(765 S. K. m. 64, 65)
Dava: Kasten adam öldürmek, adam öldürmeye iştirak ve 6136 sayılı Yasaya aykırılıktan sanıklar Ömer ve arkadaşlarının hükümlülüklerine dair, (Niğde Ağır Ceza Mahkemesi)nden verilen 18.12.1985 gün ve n88-243 sayılı karar, kendiliğinden temyize tabi olup, C. Savcısı katılanlar ve sanıklar vekillerinin de temyizleri üzerine Yargıtay Birinci Ceza Dairesi'nce incelenerek bozulmuştur.
Direnmeye dair aynı mahkemeden verilen 6.5.1987 gün ve 36-111 sayılı son kararın Yargıtay'ca incelenmesi, kendiliğinden temyize tabi olup, ayrıca C. Savcısı sanıklar ve katılanlar vekillerince istenilmiş olduğundan, dosya C. Başsavcılığı'nın hükmün onanmasını isteyen 16.12.1987 gün ve 1/3705 sayılı tebliğnamesiyle Birinci Başkanlığa gönderilmekle; Ceza Genel Kurul'nca okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Bir suç işlemek için iki kişiyi öldürmek suçundan sanıklar Ömer, Fikret, Veyis, İsmet'in mahkumiyetlerine ilişkin hükmü inceleyen Özel Daire:
Sair itirazları yerinde görmeyerek (Hadiseden bir süre önce ölenin fazla miktarda parasının mevcut olduğunu öğrenen sanık Ömer'in diğerlerine "ölenin parasını gasp edelim, muhalefeti halinde onu öldürmek suretiyle fiili gerçekleştirelim" dediği, sanıklar Fikret, Veyis ve İsmet'in bu teklifi olumlu karşılayıp tasavvur ettikleri bu fiili tahakkuk ettirmek için silah temin edip gerekli ihzaratı yaptıkları hadise gecesi sanık Ömer'in sevki idaresindeki oto ile ölenin tenha bir mahallede bulunan evi civarına kadar geldikleri, sanık Veyis ve İsmet'in otoda bekleyerek gözcülük yaptıkları, sanıklar Ömer ve Fikret'in tek katlı bulunan evin penceresinden ölen Sefa'yı hedef seçerek ateş ettikleri, ölenin hangi sanığa ait olduğu saptanamayan bazı kurşunların isabeti sonucu yaralanarak öldüğü, bunu müteakip bazı kurşunların isabeti sonucu yaralanarak öldüğü, bunu müteakip adı geçen iki sanığın evin içine girdikleri, ölenin karısı Leyla'nın "sizi tanıdım" demesi üzerine, sanık Ömer'in evvelce ika ettikleri öldürme suçunun delil ve emarelerini ortadan kaldırmak amacıyla Leyla'ya da ateş ederek, onu da öldürdüğü, evin içinden bir miktar parayı da aldıkları, sanık Fikret'in fiilin icrası sırasında olay yerinde bulunarak asli fail Ömer'e cesaret vermek ve onun fiilini engellememek suretiyle Leyla'nın öldürülmesi suçuna fer'an iştirak ettiği sanıkların ikrarı, ölü muayene raporları, dosya içeriğinden anlaşılmıştır.
Bu durumda:
A - Ölen Sefa'ya ateş eden sanık Ömer ve Fikret'ten hangisinin öldürme fiilini gerçekleştirdiği saptanamamış olmasına göre, fiillerinin faili gayrimuayyen olacak şekilde vasıflı adam öldürme olarak kabulü ve haklarında TCY. nın 450/4, 463. maddeleri uygulanmak suretiyle cezalandırılmaları gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması,
B....,
C - Tüm sanıklar hakkında vasıflı öldürme suçunun unsuru ve şiddet sebebi olmayan gasp suçundan dairemizin Ceza Genel Kurulunca benimsenen görüşü doğrultusunda hüküm kurulmaması,
D - (........ nedenleriyle bozulmasına karar verilmiştir.
Bu karara karşı dosyanın gönderildiği yerel Mahkeme; (Sanık Ömer planlayıp hazırlayarak ve diğer üç sanığı da ikna ederek suça azmettirmiş, ayrıca da öldürme fiillerine bizzat katılmıştır. Bu itibarla TCY. nın 64. maddesi uyarınca vasıflı adam öldürmekten asli fail gibi cezalandırılmalıdır. Öte yandan tüm sanıklar hakkında iddianameyle gasp suçundan dava açılmadığı için bu suçtan hüküm kurulamaz. C. Savcılığına suç duyurusunda bulunulmalıdır) gerekçesiyle ilk hükümde kısmen direnmiştir.
Sanıkların duruşmalı inceleme istemleri ile Ömer vekilinin süreden sonraki temyiz isteminin reddine;
İncelenen dosyaya göre; olaydan önceki tarihlerde ölen Sefa'nın otosunu satması nedeniyle fazla miktarda parası olduğunu bilen sanık Ömer, ölenden faizle borç para istemiş, ancak bu istemini ölen kabul etmemiştir. Bunun üzerine diğer sanıklar Fikret, Veyis ve İsmet'le ilişki kuran Ömer, "Sefa'da külliyetli miktarda para var. Bende tabanca yok, tabanca temin edip bu parayı boğazına çöker alırız. Vermezse öldürürüz" demek suretiyle bu üç sanığı suç işlemeye azmettirmiş ve olay gecesi de birlikte giderek, İsmet ve Veyis gözcü kalmak suretiyle, Fikret'le birlikte pencereden ateş ederek Sefa'yı hangisinin öldürdüğü belli olmayacak şekilde suçu işlemişlerdir.
Özel Daire ile Yerel Mahkeme arasında iki konuda uyuşmazlık bulunmaktadır. Birincisi: yukarıda açıklandığı şekilde Sefa'yı öldüren sanıklardan Ömer hakkında TCY.nın 463. maddesinin uygulanıp uygulanmayacağıdır.
Sanık Ömer, diğer sanıkları bu suça azmettirmiştir. Dolayısıyla asli manevi fail durumundadır. Azmettiren suçun ilk ve etkili kişisidir. Azmettirmek (asli- manevi iştirak) başkasını suç işlemeye azmettirenin suça katılış biçimidir. Suçun sebebi, suç işlemeye niyeti azmettirilene nakledilmektedir. Böylece işlenmiş suçlarda suçu işleyenin faaliyet gerisinde suça sebep olan yani azmettiren kimse bulunur. Faildeki suç fikir ve kararı münhasıran azmettirenin eseridir. Yasa azmettireni suç işleyenlere benzeterek aynı cezayı vermiştir.
Ancak bu olayda değişik bir durum bulunmaktadır. Suçun azmettireni olan sanık Ömer aynı zamanda asli-maddi fail olarak ta suça iştirak etmiştir. Azmettirenin suça asli veya fer'i fail olarak bizzat iştiraki halinde nasıl cezalandırılması gerektiğini çözmek gerekir. Azmettiren kimse, azmettirme ile yetinmeyip asli -maddi veya fer'i maddi şekilde suça iştirak etmişse hem azmettirdiği için hem de suça başka şekilde katıldığı için iki kere cezalandırılamaz. Bu gibi hallerde en ağır cezayı gerektiren azmettirmeden dolayı ceza verilmelidir.
Bu itibarla sanık Ömer hakkında, Sefa'nın öldürülmesi olayında Yerel Mahkemenin uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
İkinci direnme nedenine gelince: İncelenen iddianame metnindeki olayın anlatılış biçimi, tavsif ve sevk maddelerine göre gasp suçundan sanıklar hakkında açılmış bir dava bulunmadığı anlaşıldığından Yerel Mahkemenin bu konudaki direnmesi de yerindedir.
Sonuç: Yukarıda açıklandığı veçhile istek üzerine ve kendiliğinden de yapılan inceleme sonucunda Yerel Mahkeme direnme hükmünün (1. nedende) oybirliği ile (2. nedende) oyçokluğuyla ONANMASINA sair yönlerdeki temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Özel Dairesine gönderilmesine, 7.3.1988 gününde karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy