(647 S. K. m. 4, 6) (765 S. K. m. 59, 72) (2918 S. K. m.19, 20, 21)
Dava: Kayıt tescilsiz oto kullanmaktan sanık Ekrem Morçiçek'in hükümlülüğüne dair Halfeti Sulh Ceza Mahkemesince verilen 31.7.1985 gün ve 80-92 sayılı hüküm, sanığın temyizi üzerine Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 15.10.1985 gün ve 5086-6086 sayılı ilamıyle onanmasına karar verilmiştir.
C.Başsavcılığının CMUK.nun 322. maddesi gereğince Özel Daire kararında kaldırılarak hükmün bozulması istemini bildiren 31.10.1985 gün ve 104 sayılı itirazmanesiyle dosyanın Birinci Başkanlığa gönderilmesi üzerine Ceza Genel Kurulunca okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: 2918 sayılı Yasaya aykırı davranışta bulunmak suçundan sanık Ekrem Morçiçek'in suç tarihinde karayolu üzirende kayıt tescilsiz olarak traktör kullandığı sübuta erdiğinden, fiiline uyan 2918 sayılı yasanın 21. maddesi gereğince ikibin lira hafif para ve 10 gün hafif hapis cezasıyla cezalandırılmasına, TCK.nun 59/2, 72, 647 sayılı yasanın 4 ve 6. maddelerinde uygulanması suretiyle sonuç olarak sanığın 2866 lira ağır para cezasıyla cezalandırılmasına ve verilen cezanın ertelenmesine ilişkin hüküm, Özel Dairece incelenerek:
(Tescil belgesi mülkiyet ve mali sorumluluk açısından sonuç doğuran bir belge olmakla beraber aracın karayollarına çıkarılabilmesi için yeterli bir belge değildir. 2918 sayılı yasanın 21. maddesi hükmü uyarınca tescil edilen araçların karayolunda kullanılabilmesi aynı zamanda yönetmeliğin 30. maddesinde şartları belirtilen trafik bölgesi ve tescil plakası alınmakla mümkündür.
Bu itibarla tarım aracı bulunan lastik tekerlekli traktörlerin kanunun geçici 3 ve yönetmeliğin geçici 8. maddeleri uyarınca tarım sahalarında ve tarım işletmelerinde belirtilen müddet içerisinde tescilsiz kullanılması mümkün ise de, kanunun 21. maddesindeki sarahat karşısında Trafik Belgesi ve Tescil plakası olmaksızın karayollarına çıkarılmaları halinde suç oluşacağı cihetle tebliğnamedeki düşünceye iştirak edilmeyip mümkün istem hilafına ONANMASINA karar verilmelidir.
Bu zarara karşı itiraz yoluna başvuran C.Başsavcılığınca:
Sanık 30.7.1985 tarihinde tescil plakası olmayan traktörünü trafiğe çıkartmak suretiyle 2918 sayılı Yasanın 21. maddesine muhalefet etmekle suçlanmış, sanık da traktörünün kayıt ve tescilsiz ve dolayısıyla plakasız olduğunu itiraz etmiştir.
Yüce Yargıtay dairesiyle C.Başsavclığımız arasındaki fikir ve uygulama farklılığı, 18.6.1985 tarihinde pek çok maddeleri yürürlüğe giren 2918 sayılı yasanın geçici 3. maddesi ile buna muvazi olarak düzenlenmiş yönetmeliğin geçici 8. maddesinin dava konusu olayda uygulama yeri olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Yasanın anılan geçici maddesinde "bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce edinilmiş ve çeşitli nedenlerle tescil yapılmamış tarımda kullanılan lastik tekerlekli traktörlerin tescili için sahiplerine bir yıllık ek süre tanındığı" bildirilmektedir.
2918 sayılı Yasa, öncelekle, sahiplerine araçlarını trafiğe tescil ettirmek ve tescil belgesi almak zorunluluğunu getirmiştir ki, bu hususun ikmali özellikle mülkiyet ve mali sorumluluk yönünden mühim sonuçlar doğurmaktadır. Ancak bu aracın trafiğe çıkarılabilmesi için kayıt ve tescil kafi görülmemiş, tescil edilen araçların trafik belgesi ve tescil plakası aldıktan sonra trafife çıkarılabileceği hükme bağlanmıştır. 2918 sayılı yasanın 19-20 ve 21. maddelerinde bu düzenlemeler ve müeyyideler açıkça gösterilmektedir.
Yasanın düzenleniş biçimi ve genel espirisi içinde önce kayıt ve tescil daha sonra da trafik ve plaka verilmesi söz konusudur. Tescili henüz yapılamış bir araca trafik belgesi ve plaka verilmesi mümkün değildir. Yasa koyucunun bazı gerçekler ve zorunlulukları gözeterek, traktör sahiplerine tescil için bir yıllık intikal süresi tanıdığı aşikar olduğuna göre geçici maddede açıklanan şartın varlığı halinde ve bir yıllık süre içinde lastik tekerlekli tarımda kullanılan traktörler yönünden 2918 sayılı yasanın söz konusu maddelerini yürürlüğe koymak istemediğini kabul etmek gerekecektir.
Yüce Dairenin itiraz olunan kararında açıklanan bir ayırıma 2918 sayılı yasanın, yönetmeliğin ve geçici maddenin müsait olmadığı düşünüldüğünde Özel Daire onama kararının kaldırılarak, Yerel Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesi talep olunmuştur.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 20. maddesinde "tescil süreleri, satış ve devirlerin ne şekilde yapılması gerektiği ve noterlerin sorumluluğu ile ilgili esaslar" tespit edilmiş, tescille ilgili süreler ve kurallara uymayan sanıklara verilecek cezalar yine bu maddede belirtilmiştir.
Anılan yasanın 21. maddesinde ise: "tescil edilen araçların Trafik Belgesi ve Tescil Plakası alınmadan Karayollarına çıkarılmayacağı" belirtildikten sonra, bu madde hükmüne uymayan sürelere verilecek cezalar da 21. maddede gösterilmiştir.
Görüldüğü gibi; 2918 sayılı Yasa hükmülerine göre, bir aracı "tescil ettirme" ve "Trafik Belgesi ve Tescil Plakası alma" ayrı ayrı işlemlerdir.
Başka bir deyişle "Tescili zorunlu araçları süresinde tescil ettirme" ve tescilli hali olsa "Trafik Belgesi ve Tescil Plakası alınmadan bir aracı karayoluna çıkarmak" ayrı suçlardır ve 2918 sayılı Yasanın ayrı maddelerinde cezai müeyyideye bağlanmıştır. Aynı yasanın 25. maddeleri hükmüne göre "Tescilsiz olup, karayolunda geçici olarak kullanılacak araçlara mali mesuliyet sigortası yaptırmış olmak şartı ile ilgili tescil bürosundan geççici trafik belgesi ile tescil plakası alınması zorunludur".
C.Başsavcılığı itirazına dayanarak yapılan 2918 sayılı Yasanın geçici 3. maddesi ve bu maddeye uygun şekilde düzenlenen Yönetmeliğin geçici 8. maddelerinde ise "bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce edinilmiş ve traktörlerin tescili, bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihlet başlayarak bir yıl içinde ... yapılır" denilmek suretiyle, bu çeşit araçlar için 20. maddesine göre "üç ay" olan tescil süresi bir yıla çıkarılmamışsa da; geçici 3. madde, 20. maddeyle ilişkilidir ve 21. madde bu süre zarfında da yürürlüktedir. Yasa koyucunun tescil edilmiş araçlara bile tanınmadığı bir hakkı, yasada açık hüküm olmadıkça, henüz tescil edilmemiş araçlara tanıdığı varsayılamaz. "Trafik Belgesi" ve "Tescil Plakası" alınmadan karayolunda traktör kullanma suçtur.
Bir aracın tescili için lüzumlu belgeler Karayolları Trafik Tüzüğünün 30. maddesinde gösterilmiş olup, buna göre tescil işlemi için aracın trafik bürosuna getirilmesine zaruret yoktur. Lüzumlu belgeler arasında bulunan "teknik belge"; araçların muayenelerile muayene istasyonları açılması ve işletilmesi hakkında Yönetmeliğin Md. 8/a fıkrasında yazılı olduğu üzere imalatı veya montajı yapan firmaca verilmiş olan belge, muayene belgesi yerin geçeceği cihetle bu zaruret kalkmış, her halukarda getirilmesi gerektiği takdirde de yine tüzüğün 51. Md. uyarınca trafik tescil kuruluşlarınca günlü ve saatli izin belgesi verilme olanağı tanınmış bulunduğuna göre; Trafik belgesi, tescil plakası veya izin belgesi almamış bir aracın karayolunda trafiğe çıkarılma imkanı bulunamamıştır.
Olayımızda da sanığın, suç tarihinde trafik belgesi ve tescil plakası almadan karayollarında traktör kullandığı, bu suretle 2918 sayılı Yasanın 21. maddesine aykırı davranışta bulunduğu anlaşıldığından, C.Başsavcılığı itirazının reddine karar verilmelidir.
Çoğunluk görüşüne katılmayan Üyeler: (Haklı nedenlere dayanan C.Başsavcılığı itirazının kabulü gerektiğini) ileri sürerek, bu oyda oy kullanmışlardır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, C.Başsavcılığı itirazının REDDİNE konunun 30.12.1985 günü yapılan birinci müzakaresinde yasal çoğunluk sağlanmadığından, 13.1.1986 günü yapılan ikinci müzakerede ve oyçokluğu ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy