(6136 S. K. m. 13) (765 S. K. m. 65)
Dava: 6136 sayılı Yasa'ya aykırı eylemden sanıklar (M.) ve (S.D.)'ın hükümlülüklerine dair Kayseri 2 inci Ağır Ceza Mahkemesi'nden verilen 22.3.1983 gün ve 151-25 sayılı hüküm, sanıklar vekilinin temyizi üzerine Yargıtay 8. Ceza Dairesi'nce incelenerek 16.6.1983 gün ve 1388-1811 sayılı ilam ile bozulmasına karar verilmiştir.
C. Başsavcılığının, CMUK.'nun 322. maddesi uyarınca Özel Daire bozma kararının kaldırılması ve hükmün onanması istemini bildiren 7.7.1983 gün ve 94 sayılı itiraznamesiyle dosyanın Birinci Başkanlığa gönderilmesi üzerine, Ceza Genel Kurulu'nca okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Belgesiz tabanca satışına tavasutta bulunmaktan sanık (M.D.)'ın 1308 sayılı yasa ile değişik 6136 sayılı yasa'nın 13. maddesi uyarınca bir yıl hapis 500 lira ağır para cezasıyla mahkumiyetine ilişkin hükmü, Özel Daire:
(Sanığın yoksulluk nedeniyle silahını satmak zorunda kalan amcasının oğlu (S.) ile tabancaya ihtiyacı olduğu yönünde ikna ettiği (O.C.)'ın buluşmalarına olanak sağlayıp tabanca satışının gerçekleşmesine yardımcı olduğu, bu olayda yasanın amaçladığı anlamda aracılık ettiğini gösterir kanıt bulunmdığı, böylece 6136 sayılı Yasa'nın 1308 sayılı yasayla değişik 13. maddesinde sözü edilen satmaya aracılık suçunun yasal öğeleri oluşmadığı gözetilmeden yazılı biçimde hüküm kurulması) isabetsizliğinden, üye (M.A.)'un, "Dosya içeriğine göre sanık (S.D.)'ın amcası oğlu sanık (M.D.) aracılığı ile tabancasını sanık (O.C.)' sattığı ve sanık (M.)'un bu satışın gerçekleşmesi için sanık (S.)'ın ciddi bir gereksinimi olmadığı halde tabanca satın almaya ikna edip her ikisinin buluşmlarına sağladığı ve kendisinin de hazır olduğu bu buluşma sırasında satışın gerçekleşdiği anlaşılmaktadır.
Sanık (M.) hazırlıktaki 26.8.1982 tarihli anlatımında daha önce de silah alışverişi yaptığını dolaylı olarak söylemek suretiyle bu olayda aracılık uğraşı ve becerisiyle hareket ettiğini belirtmiştir. Türkçe sözlükte aracılık deyimi (araya giren, tavassut eden) kimse olarak nitelendirilmiştir. Bu itibarla sanık (M.)'ın suçu oluştuğundan onamaya ilişkin ayrık oyuna karşı", oyçokluğuyla bozmuştur.
Bozma kararına yasal sürede itirazda bulunan C. Başsavaılığı; özetle" oluşa göre sanık satıcıya silah satışı için alıcı sağlamıştır. Sanık alıcı (O)'ı zorla silah almaya ikna etmiştir. Yasal olarak tavassutta çıkar sağlama zorunluluğu yoktur. Sanık, tavassutta kasıtlı davranmıştır. Sanık hazırlıkta silah satışı işleriyle uğraştığını bildirmiştir" görüşüyle Özel Daire bozma kararının kaldırılarak hükmün onanmasına karar verilmesini istemektedir.
Oluşa ve dosya içeriğine göre sanıklardan (S.D.) ev yaptırdığından paraya gereksinimi olmuş, bu nedenle amcası oğlu sanık (M.D.)'a tabancasını satmak istediğini açıklamıştır. Sanık silahı almak durumunda olan sanık (O.C.)'a "sen garibansın, herkes seni döver bu silahı sen al" diye bildirmiş, (O.) da Nisan 1978 tarihinde (M.)'la birlikte (S.)'in evine giderek tabancayı görüp 21.000 liraya anlaşmışlar ve 15.000 lirayı sanık (O.), sanık (S.)'e peşin vermiştir. Daha sonra bakiye borcunu da ödeyerek tabancayı almıştır.
Özel Daire ile C. Başsavcılığı arasındaki uyuşmazlık, sanıklardan (M.D.)'in eyleminin tavassut suçunu oluşturup oluşturmadığı noktasında toplanmaktadır.
Konuya açıklık getirmek için öncelikle 6136 sayılı yasanın 13. maddesindeki yasak eylem niteliğinin yapılan yasal değişikliklere göre saptanması gerekir.
15.7.1953 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe 6136 sayılı yasanın 13. maddesindeki yasak eylem niteliğinin yapılan yasal değişikliklere göre saptanması gerekir.
15.7.1953 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe 6136 sayılı yasanın 13. maddesinde "bu kanun hükümlerine muhallif olarak ateşli silahlarla bunlara ait mermileri satanlar, satmaya tavassut edenler, satın alanlar, taşıyanlar veya bulunduranlar" cezalandırılmıştır.
Yasada 11.7.1956 tarihinde 6768 ve 16.2.1957 tarihinde de 6910 sayılı yasalarla değişiklik yapılmış ise de 13. madde değiştirilmemiştir.
13. madde ilk defa 8.7.1970 tarihinde 1308 sayılı yasanın 4. maddesi ile değiştirilerek "bu kanun hükümlerine muhalif olarak ateşli silahlarla bunlara ait mermileri satanlar satışa tavassut edenler, satın alanlar, taşıyanlar veya bulunduranlar hakkındaki" ceza miktarı artırılmıştır.
22.6.1979 tarihinde yürürlüğe giren 2249 sayılı yasa ile 13. maddenin kapsamı daraltılmış, satanlar, satmaya aracılık edenler madde kapsamından çıkarılarak 12 nci madde kapsamına alınmıştır.
Sanık (M.D.)'ın satmaya aracılıkta bulunması, 22.6.1979 tarihinde yrürlüğe giren ve yukarıda anılan 2249 sayılı yasanın yürürlük tarihinden önceki Nisan 1978 tarihidir. Son çıkan yasa tavassut eylemini suç kabul etmemiş bulunduğundan TCK.nun 2. maddesi uyarınca sanığın asıl suçlu olarak kabulü ile ceza tayini olanağı ortadan kalkmıştır. Ancak sanık (M.) tabancayı satan (S.D.)'a müşteri sağlayarak asli faile yardım ve müzaherette bulunmuştur. TCK'un 65/3 üncü maddesine uygun olan bu eyleminden dolayı hakkında ceza tayini gerekir. Hal böyle olunca itiraz bu yönden doğru bulunduğundan kabulüne, daire kararının kaldırılmasına, hükmün sanık hakkında TCK.'nun 65/3 üncü maddesi nazara alınmadan eylemin 6136 sayılı yasanın 13. maddesine uyduğundan bahisle ceza tayini isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmelidir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle itirazın kabulüne, Özel Daire kararının kaldırılmasına, sanık (M.D.) hakkındaki hükmün T.C.K.'un 65/3. maddesi nazara alınmadan 6136 sayılı yasanın 1308 sayılı yasayla değişik 13. maddesine uyduğundan bahisle ceza tayini isabetsizliğinden bozulmasına (..) 13.2.1984 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy