(647 S. K. m. 4, 5, 6) (765 S. K. m. 482)
Dava: Hakaret ve müessir fiil suçlarından sanık Mehmet'in hükümlülüğüne dair Aksaray Sulh Ceza Mahkemesinden verilen 27.1.1983 gün ve 538 - 76 sayılı hüküm sanığın temyizi üzerine Yargıtay 2. Ceza Dairesince incelenerek bozulup yerine geri çevrilmiştir.
İlk hükümde direnmeye ilişkin aynı mahkemeden verilen 8.3.1984 gün ve 1414 - 329 sayılı son hükmün Yargıtay'ca incelenmesi C.Savcısı ve sanık tarafından süresinde verilen dilekçe ile istenilmiş sanık yönünden koşuluda yerine getirilmiş olduğundan dosya C.Başsavcılığının hükmün bozulması istemini bildiren 24.9.1984 gün ve 2 - 4651 sayılı tebliğnamesiyle 1. Başkanlığa gönderilmekle; Ceza Genel Kurulu'nca okundu, gereği konuşulup düşünüldü :
Karar: Müessir fiil ve hakaret suçlarından sanık Mehmet'in TCK.nun 456/4, 482/3, 647 sayılı kanunun 4/1. maddeleri uyarınca 2 ay hapis ve 5500 lira ağır para cezasıyla cezalandırılmasına dair Aksaray Sulh Ceza Mahkemesi'nden verilen hükmü sanığın temyizi üzerine inceleyen
Özel Daire : "Sanık 28.2.1983 günlü ek temyiz dilekçesinde C.Savcılığına şikayet ettiğini, merkez karakolunda yapılan tahkikat sırasında barıştıklarını ve karşılıklı feragate dair zabıt düzenlendiğini iddia etmiş olmasına göre böyle bir vazgeçme bulunup bulunmadığının ve dava konusu suçlara taalluk edip etmediğinin incelenmesi luzumu bozmayı gerektirmiştir" gerekçesiyle bozmuş.
Dosyanın gönderildiği mahalli mahkeme; duruşma safhasında ileri sürülmeyen iddia ve savunmaların bozma nedeni yapılamayacağını ifade ile direnmeye ve sanığın TCK.nun 456/4. maddesi uyarınca 2 ay hapis ve aynı kanunun 482/3. maddesi gereğince 5500 lira para cezasıyla cezalandırılmasına karar vermiştir.
İncelenen dosyaya, delillere ve oluşa göre;
Olay günü sanık Mehmet ile şahsi davacı Şevket'in karşılıklı kavga yaptıkları sanığın davacıya ana avrat sövüp sopa ile vurduğu sanığın bu eyleminden dolayı Şevket'in 20.11.1981 günlü dilekçe ile davacı olduğu Sulh Ceza mahkemesinde açılan şahsi davaya C.Savcısının kamu adına katılmadığı Aksaray Ömer Kaşif Sağlık Ocağı raporuna göre davacının iş gücüne engel bir durumunun bulunmadığı,
Yapılan yargılamada davacı Şevket'in iddiasını tekrarladığı sanığın ise suçlamayı reddettiği dinlenen tanıklar Ali, Muttalip, Fadimana'nın iddiayı doğruladıkları ve sonuçta yukarda belirtildiği üzere sanığın üzerine atılan her iki suçtan mahkumiyetine karar verildiği,
Duruşma safhasında ileri sürülmemiş olmakla beraber sanığın 28.2.1983 günlü ek temyiz layihasında bu suçlardan karakolda barıştıklarını ileri sürdüğü ve ayrıca hakkında verilen cezalar için 647 sayılı Kanununun 4, 5 ve 6. maddelerinin uygulanmasını istemiş olduğu görülmüştür.
Özel Daire ile mahalli mahkeme arasında uyuşmazlık; Karakolda barıştıklarının araştırılması noktasında toplanmakla beraber direnme kararında yapılan uygulama hatası ve ilk olarak 28.2.1983 günlü ek temyiz layihasında ileri sürülen 647 sayılı kanunun lehe hükümlerinin uygulanması isteği üzerinde durmak gerekmektedir.
Sanık hakkında açılan dava feragat ile ortadan kaldırılacak dava niteliğindedir. Sanık, 28.2.1983 günlü temyiz dilekçesinde karakolda barıştıklarını ve karşılıklı feragata dair tutanak düzenlendiğini iddia etmiştir. Böyle bir feragat mevcutsa ve dava konusu suçlarla ilgiliyse sanık hakkındaki davanın ortadan kaldırılması gerekir. TCK.nun 460 ve 489. maddeleri " hükmü katileşinceye kadar" davacının davasından feragatı - yada vazgeçmesi halinde davanın ortadan kaldırılacağı ya da düşürüleceği hükme bağlandığına ve henüz ortada kesinleşmiş bir hükümde bulunmadığına göre sadece duruşma safhasında ileri sürülmediği gerekçesiyle böyle bir iddianın araştırılmaması ve sonucuna göre bir karar verilmemesi usul ve yasaya aykırıdır.
Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarına göre bozulan hüküm ortadan kalkmış olacağından bunun infaz kabiliyeti yoktur. Mahkemelerin bozma ilamlarına karşı direnme hakları varsa da bu hükümlerinde direnmeye ilişkin sebepleri yazılmalı ve CMUK.nun 308/7. maddesine uygun olarak gerekçeleriyle birlikte CMUK.nun 260 ve 406. maddelerinde yazılı unsurları da ihtiva edecek biçimde kararlarını düzenlemeleri gerekir. İncelenen direnme kararında bozulan önceki gerekçeye atıf yapılıp aynı gerekçe tekrarlanmış, hakaret suçundan TCK.nun 482/3. maddesi ile verilen temel ceza belirlenmeden ve 647 sayılı kanunun uygulandığı açıklanmadan sonuç olarak 5500 lira para cezası vermekle yetinilmiş ve kısa kararda bu cezanın nev'inin ne olduğu belirtilmeden hüküm kurulmuştur. Bu uygulamada usul ve yasaya aykırıdır.
Erteleme isteğinin nerede, ne zaman ve ne şekilde yapılacağı hususunda şekli bir şart bulunmamaktadır. Bunun ilk olarak temyiz dilekçesinde ileri sürülmesi bozulan hükme karşı direnilmesi halinde mahalli mahkemenin bu konuda olumlu yada olumsuz bir karar verme zorunluluğu yoktur. Ancak bozma kararına uyma halinde, dosyadaki tüm belge delil ve istekler yeniden ele alınıp incelenerek bir karar verileceğinden bu halde temyiz dilekçesinde ileri sürülen istek, duruşmaya mal edilmiş olacağından bu istekler hakkında da olumlu yada olumsuz bir karar verilmelidir.
İncelenen davada, mahalli mahkemenin ilk kararında direndiği ve sanığın yargılama sırasında 647 sayılı Kanunun 4, 5 ve 6. maddelerinin uygulanması hususunda bir isteği bulunmadığı görüldüğünden Mahalli Mahkemenin bu konuda olumlu yada olumsuz bir karar verme zorunluluğu bulunmamaktadır. Bu itibarla tebliğnamede bu hususa değinen bozma isteğine iştirak olunmamıştır.
Sonuç: Yukarıda açıklandığı üzere;
1 - Davacının feragatı bulunup bulunmadığı ve bunun dava konusu suçlara ait olup olmadığının araştırılmaması,
2 - TCK.nun 482/3. maddesi ile temel ceza belirlenmeden 647 sayılı kanunun uygulandığı açıklanmadan 5500 lira para cezasına hükmolunması ve bu cezanın nev'inin kısa kararda belirtilmemesi,
Usul ve yasaya aykırı olduğundan Mahalli Mahkeme direnme hükmünün kısmen tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, depo parasının geri verilmesine 11.2.1985 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy