(6136 S. K. m. 6, 13) (765 S. K. m. 36) (2709 S. K. m. 121) (2935 S. K. m. 4) (285 S. KHK. m. 1, 4)
Dava: 6136 Sayılı yasaya aykırı davranmak suçundan sanık İ.'nın hükümlülüğüne dair, Diyarbakır 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nden verilen 14.8.1987 gün ve 419-423 sayılı hüküm sanığın temyizi üzerine Yargıtay 8. Ceza Dairesince incelenerek 17.12.1987 gün ve 10166/11103 sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmiştir.
C.Başsavcılığının CMUK.nun 322. maddesi uyarınca Özel Daire onama kararının kaldırılarak Yerel Mahkeme hükmünün bozulması, sanığın tahliyesi istemini bildiren 18.12.1987 gün ve 168 sayılı itiraznamesiyle dosyanın 1. Başkanlığa gönderilmesi üzerine; Ceza Genel Kurulunca okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: 6136 sayılı yasaya aykırı davranışta bulunmak suçundan sanık İsa'nın mahkumiyetine ilişkin hükmü inceleyen Özel Daire;
Olağanüstü Hal Bölge Valiliği kurulması hakkında 285 sayılı kanun hükmünde Kararnamenin 4. fıkrasına (k) bendi eklenmesine dair 299 sayılı kanun hükmünde kararnamenin yayınlandığı tarih olan 4 Aralık 1987 gününden başlayarak 45 gün içinde mücavir iller dahil olağanüstü hal bölgesinde ikamet edenlerin müracaatları üzerine ateşli silahlara menşelerine bakılmaksızın taşıma yada bulundurma ruhsatı verilebileceğini ve bunun koşullarının da Bakanlar Kurulunca çıkarılacak bir yönetmelikle belirleneceğini öngörmektedir.
Anılan Kanun Hükmündeki Kararnameye dayanılarak çıkarılan ve 13 Aralık 1987 günlü Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Yönetmeliğin 5. maddesinde de:
a- T.C. Vatandaşı olan,
b- 21 yaşını bitirmiş bulunan,
c- Askerlik hizmetini ifa etmiş veya askerlikle ilişkisi bulunmayan,
d- Silah taşıma veya bulundurmaya bedeni ve ruhi bakımdan engel hali olmayan,
Kişilere ibraz edecekleri silahlar için bulundurma vesikası ayrıca sayılan vasıfları taşıyanlardan güvenlik görevlilerine yardımcı oldukları tespit edilenler ile terörist saldırılar nedeniyle hayatları harici ve ciddi bir tehlikeye maruz kalması muhtemel olan kişilere de ibraz edecekleri silahlardan birisi kısa, birisi de uzun namlulu olmak üzere en fazla iki silah için taşıma ruhsatı verilebileceği hükme bağlanmıştır.
Gerek 299 sayılı kanun hükmündeki kararname ve gerekse ona bağlı olarak çıkarılan yönetmelik idareye olağanüstü hal bölgesi ve civarındaki illerle sınırlı kalmak kaydıyla belli zaman süresi içinde başvuranlara belli koşulları taşımaları halinde silah bulundurma veya taşıma ruhsatı verebilmesi yönünden evvelce yürürlükte bulunan genel kurallar dışında sınırlı ve koşullu yetki tanımış bulunmaktadır. Kanun hükmündeki kararnamede belirtildiği gibi bu yetkinin kullanılma süresi kararnamenin yayımı tarihinden başlamak üzere 45 günlük süre içinde başvuruda bulunanlarla ilgilidir. Bu yetki düzenlemesi bir suçu ve özellikle evvelce işlenmiş bir suçu ortadan kaldırıcı nitelikte olmadığı açıktır. Böylesine bir düzenlemeyi geçmişteki olaylara da uygulanabilir bir af niteliğinde görmeye olanak yoktur, gerekçesiyle tebliğnameye aykırı olarak ve çoğunlukla onama kararı vermiştir.
Bu karara karşı itiraz eden C.Başsavcılığı; Anayasanın 121 ve 2935 sayılı yasanın 4. maddesindeki yetkiye dayanılarak çıkarılan 285 sayılı Olağanüstü Hal Bölge Valiliği kurulması hakkındaki kanun hükmündeki kararnamenin 4. maddesinde Olağanüstü Hal Bölge Valisinin görev ve yetkileri belirlenmiştir.
Aynı yetkiye dayanılarak çıkarılmış bulunan ve 4.12.1987 günü yürürlüğe giren 299 sayılı kanun hükmündeki kararnamenin 1. maddesi ile 285 sayılı kanun hükmündeki kararnamenin 1. maddesi ile 285 sayılı kanun hükmündeki kararnamenin 4/2. maddesine "Olağanüstü Hal Bölge Valisi, bu kanun hükmündeki kararnamenin yayımı tarihinden itibaren başlayacak 45 gün içinde, mücavir iller dahil olağanüstü hal bölgesinde ikamet edenlerin başvurusu üzerine ateşli silahlara menşelerine bakılmaksızın taşıma ve bulundurma ruhsatı verebilir. Yukarıdaki fıkra hükümlerinden yararlananlar hakkında belirtilen süre içinde 6136 sayılı yasa ile TCY.nın ilgili hükümleri uygulanmaz" hükmü eklenmiştir.
Yönetmelik ise, 17.12.1987 günlü Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.
Değinilen yasal düzenlemelere göre, mücavir iller dahil olağanüstü hal bölgesinde ikamet eden kişilerin 299 sayılı kanun hükmündeki kararnamenin yalımı tarihinden itibaren 45 gün içinde başvurmaları halinde bu kişiler hakkında taşıdıkları veya bulundurdukları 6136 sayılı yasa kapsamına giren silahları için sonradan ister ruhsat verilsin ister verilmesin 6136 sayılı yasanın ve TCK.nun bu konudaki hükümleri uygulanmaz.
Anılan kararnamenin yürürlüğe girmesinden önce 6136 sayılı yasa hükümlerine aykırı olarak silah taşıyan veya bulunduran ancak haklarında kesinleşmiş bir mahkumiyet hükmü bulunmayan kişilerin bu düzenlemeden yararlanıp yararlanmayacakları hususuna gelince:
Bu durumdaki kişiler hakkında da lehe olan bu yasal düzenlemelerin TCK.nun 2/2. maddesi uyarınca uygulanması zorunludur.
Zira 299 sayılı kanun hükmündeki kararnamenin yürürlüğe girmesinden önce 6136 sayılı yasaya aykırı davranışta bulunan kişilerin hakkında kesinleşmiş mahkumiyet hükmü yoksa bu kararname uyarınca ruhsat almak için idareye başvurmalarında yasal engel yoktur. Bu itibarla sanığa bir taraftan ruhsat sağlamak üzere yeni bir olanak tanınırken, diğer taraftan hakkında cezai yaptırım uygulamak adalet ve nesafet kurallarına aykırıdır.
Sanığın ruhsat almasını engelleyecek bir bilgi de dosyada bulunmamaktadır. Eski düzenlemelere ilişkin 2305, 2583 ve 3250 sayılı yasaların yürürlüğünden sonraki uygulamalarda bu doğrultuda olmuştur. Gerekçesiyle Özel Daire onama kararının kaldırılarak Yerel Mahkeme hükmünün bozulması istenmektedir.
İncelenen dosya ve kanıtlara göre; suç tarihi olan 6.8.1987 günü olağanüstü hal bölgesi içerisinde kalan illerden Diyarbakır'da sanığın üzerinde yapılan aramada suç konusu 7.64 mm. çapında tabanca ile 3 adet mermi elde edilmiş, Diyarbakır Emniyet Müdürlüğü Polis Laboratuarı Ekspertiz raporuna göre tabancanın atışa elverişli ve 6136 sayılı yasa kapsamına göre bulundurulması veya taşınması ruhsata bağlı silahlardan olduğu saptanmıştır.
Yerel Mahkeme tarafından 6136 sayılı yasanın 13/1. maddesi uyarınca mahkumiyetine karar verilen sanık hakkındaki hüküm kesinleşmeden 4 Aralık 1987 tarihinde Olağanüstü Hal Bölge Valiliği hakkındaki 285 sayılı kanun hükmünde kararnamenin 4. maddesinin 2. fıkrasına ( k ) bendi eklenmesine dair 299 sayılı kanun hükmündeki kararname yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Anılan kararnameye eklenen ( K ) bendi ile (Olağanüstü Hal Bölge Valisi, bu kanun hükmündeki kararnamenin yayımı tarihinden başlayarak 45 gün içinde mücavir iller dahil, olağanüstü hal bölgesinde ikamet edenlerin müracaatı üzerine ateşli silahlara menşelerine bakılmaksızın taşıma veya bulundurma ruhsatı verebilir.
Yukarıdaki fıkra hükümlerinden yararlananlar hakkında, belirtilen süre içinde 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler hakkında kanun ile TCK.nun ilgili hükümleri uygulanmaz...) hükümleri getirilmiş bulunmaktadır.
Yukarıdaki belirtilen hükümlerin af niteliğinde olmadığı kesindir. Kapsadığı illerde yaşayan kişilerin ruhsata bağlı bulunmayan yasak silahlarına ruhsat verilebilmesine olanak tanınmaktadır. Kararname hükmü ile bölgede yaşayan kişiler gizli silahları için ruhsat almak üzere olağanüstü hal bölge valiliğine veya onun yetki verdiği il valiliğine başvuru hakkını elde etmiş bulunmaktadır. Bu kararname; idarenin layık olan kişinin gizli silahının ruhsata bağlamasını, layık olmayanında silahtan arındırılmasını öngören lehe yasal bir düzenlemedir. Ruhsat için başvuranlara ister ruhsat verilsin, ister verilmesin 6136 sayılı yasanın ve TCY.nın bu konudaki hükümlerinin uygulanamayacağı tabiidir. Ruhsat verilmeyenler hakkında sadece müsadere (yada idari elkoyma) sözkonusu olabilir. Bu haliyle 299 sayılı kanun hükmündeki kararnamenin, daha önce çıkarılan ve af niteliği taşıyan 2305, 2583 ve 3250 sayılı yasalarla benzer tarafı bulunmakla birlikte, bölgedeki kişilere ve bu arada bölgede yaşamakta olan sanığa gizli silahına ruhsat alabilme olanağı veren bir kanun hükmünde kararname olduğuna da kuşku yoktur.
Burada hakkında 6136 sayılı yasaya aykırı davranışta bulunmaktan kesinleşmiş mahkumiyeti bulunan ve bölgede yaşayan diğer kişilerinde bu kararname hükmünden yararlanıp yararlanmayacakları diğer bir ifadeyle ruhsat için başvurma hakları olup olmadığı sorununu da karşılamak gerekmektedir. Bu durumda bulunan kişilerin anılan kararname hükmünden yararlanmaları olası değildir. Zira; kararnamede kişilerin kendilerine ait gizli silahlarına ruhsat verilebileceği hüküm altına alınmıştır. Oysa mahkumiyetleri kesinleşmiş bulunan kişilerin silahlarının TCK.nın 36. maddesi uyarınca zoralımına karar verilmekle bu silahların devlete mal edilmesi nedeniyle belirtilen silahlara ruhsat verilebilmesi olanaksız bulunmaktadır. Bu itibarla bu gibi kişilerin 299 sayılı kanun hükmündeki kararnameden yararlanmaları söz konusu olamaz.
Yukarıdaki açıklamaların ışığında bakıldığında, 299 sayılı kanun hükmündeki kararnamenin yürürlüğe girdiği 4 Aralık 1987 tarihinden önce Olağanüstü Hal Bölgesi, illerinden Diyarbakır'da 6.8.1987 de yakalattığı tabanca nedeniyle yargılanmakta bulunan sanığa da, herhangi 3. şahıs gibi anılan kararname ile suça konu gizli silahına ruhsat alabilmek için başvuru hakkı doğmuştur. Zira; mahkumiyet hükmü kesinleşinceye kadar ayrık bir hüküm getirilmedikçe (ki getirilmemiştir) sanığın bu yasal olanaklardan yararlanması genel hukuk ilkesi gereğidir.
Bu nedenle bu durumdaki kişilerinde kararnamenin yayım tarihinden itibaren 45 gün içinde başvuru hakkı doğmuş ve haklarında 6136 sayılı yasa hükümlerinin uygulanmayacağı kararnamede açıkça vurgulanmış bulunmasına göre C.Başsavcılığı itirazının kabulüne ve Özel Daire onama kararının kaldırılmasına karar verilmelidir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle C.Başsavcılığı itirazının kabulüne ve Özel Daire onama kararının kaldırılarak Yerel Mahkeme hükmünün BOZULMASINA, sanığın tahliyesine başka suçtan tutuklu veya hükümlü değilse salıverilmesi için C.Başsavcılığına yazı yazılmasına, 21.12.1987 gününde 2/3'ü aşan çoğunlukla karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy