(1412 S.K. m. 253)
Dava: İftira ve efrada suimuamelede bulunmak suçlarından sanık Mehmet'in beraetine dair, (Kırşehir Asliye Ceza Mahkemesi)nden verilen 26.11.1985 gün ve 61/409 sayılı hüküm, müdahil vekilinin temyizi üzerine Yargıtay Dördüncü Ceza Dairesi'nce incelenerek, 17.6.1986 gün ve 4304/4444 sayılı ilamiyla onanmasına karar verilmiştir.
C. Başsavcılığı'nın CMUK.nun 322. maddesi gereğince Özel Daire kararının kaldırılarak hükmün bozulması istemini bildiren 14.7.1986 gün ve 105 sayılı itiraznamesiyle dosyanın Birinci Başkanlığa gönderilmesi üzerine; Ceza Genel Kurulu'nca okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: İftirada ve efrada suimuamelede bulunmaktan sanık Mehmet'in beraatine ilişkin kararın katılan tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay Dördüncü Ceza Dairesi'nce incelenerek : (Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, Mahkemenin tahkikat neticelerine uygun olarak tecelli eden kanat ve takdirine, tetkik olunan dosya münderecatına göre, müdahil vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının ve idare kurulundan lüzumu muhakeme kararı alınmadan iddianameye istinaden hüküm tesisi, dosya kapsamına göre sonucu etkili görülmediğinden, tebliğnamedeki bozma isteyen düşüncenin reddiyle hükmün onanması)na karar verilmiştir.
Daire kararına karşı itiraz yoluna başvuran C. Başsavcılığı:
(Aşağıda belirttiğimiz nedenlerle ve süresinde CMUK.nun 322. maddesi uyarınca daire kararına itiraz ediyoruz:
22.5.1986 günlü tebliğnamemizle : (Sanığın kendisine verilen idari görevi sırasında müsnet suçu işlediği iddia olunmasına ve mahkemece de bu şekilde kabul edilmesine göre, evvelemirde idare kurulundan bir karar alınmadan iddianame ile açılan davaya bakılarak yazılı şekilde hüküm kurulması) isabetsizliğinden kararın sair yönleri incelenmeksizin bozulması istenilen yerel mahkeme kararını, Yüksek Dördüncü Ceza Dairesi : "...idare kurulundan lüzumu mahkeme kararı alınmadan, iddianameye istinaden hüküm tesisi dosya kapsamına göre sonuca etkili görülmediğinden hükmün onanmasına" karar vermiştir.
Ortada usulüne uygun olarak açılmış bir dava olmadan, idare kurulundan verilmiş yargılamanın gerekliliği kararı alınmadan, iddianame ile açılan dava üzerine duruşma yapılarak hüküm kurulması yasaya uygun değildir. Yasaya uygun şekilde açılmış bir kamu davası yokken mahkeme neye istinaden duruşmaya devam ederek hüküm kurmuştur. Bu husus usul ve yasaya aykırıdır) biçimindeki gerekçesiyle Özel Daire onama kararının kaldırılmasına ve yerel mahkeme hükmünün bozulmasına karar verilmesini istemiştir.
Memurin Muhakematı Hakkında Kanun, memurların görevleri dolayısiyla yada görevlerini yaptıkları sırada işledikleri ileri sürülen suçlar üzerine yapılacak soruşturmayı ayrı bir usule (idare kurallarının lüzumu muhakeme kararı koşuluna) tabi tutmuştur. Bu hüküm memurlar için bir teminat ve yargılama şartıdır. Nitekim CMUK.nun 253. maddesinin 4. fıkrasının "kovuşturmanın dolayısiyla muhukemenin yapılması şarta bağlı tutulmuş olup da şartın gerçekleşmediği anlaşılırsa gerçekleşmesini beklemek üzere, muhakemenin durmasına karar verilir." hükmü ile bu teminat korunmuştur. Ancak aynı maddenin son fıkrası ile bu kurala, "derhal beraet kararı verilebilecek hallerde durma veya düşme kararı verilemez" hükmü ile bir istisna getirmiş bulunmaktadır:
Dosyaya göre:
Yerel mahkemenin, sanığı sorguya çektikten, müşteki ve tanıkları dinledikten ve tüm delilleri toplandıktan sonra, yargı koşulunu aramadan beraete karar verdiği, Özel Dairenin ise diare kurulundan lüzumu muhakeme kararı alınmasının, sonucuna etkili olmayacağı gerekçesiyle katılanın temyiz itirazlarının reddiyle yerel mahkeme hükmünü onadığı anlaşılmaktadır.
CMUK.nun 253/son maddesinin "derhal beraat kararı verilebilecek hallerde durma veya düşme kararı verilemez" hükmüne; yargılamayı ulaştığı aşamadan geriye götürmenin; gerek usul hukuku açısından, gerekse beraet eden sanık yönünden bir yararı ya da gereği bulunmamasına göre beraete ilişkin mahkeme hükmünü onayan Özel Daire kararı yerinde görülmekle itirazın reddine karar verilmelidir.
Çoğunluk oyuna karşı olan İkinci Ceza Dairesi Başkanı A. KILIÇCIOĞLU ise: "İşlediği suç idari görevinden kaynaklanan sanık hakkında iddianame ile dava açılmış ve beraetle sonuçlanmıştır. Memurin Muhakematı Hakkındaki Kanuna göre, işin lüzumu muhakeme kararı ile son soruşturma aşamasına intikali gerekirdi.
Bu itibarla ortada usulüne uygun olarak açılmış bir dava bulunmamaktadır. Lüzumu Muhakeme kararı yargılamanın şartı olmayıp, bizatihi davayı oluşturan muameleyi teşkil ettiğinden, olayda CMUK.nun 253. maddesinin son fıkrasının uygulama yeri yoktur. Zira bu ahvalde durma kararı değil, işin mukteze tayinine yetkili idari organa intikali zımmında görevsizlik kararı verilmesi icap etmektedir. Ancak; tesis olunan beraet hükmünde bu husus dışında bir isabetsizlik bulunmadığı cihetle; işin, idare kurulu kararı olmaksızın sonuçlandırılması şeklindeki usulsüzlük sonuca etkili olmadığından itirazın bu gerekçe ile reddi görüşündeyim" biçimindeki değişik gerekçeyle itirazın reddine karar verilmesini istemiştir.
Sonuç: Açıklanan nedenlerle C. Başsavcılığı'nın 14.7.1986 gün ve 105 sayılı itirazının reddine, 9.2.1987 gününde gerekçede oyçokluğu, sonuçta oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy