(765 S. K. m. 370, 383)
Dava: Kasten orman yakmak suçundan sanık Süleyman'ın hükümlülüğüne dair (Silifke Ağır Ceza Mahkemesi)'nden verilen 24.2.1983 gün ve 3 - 32 sayılı hüküm, müdahil vekilinin temyizi üzerine, Yargıtay Sekizinci Ceza Dairesi'nce incelenerek 30.12.1983 gün ve 2769-3069 sayılı ilam ile düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.
C. Başsavcılığı'nın CMUK.nun 322. maddesi uyarınca Özel Daire kararının kaldırılarak hükmün bozulması istemini bildiren 24.1.1984 gün ve 19 sayılı itiraznamesiyle dosyanın Birinci Başkanlığa gönderilmesi üzerine; Ceza Genel Kurulu'nca okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Kasten orman yakmak suçundan sanık Süleyman'ın, TCK.nun 383/1, 19, 413, 647 Sayılı Yasa'nın 4. maddeleri gereğince 800 lira ağır para cezasıyla tecziyesine, müdahil idarenin zararı olan 12.459 liranın suç tarihinden itibaren kanuni faizi ile birlikte sanıktan alınarak müdahil idareye verilmesine, müdahilin fazla talebinin reddine, 500 lira nisbi harcın sanıktan alınıp Hazine'ye irat kaydına 500 lira maktu ve 1245 lira 90 kuruş nisbi vekalet ücretinin miktarı tam alınıp müdahil idareye verilmesine, reddedilen tazminat miktarı nazara alınarak 2723 lira 90 kuruş nisbi vekalet ücretinin de müdahil idareden alınıp sanığa verilmesine ilişkin hükmü, Özel Daire:
(reddedilen tazminat miktarı üzerinden sanık yararına hükmedilen nisbi ücreti vekaletin, müdahil vekiline tayin olunan nisbi ücreti vekaleti geçemeyeceğinin düşünülmemesi yasaya aykırı görüldüğünden, hükmün CMUK.nun 321. maddesi gereğince bozulmasına, ancak bu ayrılığın CMUK.nun 322. maddesine göre düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, reddedilen tazminat üzerinden sanık yararına tayin olunan nisbi ücreti vekaletin 1245 lira 90 kuruşa indirilmesi suretiyle hükmün düzeltilerek onanmasına) karar vermiştir.
Bu karara karşı itiraz yoluna başvuran C. Başsavcılığı'nca :
(1 - Yargıtay Sekizinci Dairesi, anılan kararında reddedilen tazminat miktarı üzerinde sanık yararına hükmedilen nisbi vekalet ücretinin, müdahil vekiline tayin olunan nisbi vekalet ücretini geçemeyeceğini kabul etmektedir. Dairenin bu kabulleri müdahale tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 11. maddesi hükmü karşısında manevi tazminat davaları ile sınırlı ve bu yönden geçerlidir. Oysa olayımızda müdahil idare ormanda yanan ve hasar gören ağaçlar karşılığı maddi tazminat isteğinde bulunmuş, mahkemece de müdahil idare yararına 12459 lira maddi tazminata hükmedilmiştir. Maddi tazminata ilişkin davalarda reddedilen tazminat miktarı üzerinden kendisini vekille temsil ettiren sanık yararına hükmedilecek nisbi vekalet ücretinin müdahil vekiline tayin olunan nisbi vekalet ücretini geçemeyeceğine ilişkin bir sınırlama bulunmamaktadır.
Yasa koyucunun manevi tazminata ilişkin davalarda vekalet ücreti yönünden böyle bir sınırlamaya gitmesindeki, amacı, uğradığı ileri sürülen manevi zararın davacı bakımından takdirindeki zorluk ve farklı değerlendirmelere göre istekte bulunabileceği düşüncesinden kaynaklanmaktadır. Oysa maddi zararların davadan önce gerçeği yakın bir biçimde saptanması ve buna göre istekte bulunulması mümkündür.
2 - Silifke Ağır Ceza Mahkemesi'nin 24.2.1983 gün ve 1983/3-32 sayılı kararında müdahil idare yararına 500 lira maktu vekalet ücretine hükmedilmiştir. Bu miktarın, kararda açıklık bulunmamakla birlikte, müdahale tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 15. maddesinin 4. fıkrasında "Orman Kanunu kapsamına giren suçlardan dolayı açılan ceza davalarında sanığa yükletilecek avukatlık ücretinin davanın görüldüğü mahkemeye göre tarifelerde yazılı asgari ücret miktarının 1/10'dur" şeklindeki hükmünden kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Maddede bu uygulamanın yalnızca Orman Kanunu kapsamına giren suçlara ilişkin bulunduğu açıkça belirtilmiştir.
Oysa olayda sanık, TCK.nun 370, maddesinde gösterilen kasten orman yakmak suçundan dolayı cezalandırılması için mahkemeye sevkedilmiş, yine bu yasa kapsamındaki dikkatsizlik ve tedbirsizlik sonucu yangına sebebiyet verme suçundan dolayı cezalandırılmıştır.
Bu itibarla müdahil idare yararına maktu vekalet ücretinin, müdahale tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 15. maddesinin 4. fıkrası uyarınca öngörülen miktarın 1/10 değil, tamamına hükmedilmesi gerekmekte olup, Yerel Mahkeme hükmü bu nedenle bozulmalıydı.
Bu itibarla Özel Daire kararının kaldırılarak Yerel Mahkeme hükmünün, müdahil yararına eksik maktu vekalet ücreti yüklenmiş olmasından dolayı bozulmasına karar verilmesi) talep olunmuştur.
Gerçekten müdahale tarihinde yürürlükte bulunan "manevi tazminat" davalarında ücret başlıklı, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 11. maddesinde:
(Manevi tazminat davalarında avukatlık ücreti, hüküm altına alınan miktar üzerinden tarifelerin üçüncü kısmına göre belirlenir.
Davanın bir kısmının reddine, karşı taraf yararına tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücreti, davacı için takdir olunan ücreti geçemeyeceği gibi tarifelerin ikinci kısmının ikinci bölümünde davanın görüldüğü mahkemeye göre belirlenmiş bulunan ücretten daha çok olamaz) hükmüne yer verilmişse de; bu hükmün uygulama alanı "manevi tazminat" davaları ile sınırlıdır.
Yasalarımızda veya Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde, maddi tazminata ilişkin davalarda reddedilen tazminat miktarı üzerinden kendisini vekille temsil ettiren sanık yararına hükmedilecek nisbi vekalet ücretinin, müdahil vekiline tayin olunan nisbi vekalet ücretini geçemeyeceğine ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır.
Sanık hakkında, "Orman yakmak" suçundan TCK.nun 370. maddesinin uygulanması istemiyle kamu davası açılmış; "tedbirsizlik ve dikkatsizlik sonucu yangına sebebiyet" verdiği kabul edilerek, TCK.nun 383. maddesi gereğince cezalandırılmasına karar verilmiştir.
Görüldüğü gibi sanığa isnat edilen suç, "Orman Kanunu kapsamına giren" bir suç olmadığından, Yerel Mahkemece maktu vekalet ücretinin tamamının ödettirilmesine karar verilmesi gerekirdi.
Açıklanan hususlar gözönünde tutulduğunda C. Başsavcılığı itirazının kabulüne karar verilmelidir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, C. Başsavcılığı itirazının kabulü ile, Sekizinci Ceza Dairesi'nin 30.12.1983 gün ve 2769/3069 sayılı kararının kaldırılmasına, Yerel Mahkeme hükmünün müdahil yararına eksik maktu vekalet ücreti yüklenmiş olması nedeniyle BOZULMASINA, 22.10.1984 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy