(1615 S. K. m. 146) (765 S. K. m. 1)
Dava: Kaçakçılık suçundan sanık Oğuz Aksu'nun beraatine dair İzmir 1.Asliye Ceza Mahkemesinden verilen 13.6.1985 gün ve 1375/483 sayılı karar, katılan vekilinin temyizi üzerine Yargıtay 7. Ceza Dairesince bozulmuştur.
Direnmeye dair aynı mahkemeden verilen 29.4.1987 gün ve 169/245 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi, sanık vekili ile C.Savcısı tarafından istenilmiş olduğundan, C.Başsavcılığının onamayı isteyen 22.2.1988 gün ve 7/1256 sayılı tebliğnamesiyle dosya Birinci Başkanlığa gönderilmekle, Ceza Genel kurulunca okundu, Gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Kaçakçılıktan sanık Oğuz Aksu'nun beraetine, sanıkta elde edilen eşyanın gümrük mevzuatı çerçevesinde sanığa iadesine ilişkin İZMİR 1.Asliye Ceza Mahkemesinden verilen hüküm özel Dairece;
Sanığın muayenehanesinde ve buzdolabında yapılan aramalarda 54 kalem yabancı menşeli çocuk hastalıklarında kullanılan virüs ve bakteri aşıları bulunduğu ve bunların ithalinini sadece Sağlık Bakanlığına ait olduğu ve Gümrük Yasasının 8/12 ve Yönetmeliğin 12/12 maddesindeki yolculara tanınan muafiyetin bazı kayıt ve şartlara bağlı bulunduğu ve bu cümleden olarak (kişisel tedavide kullanılacak miktar ve muafiyetin) ibraz edilecek reçetelerle tespitinin mümkün olabileceği, tutulan tutanak, bilirkişi raporu, Sağlık Bakanlığı ile Gümrükle Baş Müdürlüğün cevabı yazıları ile anlaşılmasına göre;
a) Dinlenmeyen tanıkların celbi ile reçeteleri olup olmadığı ve
b) Dinlenipte reçete ibraz etmeyenlerin keza reçetelerinin sorulması ve,
c) Mübraz reçeteyle birlikte bilirkişiye inceleterek yakalanan aşılardan ne kadarını kapsadığı hususunun tespiti ile sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizliğiyle bozulmuştur.
Yerel Mahkeme; sanığın, yakalanan ilaçları bizzat yurt dışından getirmediği, yurt dışına gidip gelen 333 adet hasta çocuk yakını tarafından yolcu beraberinde muafen getirilip saklanmak ve kendi hastalarına kullanmak için verildiği, isimleri verilen 333 hasta yakınından 32sinin dinlendiği, bunların savunmayı doğruladıkları, diğerleririr usul ekonomisi gereği denlenmelerine gerek olmadığı, suç tarihinden bu yasa geçen süre itibariyle hasta sahiplerinin reçetelerini sakladıklarının kabulünün pek mümkün olmayacağı, reçete elde edilemeyeceğine göre u konuda tanıkları dinlemenin yararı olmayacağı, bilirkişi beyanına göre bunların alım-satım değerinin bulunmadığı,hasta adedi ve ilaçların hepsinin aynı nitelikte olmaması karşısında bozma doğrultusunda araştırmanın da bir sonuç vermeyeceği gerekçesiyle önceki kararında direnmiştir.
Suçun subutu halinde hükmolunacak tazminat nitelikteki ağır para cezasını C.Savcılarının temyize hakları bulunmadığından C.Savcısının temyiz isteğinin reddine, katılanın temyizine hasren inceleme yapılmasına karar verildikten sonra;
İncelenen dosyaya göre;
Karar: Olay tarihinden, çocuk hastalıkları uzmanı olan Doktor sanığın muayenesine gelen Sağlık Sosyal ve Yardım Bakanlığı Müfettişleri orada bozdolabında sabin, Kızamık, Kızamıkçık ve D.P.T.aşıları bulunduğunu görmüşler ve durumu emniyete ihbar etmişlerdir.
İhbar üzerine sanığın muayenehanesinden gelen görevlilir orada buzdolabı içinde 54 kalem (kimi bir adet, kimi 3,5 , kimi 150-veya 200 adet...) muhtelif cins ve miktarda aşılar bularak bunları tezbit etmişler ve kaçak olabilecekleri gerekçesiyle zaptetmişlerdir.
Sanık aşıları kendisinin yurt dışından getirmediğini bunları tedavi ettiği hasta çocuklarının yakınlarının getirdiklerini, saklanmaları özellik arzettiğinden onları namına saklayıp gerektiğinde kendilerine kullandığını, yüklenen suçu işlemediğini savunmuş, bu konuda tanık isim listesi vermiştir.
Sanık tarafından isim ve adresleri bildirilen 333 tanıktan 32si mahkemece dinlenmiş kalanı usul ekonomisi gereği dinlenmelerine gerek görülmüştür.
Tanıklar; duruşmadaka beyanlarında ilaç ve aşıları kendilerinin yurt dışından getirdiklerini, saklanması ve gerektiğinde kendilerine kullanması için sanığa verdiklerini savunmuşlar, ibraz ettikleri pasaportlardaki kayıtlara göre söyledikleri tarihlerde yurt dışına gidip geldikleri belirlenmiş, ancak pasaportlarında muafen ilaç getirdiklerine dair bir kayıt görülmemesi karşısında görevliler sormadıklarından beyan etmediklerini söylemişler, bir tanıkta reçete ibraz etmiştir.
Sağlık ve Sosyal Yarım Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 29.11.1983 tarih 15358 sayılı yazılarında hernekadar dava konusu aşı ve ilaçların yurt içinde üretilmediği, bunların Bakanlıklarınca ithal edildiği bildirilmiş ise de; gümrük mevzuatı (8/12 madde) ile, Gümrükle Başmüdürlüğünün 11.1.1984 gün ve 34319 Sayılı yazılarına göre; yolcuları gümrük mevzuatı çerçevesinde şahsi tedavilerinde kullanacakları ilaçları muafen yurda getirebileceklerdir.
Dava konusu materyalin tamamın aşı olduğu, (Kızamık, Kızamıkçık, kubakulak, çocuk felci, difteri tetanoz, boğmaca..) bunların yabancı menşeli olup yolcu beraberinde yurda getirildiği, son kullanma tarihleri değişik olup toplu olarak tek elden aynı zamanda sağlanmadıkları, çoğunluğunu 5lik ve 10 luk dozların oluşturduğu, bu nedenle, ticari amaçtan ziyade amötörce bir davranışla kişisel ihtiyaç için sağlandıkları, aşıların-5-0 yada 4 derecede korunmaları gerektiğinden uzmanlarca saklanmalarının doğal olacağı bu itibarla alım-satım değeri bulunmayacağı uzman bilirkişilerce bildirilmiştir. (22.4.1984 tarihli üç kişilik kurul raporu).
Sanığın, bu işin ticaretini yaptığına, dava konusu aşıları yurt dışından bizzat getirdiğine dair bir delil bulunmamasına, dinlenen tanıklar ile bilirkişi raporlarına göre yurt dışına gidip gelen yolcuların bunları muafen kişisel ihtiyaçları için getirdiklerinin anlaşılmasına, saklanmalarındaki zorluk nedeniyle alım-satım kıymetlerinin bulunmamasına, aradan geçen zaman itibariyle bozma kararında açıklanan şekilde soruşturma yapmanın bir yarar sağlamıyacağının saptanmasına göre direnme kararı usul ve yasaya uygundur.
Bu itibarla katılan vekilinin temyiz itirazlarırın reddiyle, direnme hükmünün onanmasına karar verilmelidir.
Çoğunluk görüşüne katılmayan üyeler; sanığın olay sonrası hazırlıktaki ilk beyanı ile suça konu malların ithalinin bakınlık tekeline ait olması karşısında bozma doğrultusunda araştırma yapılarak sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken noksan soruşturma ile hüküm kurulmasının yasaya aykırı olduğunu belirterek oy kullanmışlardır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle katılan vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan Yerel Mahkeme direnme hükmünün ONANMASINA, 21.3.1988 günlü birinci müzakerede yasal çoğunluk oluşmadığından 23.05.1988 günlü ikinci müzakerede oy çokluğu ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy