(765 S. K. m. 10, 59, 61, 62, 64, 71, 450)
Dava: Taammüden kan gütme saikiyle adam öldürmek, öldürmeye tam derecede teşebbüs, 6136 sayılı Yasaya muhalefet ve aynı suçlara manevi iştirakten sanıklar (M.K.) ve arkadaşlarının hükümlülüklerine dair, Alaşehir Ağır Ceza Mahkemesinden verilen, 31.10.1983 gün ve 18-108 sayılı hüküm, kısmen re'sen temyize tabi olup sanıklar, müdahiller ve C. Savcısının temyizleri üzerine Yargıtay 1. Ceza Dairesi'nce incelenerek bozulup yerine geri çevrilmiştir.
İlk hükümde direnmeye ilişkin aynı mahkemeden verilen 10.12.1984 gün ve 110-136 sayılı son hükmün Yargıtay'ca incelenmesi kısmen re'sen temyize tabi olup, müdahiller vekili ile sanık Musa ve C. Savcısı tarafından süresinde verilen dilekçeler ile istenilmiş, müdahiller vekili ve sanık yönünden de koşulu da yerine getirilmiş olduğundan, dosya C. Başsavcılığı'nın hükmün kısmen bozulması, kısmen onanması istemini bildiren 5.3.1985 gün ve 1-501 sayılı tebliğnamesiyle 1. Bakanlığa gönderilmekle; Ceza Genel Kurulu'nca okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Taammüden ve kan gütme saikiyle adam öldürme ve öldürmeye teşebbüs suçlarına asil faili azmettirmekten sanıklar Hüseyin ve Süleyman oğlu (M.K.)'ni TCK.nun 64/2. maddesi delaletiyle 450/4-10, 64/3, 59, 450/4, 10, 61, 64/3, 59, 71. maddelerine göre sonuç olarak otuzar yıl beşer ay ağır hapis cezası ile cezalandırmalarına ilişkin hüküm Özel Daire;
(TCK.nun 64/2. maddesindeki indirmenin uygulanabilmesi için fiili icra eden asli failin suçu işlemekte kendisini azmettirenlerle birlikte suça iten müşterek menfaat dışında özel şahsi bir menfaati olması gerekip olayda kan gütme saiki ile öldürme suçunun işlenmesin neden olan ve öcü alınacak bulunan evvelce öldürülmüş Mustafa'yı azmettiren sanıkların kardeşi ve fiili icra eden asli fail Abidin oğlu (M.K.)'nin amcası olması, nitekim mahkemece de ilk öldürülenin kan ve intikamının alınmakta olduğunun kabul edilmesi itibarıyla fiili icra eden asli fail Abidin oğlu (M.K.) için müşterek menfaat dışında suçu işlemekte özel ve şahsi çıkarı bulunmadığı halde aynı müşterek menfaatın kan ve intikam alma gayesinin asli fail için şahsi menfaat kabul edilerek azmettiren sanıklar Süleyman oğlu (M.K.) ve Hüseyin'in TCK.nun 64/2. maddesindeki indirmeden faydalandırılmaları isabetsizliğinden bozmuştur.
Yerel Mahkeme ise özet olarak:
Öç almanın da şahsi menfaat deyimi içerisine dahil olduğu, olayda azmettirilen sanık Abidinin oğlu (M.K.)'nin kanı ve intikamının alınmakta olduğu dolayısıyla sanık Abidin oğlu (M.K.) için müşterek menfaatin dışında şahsi sebep hatta şahsi menfaat bulunduğu, asli failin öç almak gibi manevi bir menfaatı olduğu, menfaatlerde derece farkı bulunduğu, görüş ve gerekçesiyle direnmeye karar vermiştir.
Dosya kapsamına ve oluşa göre;
Kayış soyadlı sanıkların ailesi ile Direk soyadlı maktul ve mağdurun mensup oldukları aileler arasında uzunca bir süreden beri devam eden bir kan davası vardır.
Direk ailesinden Mustafa, sanıkların ailesinden Mustafa'yı öldürmüştür.
Öldürülen Mustafa, azmettirme suçu sanıkları Süleyman oğlu (M.K.) ile Hüseyin'in kardeşidir ve fiili icra eden asli fail diğer sanık Abidin oğlu (M.K.)'nin ise amcasıdır.
Mustafa'nın öldürülmesi üzerine üç sanık bir araya gelmişler ve ailelerinden öldürülmüş bulunan Mustafa'nın inikamını alınması fikri etrafında birleşmişlerdir.
Israr kararına konu olan sanıklar (M.K.) ile Hüseyin fiili icra eden asli fail Abidin oğlu (M.K.)'yi başka aileden maktül (M.D.)'yi ve onun oğlu bulunan mağdur İbrahim'i öldürmesi için azmettirmişlerdir, asli fail sanık Abidin oğlu (M.K.)'de sırf öldürülmüş amcasının intikamını almak gayesi ve kan gütme saikiyle Direk ailesinden maktul (M.D.)'yi tabanca ile öldürmüş ve aynı aileden onun oğlu bulunan İbrahim'i de öldürmeğe teşebbüs etmiştir.
Nitekim mahalli mahkeme suçun münhasıran kan gütme saiki ile işlendiğini kabul etmiş ve bütün sanıklar hakkında temel cezayı taammütle birlikte TCK.nun 450/10. maddesiyle tayin etmiştir.
Olayın başka bir sebep ve saiki olmadığı halde azmettirme suçu sanıkların hakkında TCK.nun 64/2. maddesindeki indirmeyi uygulamıştır.
Burada çözülmesi gereken husus olayda asli faili suça azmettiren sanıkların TCK.nun 64/2. maddesindeki indirimden faydalanabilip faydalanmayacakları konusunu aydınlığa çıkarmak noktasında toplanmaktadır.
Azmettirenlerin TCK.nun 62/2. maddesindeki indirimden yararlandırılabilmeleri için suçu icra eden asli failin kendisini suça iten müşterek menfaat dışında özel ve ayrı şahsi bir sebep ve menfaatinin olması gerekir.
Yani asli failde;
a) Onu suça iten sebep ile;
b) Buna ilave olarak özel, ayrı şahsi bir sebebin mevcut olması icabeder.
Nitekim Abdullah Pulat Gözübüyük'ün "Türk Ceza Kanunu Açıklaması" adlı eserinin 269. sahifesinde Majnodan alınmış şu görüşler yer almaktadır.
"Şahsi sebeplerden maksat, failin bunlardan dolayı suçun işlenmesinde bir menfaat gördüğü ve fakat kendisini asla suçun işlenmesine sürüklememiş bulunduğu hallerdir."
Demek ki, 6/2. maddedeki indirimin uygulanabilmesi için,
a) Asli faili suç işlemeye sevk eden hal ile,
b) Failin suç işlemede bir menfaat gördüğü ve fakat kendisini suç işlemeye sürüklemeyen şahsi ve özel ayrı bir sebebin birleşmesi gerekir.
Keza Profesör Dr. Faruk Erem'in "Türk Ceza Hukuku" adlı eserinin 1. cildinde 808, 809 ve müteakip sahifelerde de;
Azmettirenin cezasının indirilmesi için faili suç ikaına sevkeden" ayrı ve hususi bir sebep bulunmak lazım gelir" denmekte ve aynı mahiyette İtalyan Yargıtay'ının kararının da bulunduğu, Burono4ya atfen bu eserlerde yer almaktadır.
Yargıtay 1. Ceza Dairesi'nin 8.10.1950 tarhi, 2593 esas, 2375 karar sayılı kararda aynı paraleldedir. Bu kararda (azmettirenin cezasının indirilmesi için maddi faili suç ikaına sevkeden ayrı ve hususi bir sebep ve menfaatin bulunması lazım gelir) denilmektedir.
İki ayrı sebebin birleştiği ve fakat olayımıza uygun olmayan bazı özel durumlarda eski bir kan gütme veya öcalma duygusu şahsi ve özel bir sebep, şahsi menfaat olabilir.
Örneğin, azmettiren kimse suçu işleyecek olan asli faile para, menfaat vesair şeyler vaadeder ve asli fail de para karşılığı suç işlerse, asli failde mevcut olan ve fakat onu suç işlemeye sürüklememiş bulunan maktüle karşı vaki eski bir kan gütme veya öç almak duygusu şahsi ve özel bir sebep şahsi menfaat olabilir ve ancak bu takdirde TCK.nun 64/2. maddesindeki unsurlar oluşarak azmettiren bu maddedeki indirimden faydalanabilir.
Asli faili suç işlemeye sevkeden hal ile suç işlemede menfaat gördüğü ve fakat kendisini müstakiller suç işlemeye sürüklemeyen şahsi ve özel ayrı bir sebep yani iki ayrı neden birleşmeden TCK.nun 64/2. maddesindeki indirim uygulanamaz.
Bu indirimin tatbik edilebilmesi için asli faili müşterek menfaat dışında kendisini müstakillen suç işlemeye sürüklemeyen mutlaka özel şahsi bir menfaatın ayrı ve hususi bir sebebin mevcut olması gerekir.
Olayımızda, müşterek saik dışında asli faili müstakilen suç işlemeye sürüklenmeyen şahsi ve özel ayrı bir sebep mevcut olmayıp gerek azmettirenleri, gerek asli faili suça iten tek bir sebep vardır. O müşterek sebepte öç alma, kan gütme saikidir. Müşterek kan gütme saiki suça vasıf vermiş ve şiddet sebebi olarak TCK.nun 450/10. maddesinde yazılı suçu oluşturmuştur.
O suça vasıf veren şiddet sebebi olarak suçun unsurunu teşkil eden aynı nedenin ayrıca ve aynı zamanda tahfif sebebi olarak uygulanmasında yasal olanak yoktur.
Bu itibarla bozma kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan C. Savcısı ile müdahillerin temyiz itirazlarının kabulüne ve direnme hükmünün bozulmasına karar verilmelidir.
Sonuç: 1 - Yukarıda açıklanan nedenlerle sanıklar Süleyman oğlu Musa ve Hüseyin'le ilgili direnme hükmünün istek gibi BOZULMASINA,
2 - Diğer sanık Abidin oğlu (M.K.)'nin ilgili hüküm hakkında gerekli temyiz incelemesi Yargıtay 1. Ceza Dairesi'nde yapılmak üzere dosyanın sözü edilen daireye gönderilmesine, 16.09.1985 gününde oyçokluğu ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy