(765 S. K. m. 10)
Dava: 1918 sayılı kanuna muhalefetten sanıklar Demirer ve Hatice Akçay'ın hükümlülüklerine dari Bakırköy 2. Ağır Ceza Mahkemesinde verilen 10.2.1982 gün ve 187-51 sayılı hüküm, Hazine ve Tekel vekillerinin temyizleri üzerine Yargıtay 7. Ceza Dairesince incelenerek bozulup yerine geri çevrilmiştir.
İlk hükümde direnmeye ilişkin aynı mahkemeden verilen 14.6.1983 gün ve 31-137 sayılı son hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, müdahil Tekel ve Hazine vekilleri tarafından süresinde verilen dilekçeler ile istenilmiş, koşulu da yerin getirilmiş olduğundan, dosya C. Başsavcılığının hükmün bozulması istemini bildiren 3.2.1984 gün ve 7/5705 sayılı tebliğnamesiyle Birinci Başkanlığa gönderilmekle, Ceza Genel Kurulunca okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Kaçakçılık suçundan sanık Demirer Akçay'ın beaetine; Hatice Akçay'ın, 1918 sayılı yasanın 25/3, 33/son, 51. maddelerinin uygulanması suretiyle mahkumiyetine, suç konusu televizyonun zoralımına, diğer eşyaların sanıklara iadesine ilişkin hükmü, Özel Daire:
1- Sanıklardan Demirer Akçay'a ait olduğu kabul olunan hesap makinası, elektrikli traş makinası ve erkek kol saatlerinden birer tanesi zati, birer tanesi hediyelik ve kadın kol saatlerinden bir tanesi hediyelik; Hatice Ayçay'a ait olduğu kabul olunan kadın saatlerinden birinin zati birinin hediyelik, erkek kol saatlerinden birinin hediyelik, bunlar dışında kalanların ise ticari nitelikte eşya oldukları ve 3 deste oyun kağıdının da zati eşya mahiyetinde sayılamıyacağı gözetilmeden yazılı şekilde Demirer Akçay hakkında beraet ve iadeye, Hatice Akçay hakkında da eksik para cezasına ve iadeye hükmolunması,
2- Kabule göre, cif değeren para cezasına ilave edilmemesi sonucu nisbi vekalet ücretinin eksik tayini isabetsizliğinden bozmuş;
Yerel mahkeme ise:
(Anne-Oğul olan sanıkların, Amerika dönüşlerinde bir kısım eşyaların yanında iki adet televizyon getirdikleri, bunlardan sanık Demirer Akçay'a ait olanın Gümrük bedelinin yatırıldığı, davaya konu yapılan televizyonlardan Hatice Akçay'a ait olan PC Askolit marka 33 ekran televizyonun deklare edilmeden, gümrük bedeli verilmeyerek yurt içine kaçak sokulduğu anlaşılmıştır.
Gümrükçe zabıt olunan diğer bir kısım eşyaların ise yolcu beraberinde getirilmeleri mümkün ve her yolcuya tanınan muafiyetleri içerisinde kalan eşyalar olduğu bilirkişi raporundan anlaşılmıştır.
Muafiyet hudutları içerisinde kalan bu eşyaları sanıklar gizli yoldan yurda sokmuş değillerdir. Memuriyeti gereği annesiyle Amerika'ya giden sanık Demirer'in annesinin gümrük kapısında, normal olarak muamelelerini yaptırarak girdikleri vakıadır. Sanık Hatice Akçay'ın gümrük bedelini yatırmadan ve yasal olmayan bir şekilde yurda soktuğu yazılı televizyondan başka diğer eşyanın gümrük muayenesi yapılarak, sanıklar beraberinde yurda sokuduğu dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Gümrük muayenesi yapılarak muaf eşya sayılıp, sanıklarca yurda sokulan bu eşyaların ticari maksatla ve kaçakçılık kastıyla yurda sokulduğu kabul olunamaz. Bilirkişi raporu, sanıkların bu eşyaları muafen gümrük kapısından geçirdikleri şeklindeki savunmalarını tamamen teyit 7tmiştir. Muaf sayılan eşya için kaçak olduğu iddiası ileri sürülemez. Sanık Demirer Akçay'ın bu itibarla kaçakçılık yaptığı hususu sabit değildir gerekçesiyle önceki hükmünde direnmiştir.
Dosyaya, oluşa ve mevcut delillere göre:
Sanık Demirer Akçay, T.C. Ziraat Bankası Başmüfettişidir. Bekar olup, annesi diğer sanık Hatice Akçay'la birlikte oturmaktadır. Mesleki incelemelrde bulunmak üzere adı geçen Banka tarafından 2.2.1980 tarihinde ABD'ne gönderilmiş, annesiyle birlikte gittiği bu ülkeden 21.1.1981 tarihinde Yeşilköy Hava Limanından yurda kesin dönüş yapmıştır. Gümrüğünü ödediği bir adet 31 ekran renkli televizyonla birlikte, Amerika'dan getirdiği diğer eşyaları Yeşilköy Ziraat Bankası Müfettişi Lojmanlarına koymuştur.
Bir ihbarı değerlendiren zabıta görevlileri sanıkların kaldığı lojmandan gümrüğü ödenmemiş 31 ekran bir siyah-beyaz televizyonla, cif kıymeti 20560 lira, gümrüklenmiş değeri 57.952 lira olan yabancı meşeli eşyalarla, üç deste oyun kağıdı bularak el koymuşlardır.
Türkiye Kızılay Derneği İstanbul Bölge Başmüdürlüğünce, İstanbul Tekel Başmüdürlüğünce yazılan 30.1.1981 günlü 763 sayılı yazıda: "Kartondan imal edilen suç konusu üç deste oyun kağıdı eski olup, satış kabiliyeti yoktur. Vergisi dahil 230 liradır" denilmektedir.
Sanıklar savunmalarında: (siyah-beyaz televizyonun sanık Hatice Akçay'a ait olduğunu, gümrüğe tabi olmadığı için bildimikde bulunmadıklarını, diğer eşyalar zati ve Hediyelik eşya olup, torunları, yeğenleri ve arkadışlarına hediye etmek için getirdiklerini) ileri sürmektedirler.
Karaköy yolcu salonu Gümrük Müdürlüğünce Yerel Mahkemeye yazılan 11 Eylül 1981 tarihli yazıda:
(1615 sayılı Gümrük Kanunu ve buna bağlı Gümrük Yönetmeliğinin 23. eki olan zat eşyası listesinin 5. maddesinde "oyun oynanmasına mahsus eşya" denildiğinden oyun kağıtlarının bu eşya türünden sayılarak zat eşyası muafiyetinde istifadde ile yerde ithale mümkün bulunmaktadır.
Ayrıca liste muhteviyatı eşyadan traş makinası, elektronik "Portatif" hesap makinası, fotoğraf makinası, kol saati, losyon, krem, makyaj takımı ve ütünün birer adetdi zat eşyası türünden olduğundan adı geçen kanun ve yönetmeliğe ekli listenin ilgili maddelerine istinaden muafen verilmesi uygundur.
Geri kalan ve miktar itibariyle ticari durum arzetmeyen, zat ve aile ihtiyacında kullanılması mutat ve cif değeri 200 D.M. veya eş değerdeki eşyayı gümrük denetiminden geçirmek suretiyle hediyelik olarak yurda sokmaları, 7/10461 sayılı karara ek 8/251 sayılı kararla mümkün bulunmaktadır.
Bu durumda ekli kaçak eşyaya mahsus tespit zabıt varakasında söz konusu eşyanın cif değeri 185660 lira olarak takdir edildiği cihetle, yukarıda arzedilen kararname gereğince yolcuya muafen verilmesi gerekmektedir.
Bilirkişi Muzaffer Köseoğlu tarafından düzenlenen 6.7.1981 tarihli raporunda da: (... 200 D.M.FOB kıymeti olan zati ve hediyelik eşyalar meyanında giren bu eşyaların cifleştirilmesi için tanınan 200 D.M. dan % 15 nisbetinde sigorta tutarları olan 30 D.M. ilavesiyle her yolcu için 230 D.M. cif kıymet tutarı ve olay tarihindeki cari kurlar üzerinden yapılan hesaplara göre 10780 liralık zati ve hediyeelik eşya getirebilmeleri Gümrük ve Tekel Bakanlığının 26.2.1980 tarihli tebliği ve 1.2.1980 tarih, 8/251 sayılı kararnamesine göre mümkündür.
Kaçak eşya tespit varakasında gösterilen muhtelif cins eşyaların cif kıymetlerinden 18560 lirasının uygunluğu görülmüş ise de, Gümrüm ve Tekel Bakanlığının tebliğine göre ve her yolcu beraberinde 10780 liralık hediyelik ve zati eşya getirebileceğinden, zati ve hediyelik nitelikte olan suç konusu eşyaların FOB değerinin 200 D.M. lık muafiyet kapsamına girmele nedeniyle yurda normal yollarla girmesi yasalara göre uygunluğu arzolunur denilmesi üzerine, yerel mahkemece yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.
Suç tarihi gözönünde tutulduğunda, sanıkların zati ve hediyelik eşya muafiyetinden istifade ederek beraberlerinde getirdikleri "oyun kağıtları" nı yurda sokmaları mümkün değilse de; Türkiye Kızılay Derneği İstanbul Bölge Başmüdürlüğünün 30.1.1981 tarihli yazılarından, suç konusu "oyun kağıtlarının eski olup, satış kabiliyeti olmadığı" anlaşılmaktadır. İktisadi değiri olmayan bir eşyanın "kaçakçılık" suçuna konu olması düşünülemez.
Hatice Akçay'a ait olduğu tespit edilen Siyah- Beyaz televizyon dışında kalan tüm eşyaların değer itibariyle zati ve hediyelik eşya muafiyet hududunu .0madığı, sanıkların sosyal ve iktisadi durumları gözönünde tutulduğunda "ticari" nitelikte de sayılamıyacağından, sanıklardan Demirer Akçay hakkındki beraet hükmünün ONANMASINA; Hatice Akçay'a ilişkin hükümde ise cif değerin para cezasına ilave edilmemesi sonucu nisbi vekalet ücretinin eksik tayini yasaya aykırı olduğundan, bu sanık hakkındaki hükmün düzeltilerek ONANMASINA karar verilmelidir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle tebliğnamedeki isteme aykırı şekilde, sanık Demirer Akçay hakkında Yerel Mahkemece verilen BERAAT hükmünün ONANMASINA; Hatice Akçay hakkındaki hükmün BOZULMASINA, bozma nedeni gözönünde tutularak ve CMUK.nun 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanarak Yerel Mahkeme kararından 30,28 lira nisbi ücreti vekaletin sanık Hatice'den alınıp, müdahil Hazineye verilmesine ilişkin kısmın çıkarılarak, tertip olunan tazmini para cezasına suç konusu televizyonun cif kıymeti olan 3000 liranın da ilavesi suretiyle, müdahale tarihinde geçerli Asgari Ücret Tarifesi gözönünde tutularak 60 lira 28 kuruş nisbi vekalet ücretinin sanık Hatice Akçay'dan alınarak Hazineye verilmesine karar verilmek suretiyle, sair yönleri Usul ve Yasaya Uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, depo paralarının gelir yazılmasına, 14.5.1984 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy