(765 S. K. m. 220, 222)
Dava: Görevli memura rüşvet vermek suçundan sanık C.U.'ın hükümlülüğüne dair Başkale Asliye Ceza Mahkemesinden verilen 17.9.1981 gün ve 134/64 sayılı hüküm, sanık ve C. Savcısının temyizleri üzerine Yargıtay 5. Ceza Dairesince incelenerek bozulup yerine geri çevrilmiştir.
İlk hükümde direnmeye ilişkin aynı mahkemeden verilen 16.12.1982 gün ve 34-73 sayılı son hükmün Yargıtayca incelenmesi sanık tarafından süresinde verilen dilekçe ile istenilmiş, koşuluda yerine getirilmiş olduğundan dosya C. Başsavcılığının hükmün bozulması istemini bildiren 30.11.1983 gün ve 5-994 sayılı tebliğnamesiyle Birinci Başkanlığa gönderilmekle Ceza Genel Kurulunca okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Rüşvet vermeye teşebbüs sanık C.U.'ın TCK. 220, 223, 55/3, 647 sayılı Kanunun 4. maddesi uyarınca sonuç olarak 13.666 lira ağır para cezasıyla cezalandırılmasına, rüşvet konusu paranın müsaderecesine, sanığın cezasının ertelenmesine dair Başkale Asliye Ceza Mahkemesinden verilen hükmü C. Savcısı ve sanığın temyizi üzerine inceleyen Özel Daire;
"Yapılan yargılamaya, toplanan kanıtlara, hükmün dayandığı gerekçe ve takdire göre sair itirazların reddine, ancak;
Sanık hakakında kaçakçılık suçundan dolayı 6.11.1979 gün 1979/259 E., 1979/352 hazırlık sayılı iddianame ile Başkale Sulh Ceza Mahkemesine dava açıldığı anlaşılması karşısında bu davanın sonucu nazara alınarak TCK.nun 222. maddesinin uygulanması gerekip gerekmeyeceği düşünülmeden eksik soruşturmayla yazılı şekilde hüküm kurulması" isabetsizliğiyle bozmuş;
Dosyanın gönderildiği yerel mahkeme, sanık hakkkında kaçakcılık suçundan Başkale Asliye Ceza Mahkemesinden açılan davanın mahkumiyetle sonuçlandığını ve böylece TCK.nun 222. maddesinin uygulanmasına lüzum olmadığını ifade ile bozulma kararı doğrultusunda sanığın cezalandırılmasına karar vermiştir.
İncelenen dosyaya, delillere göre;
Olay günü Başkale ilçesine bağlı (.....) Karakolunda görevli jandarmalar tarafınan yapılan umumi arama sırasında Taş Turizme ait otobüsün bagajında sanığa ait üç adet yabancı menşeli hızar motorunun bulunduğu ve zabıt tutulacağı sırada sanığın Karakol Komutanı Y.T.'ın masasına kendisini serbest bırakması için 3100 lira parayı bıraktığı, karakol komutanının bu teklifi reddederek hakkında rüşvet teklif etmekten zabıt tuttuğu ve buna müsteniden hakkında dava açıldığını ayrıca 6.11.1979 gün ve 1979/259 E. 1979/352 hazırlık sayılı iddianameyle kaçakçılık suçundan da dava açıldığı, ancak dava sonucunun ne olduğunun anlaşılamadığı görülmüştür.
TCK.222. maddesi "meşru ve hakka makrum bir maslahatın tecziyesi zımnında rüşvet ita veya başka menfaatler temin eden raşiden vermiş olduğu meblağ veya temin eylemiş olduğu menfaatlerinin beş misli ağır para cezası alınır." hükmünü koymuştur.
Yasa buradaki düzenlemeyle meşru ve haklı bir işin yapılması için rüşvet verme fiilini özel nitelikte bir cürüm olarak kabul etmektedir. İstenilen iş meşru ve haklı ise TCK.nun 222. değilse 220. maddesinin uygulanması gerekecektir.
Sanık hakkında kaçakcılıktan dolayı C. Savcılığınca dava açıldığı anlaşılmakta ise de sonucunun ne olduğunu dair dosyada herhangi bir bilgi ve belge bulunmamaktadır.
TCK.nun 222. maddesinin uygulanması gerekip gerekmediği yönünden anılan dava sonucunun ne olduğunun araştırılması gerekir.
Bu itibarla sanığın temyiz itirazlarının kabulüyle direnme hükmünün bozulmasına karar verilmelidir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle sanığın temyiz itirazlarının kabulüyle direnme hükmünün tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 18.06.1984 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy