK.nun 349. maddesinde yazılı resmi evrak maniyetinde bulunup bulunmadığının tespitinden sonra suç niteliğinde tayini cihetine gidilmesinde yasal zorunluluk vardır.
Şu hale göre itirazın reddine karar verilmelidir.
Çoğunluk oyuna karşı olan üyeler : İtirazda yer alan görüşü benimseyerek itirazın kabulüne karar verilmesini istemişlerdir.
Sonuç: Açıklanan nedenlerle C. Başsavcılığının 1.12.1981 gün ve 78 sayılı itirazın REDDİNE, 18.01.1982 gününde üçte ikiyi geçen çoğunlukla karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy