(765 S. K. m. 2) (2863 S. K. m. 70)
Dava: 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarının Koruma kanununa muhalefetten sanık Grişonun hükümlülüğüne dair İzmir Altıncı Asliye Ceza Mahkemesinden verilen 12.11.1985 gün ve 1032-928 sayılı hüküm sanık vekili ile katılan vekilinin temyizleri üzerine Yargıtay Dokuzuncu Ceza Dairesince incelenerek bozulmuştur.
Direnmeye ilişkin aynı mahkemeden verilen 29.12.1986 gün ve 834-1071 sayılı son hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, katılan vekilin ile sanık vekili tarafından süresinde verilen dilekçelerle istenilmiş olduğundan dosya C. Başsavcılığının hükmün bozulmasını isteyen 16.10.1987 gün ve 9/462 sayılı tebliğnamesiyle Birinci Başkanlığa gönderilmekle Ceza Genel Kurulunca okundu, gereği konuşulup düşünüldü :
Karar: 1710 sayılı yasaya aykırı davranışta bulunmak suçundan sanık Grişonun 2863 sayılı yasanın 70. maddesi uyarınca mahkumiyetine ilişkin hükmü inceleyen özel Daire suç tarihinden sonra yürürlüğe giren 2863 sayılı yasanın 76. maddesi ile 1710 sayılı yasanın yürürlükten kaldırıldığı dosya içeriğine göre sanığın 2863 sayılı yasanın 24. maddesine uyan tescil eyleminin TCY.nun 2/2. maddesi hükmüm gereğince 2863 sayılı yasanın koyduğu yeni hükümler ve geçici 2. maddesi gözönünde tutularak değerlendirilmesi gerekirken yazılı şekilde mahkumiyet hükmü kurulması nedeniyle ve oyçokluğuyla bozmuştur.
Bu karara karşı dosyanın gönderildiği yerel mahkeme karar yerinde yazılı gerekçe ile direnme kararı vermiştir.
İncelenen dosya ve kanıtlara göre;
İhbar üzerine 15.11.1982 tarihinde sanığın evinde yapılan aramada suça konu eski eserlerin elde edildiği iddiasıyla 1710 sayılı yasanın 4. maddesi aracılığı ile 49/1. maddesine aykırı davrandığı ileri sürülerek kamu davası açılmıştır.
Yargılama devam ettiği sırada 23.7.1983 tarihinde 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu yürürlüğe girmiştir. Bu Kanunun geçici 2. maddesine göre;
"Gerçek ve tüzel kişiler, kolleksiyoncular bu kanuna göre çıkarılacak yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde ellerinde bulunan korunması gerekli kültür varlıklarını menşe göstermeden 24 ve 25. maddelere göre Devlet müzelerine satabilir veya envanter defterlerine kaydederek en yarık müzeye onaylattırarak 24. madde hükmünden yararlanabilirler"
24. maddeye görede a - Devlet malı niteliğini taşıyan korunması gerekli taşınır kültür ve tabiat varlıklarının Devlet elinde ve müzelerde bulundurulması ve bunların korunup değerlendirilmeleri Devlete aittir. bu gibi varlıklardan gerçek ve tüzel kişiler elinde bulunanlar değeri ödenerek Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından satın alınabilir. Satın alınmayanlar sahiplerini mülkiyetine bırakılır. Yönetmelikle belirlenecek esaslara göre Kültür ve Turizm Bakanlığı bu gibi varlıkların kayıt ve bakımlarını kontrol edebilir.
Özel Müze ve kolleksoyoncuların ellerinde bulunan korunması gerekli taşınır tabiat ve kültür varlıkları ile gerçek kişilerin ellerinde bulunan Ata yadigarı korunması gerekli taşınır kültür varlıkları kültür ve Turizm Bakanlığının tescil ve kontrolüne tabi olmak şartı ile maliklerin mülkiyet ve tasarrufundadırlar. Bakanlığın kontrolü şekli ve şartları yönetmelikle belirlenir."
Hükümleri getirilmiş ilgili yönetmelik de 13.8.1984 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.
O halde 2863 sayılı yasanın geçici 2. maddesine göre sanık, getirilen yeni olanaklardan yararlanma hakkını kazanmıştır. Eski yasaya 1710 s. nazaran 2863 sayılı yasa ile yeni kurumlar oluşturulmuş suç unsurlarında değişiklikler yapılmıştır. Bazı koşullara uymaları halinde yeni yasal düzenleme elinde taşınır kültür ve tabiat varlıkları bulunduran gerçek ve tüzel kişilere kolleksiyonculuk yapmış olsun veya olmasın bu taşınır kültür ve tabiat varlıkların ellerinde bulundurabilmek olanağını tanımıştır. Elinde suça konu kültür ve tabiat varlıkları bulunan sanığın da yeni lehe yasal düzenlemeden yararlanması genel hukuk ilkesidir. Bunu önleyen istisnai bir hüküm yoktur.
Bu itibarla yerel mahkeme direnme hükmünün bozulmasına karar verilmelidir.
Çoğunluk görüşüne katılmayan kurul üyesi Ö.F. Yöndem : Yerel mahkeme direnme hükmünün haklı nedenlere dayandığını ancak uygulamasında hatalar bulunduğunu ileri sürerek değişik gerekçe ile bozulması gerektiği yolunda oy kullanmıştır.
Sonuç: Yukarıda açıklandığı üzere yerel mahkeme direnme hükmünün BOZULMASINA, 08.02.1988 gününde 2/3 ü aşan oyçokluğuyla karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy