(765 S. K. m. 1, 2, 482)
Dava: Hakaret suçundan sanık Asım'ın TCY.nın 482/2 ve 3506 sayılı Yasanın ek 2. maddesi uyarınca takdiren ve teşdiden 1 ay hapis ve 400.000 lira ağır para cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin, Yenipazar Sulh Ceza Mahkemesi'nce 15.5.1990 gün ve 27-23 sayı ile verilen hüküm, sanık müdafii tarafından temyiz edildiğinden, Yargıtay İkinci Ceza Dairesi'nce, 28.11.1990 gün ve 12652-12461 sayı ile;
Sair itirazlar yerinde görülmeyerek;
1 - Davacınında sanığa terbiyesizlik etme dediğinin karar yerinde kabulüne rağmen, bu halin TCY.nın 485. maddesinin 2. fıkrasının uygulanmasına yol açıp açmayacağının tartışılmaması,
2 - 3506 sayılı Yasanın ek 1. madde kapsamına giren para cezaları ek 2. maddedeki misli artırmaya tabi olduğu cihetle, TCY.nın 482. maddesindeki para cezalarının, 26.5.1988 tarihinde yürürlüğe giren 3445 sayılı Yasayla düzenlenmiş olması karşısında, ek 1. madde kapsamına girmediği bu madde kapsamının bir bütün olarak mütalaası lüzumuna göre, 31.12.1987 tarihinden sonra yapılan düzenlemelerle ilgili para cezalarının madde kapsamında değerlendirilmesinin, sözü edilen açıklık karşısında olanaklı bulunmadığı ek 2. maddenin 2. fıkrası ise, 3506 sayılı Yasasının yürürlüğe girdiği 14.12.1988 tarihinden sonra kabul edilecek yasalardaki para cezalarına ilişkin olup, birinci fıkradaki çarpma işleminin ek 1. madde kapsamı dışında kalan para cezalarında da uygulanabilirliği şeklinde bir yoruma elverişli bulunmadığı gözetilmeden sanığa verilen para cezasının ek 2. madde ile artırılarak fazla tayini isabetsizliğinden bozulmuştur.
C. Başsavcılığı ise, 10.12.1990 gün ve 72 sayı ile 31.12.1987 ile 3506 sayılı Yasasının yürürlüğe girdiği 14.12.1988 tarihleri arasında çıkarılmış bulunan yasalardaki para cezaları hakkında bu yasanın uygulanma olanağı bulunmadığı Özel Daire benimsenmektedir.
Halbuki, yürürlükten kaldırılan 5435 sayılı Yasa ile 3506 sayılı Yasa birlikte değerlendirildiğinde, 31.12.1987 ile 14.12.1988 tarihleri arasında çıkarılan yasaların 3506 sayılı Yasa kapsamı dışında kaldığını gösterir bir bulgu yoktur.
Aksine yasa yapıcı, zaman içersinde yasaların sık sık değiştirilmesini önlemek, aksaklıkları gidermek, denge ve etkinliği sağlamak amacıyla bu yasayı çıkarmıştır.
Bu itibarla belirtilen tarihler arasında çıkarılmış bulunan yasalardaki para cezalarının 3506 sayılı Yasanın ek 1. maddesi kapsamında düşünülmeli ve misli artırmaya tabi tutulmalıdır.
Buna rağmen, 3506 sayılı Yasada, açıklanan tarihler arasında çıkarılan yasalarla ilgili bir boşluk bulunduğu benimsenmekte ise, genişletici yorumla doldurulması gerekir görüşüyle itiraz etmiştir.
Dosya Birinci Başkanlığa gönderilmekle; Ceza Genel Kurulu'nca okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
İncelenen dosyaya göre;
Özel Daire ile C. Başsavcılığı arasındaki uyuşmazlık, 3506 sayılı Yasanın ek 1. maddesinin b/7. bendindeki düzenlemede gösterilen 31.12.1987 ile sözü edilen yasanın yürürlüğe girdiği 14.12.1988 tarihleri arasında yürürlüğe giren, ceza hükmü taşıyan yasalardaki para cezalarının ek madde 2 kapsamına uygun olarak katsayı sistemi uyarınca artırılıp, artırılamayacağı hususundadır.
12.4.1990 tarihinde hakaret suçunu işlediği sübut bulan sanık hakkında, 26.5.1988 tarihinde yürürlüğe giren 3445 sayılı Yasa ile değişik TCY.nın 482/2. maddesi uyarınca tayin olunan ağır para cezası 3506 sayılı Yasanın ek 2. maddesi uyarınca saptanan 2 kat sayı ile çarpılmak suretiyle sonuç ağır para cezası belirlenmiş, Özel Daire, 3445 sayılı Yasanın 31.12.1987 14.12.1988 tarihleri arasındaki dönemde yürürlüğe girmesi nedeniyle, 3506 sayılı Yasanın ek 2. maddesi uyarınca artırım yapılamayacağını benimserken, C. Başsavcılığı ise, itirazda açıklandığı üzere 31.12.1987 ile 14.12.1988 tarihleri arasında yürürlüğe giren yasalardaki para cezalarının ek 2. madde kapsamına gireceğini ileri sürmektedir.
Bu konudaki yasal düzenlemeye bakıldığında;
A - 3506 sayılı Yasa, 14.12.1988 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe girmiş,
B - Bu yasanın ek 1. maddesinin b fıkrasında 7 bent halinde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul olunup; 31.12.1939 ile 31.12.1987 tarihleri arasında yürürlüğe girmiş bulunan yasalardaki para cezalarının artırım oranları düzenlenmiş,
C - Yasanın ek 2. maddesinde ise; Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren ek 1. madde kapsamına giren para cezalarının katsayı sistemi uyarınca arttırılacağı 1. fıkrada,
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra kabul edilecek yasalardaki para cezalarının katsayı sistemine göre artırıma tabi tutulacağı 2. fıkrada düzenlenmiş bulunmaktadır.
Sanık hakkında ceza tayin edilirken uygulama alanı bulan 3445 sayılı Yasa ise, 3506 sayılı Yasanın ek 1. maddesinde en son tarih olarak gösterilen 31.12.1987 tarihinden SONRA ve ek 2. maddenin yürürlüğe girdiği 14.12.1988 tarihinden ÖNCE ki dönemde, 26.5.1988 tarihinde yürürlüğe girmiş bulunmaktadır.
Bu hale göre, 31.12.1987 ile 14.12.1988 tarihleri arasında yürürlüğe girmiş ceza hükmü taşıyan yasalardaki para cezaları hakkında 3506 sayılı Yasanın ek 1 ve 2. maddelerinin uygulanacağına ilişkin bir hüküm yer almamakta, başka bir deyimle 31.12.1987 ile 14.12.1988 tarihleri arasındaki yasalar, 3506 sayılı Yasa kapsamı dışında kalmaktadırlar.
Konu ile ilgili Anayasa ve Ceza Yasası hükümlerine bakıldığında;
1 - 18.10.1982 gün ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 38. maddesinde; "Kimse işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamaz; KİMSEYE SUÇU İŞLEDİĞİ ZAMAN KANUNDA O SUÇ İÇİN KONULMUŞ OLAN CEZADAN DAHA AĞIR BİR CEZA VERİLEMEZ..." hükmü yer almaktadır.
2 - Türk Ceza Yasasının 1. maddesinde ise; "Kanunun sarih olarak suç saymadığı bir fiil için kimseye ceza verilemez. KANUNDA YAZILI CEZALARDAN BAŞKA BİR CEZA İLE DE KİMSE CEZALANDIRILAMAZ.." hükmü, Anayasada yer alan ilkeye paralel biçimde düzenlenmiş bulunmaktadır.
Yukarıda yasal dayanakları gösterilen bu kurala YASASIZ SUÇ VE CEZA OLMAZ ilkesi denilmektedir. Ceza Hukukunun genel ilkelerindendir. Hakim, yorum yolu ile suç ve ceza yaratamaz, yasaların açık hükümleriyle belirtilen ceza miktarlarını arttıramaz.
Bazı yasa hükümlerinin uygulamada çelişkilere ve aksaklıklara sebep olduğunun görülmesi, yasalarla belirlenen ceza miktarlarının yargısal içtihatlarla artırılmasına gerekçe olarak gösterilemez. Bu çeşit aksaklık ve çelişkilerin yasa değişikliği yoluyla düzeltilmesi olanaklı olduğu gibi, yasayı uygulayan hakimin takdir hakkını kullanarak, iki had arasında ceza tayin ederken diğer yasa hükümlerini de gözönünde tutarak olabildiğince denge sağlamaya özen göstermesi gerekmektedir.
O halde, genişletici yorum yoluyla 31.12.1987 14.12.1988 tarihleri arasında yürürlüğe giren yasalardaki para cezalarının 3560 sayılı Yasanın ek 1. ve 2. maddeleri kapsamında kabulü, ile katsayı sistemi uyarınca arttırılması olanaklı değildir. Bu konuda oluşan yasal boşluk yasa yapıcı tarafından doldurulmalıdır.
Sonuç: Açıklanan nedenlerle, C. Başsavcılığı itirazının reddine, 04.02.1991 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy