(647 S. K. m. 6) (765 S. K. m. 51, 59, 119, 456, 460) (2709 S. K. m. 141) (1412 S. K. m. 32) (YİBK 07.06.1976 T. 1976/4-3 E. 1976/3 K.)
Dava: Etkili eylem suçundan sanık Mehmetin, TCK. nun 456/2, 51/1 ve 59. maddeleri uyarınca sonuçta 1 sene 3 ay hapis; sanık Mehmet S.in, TCK. nun 456/4 ve 51/1. maddeleri uyarınca 25.000 lira ağır para, sanık Ramazanın TCK. nun 456/4 ve 59. maddeleri uyarınca 33.333 lira ağır para cezalarıyla cezalandırılmasına, ağır para cezalarının ertelenmesine, sanık Mehmet hakkında 15 yaşından küçük çocuğuna taşıması için silah vermek suçundan açılan kamu davasının TCK. nun 119, sanık Mehmet Selim hakkındaki etkili eylem suçundan açılan kamu davasının TCK. nun 460. maddeleri uyarınca ortadan kaldırılmasına ilişkin, Derik Asliye Ceza Mahkemesince verilen hükmün sanık Mehmet vekili tarafından temyizi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay Dördüncü Ceza Dairesi 11.2.1992 gün ve 392/832 sayı ile kararı onamıştır.
Bu karara karşı 1.4.1992 gün ve 49665-20 sayı ile itiraz yoluna başvuran Yargıtay C. Başsavcılığı sanık vekili 2.5.1991 günlü oturumda 647 sayılı Yasanın lehe olan hükümlerinin uygulanmasını istediğine göre erteleme istemi vardır.
Bu istemin reddi için gösterilen gerekçe yasal ve yeterli olmalıdır, sadece ileride suç işlemekten çekineceği kanaatinin hasıl olmadığı biçimindeki gerekçe yasal ve yeterli değildir. Çünkü sanığın geçmişinden ve suç işleme eğiliminden bahsedilmemiştir, kişiliğe ilişkin değerlendirme yapılmamıştır.
Yüklenilen suçu tahrik altında işleyen, duruşmadaki hal ve tavrı nedeniyle hakkında TCK. nun 59. maddesi uygulanan ve sabıkası bulunmayan sanığın erteleme isteminin mücerret suç işlemeyeceği kanaati hasıl olmamıştır şeklindeki yetersiz gerekçeyle reddedilmesi yasaya aykırıdır görüşüyle Özel Daire onama kararının kaldırılarak, Yerel Mahkeme hükmünün açıklanan yönden bozulmasına karar verilmesini istemiştir.
Dosya, Birinci Başkanlığa gönderilmekle; Ceza Genel Kurulunca okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: İncelenen dosyaya göre;
Özel Daire ile Yerel Mahkeme arasındaki uyuşmazlık sanık hakkındaki 647 sayılı Yasanın 6. maddesinin uygulanmasına yer olmadığına karar verilirken gösterilen gerekçenin yasal ve yeterli olup olmadığıdır.
Ayrıntıları 7.6.1976 gün ve 4/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı ile Yargıtay Ceza Genel Kurulunun uyum gösteren yerleşmiş kararlarında açıklandığı üzere erteleme, doğrudan doğruya cezanın sanığın kişiliğine uydurulmasını öngören yargısal şahsileştirme kurumudur.
Mahkemece, 647 sayılı Yasanın 6. maddesinin uygulanmasına yer olmadığına karar verilmesi halinde Anayasanın 141 ve CMUK. nun 32. maddeleri gereğince gösterilen gerekçenin yasal ve yeterli olması zorunludur.
Gerekçe; takdirin akla, hukuka ve dosyaya uygun açıklamasıdır. Erteleme konusunda gösterilen gerekçenin soruşturma aşamasında izlenen sanığın kişiliği ile ilgili bilgi ve belgelerin isabetle takdir edildiğini gösterir biçimde geçerli ve yasal olması aranmaktadır. Yasal ve yeterli bir gerekçeye dayanmadan isteğin red veya kabul edilmesi yasa koyucunun amacına uygun düşmeyeceği gibi uygulamada da keyfiliğe yol açar. Kararları aydınlatmak, keyfiliği önlemek ve tarafları tatmin etmek için, sanığın olay öncesi veya sonrası davranışları da gözönünde bulundurularak gelecekteki yaşamı sezilmeli, 3506 sayılı Yasayla değişik 647 sayılı Yasanın 6. maddesinde belirtildiği üzere sanığın suç işleme hususundaki eğilimi değerlendirilmelidir.
İncelenen dosyada yüklenilen suçu adi tahrik altında işlediği saptanan, duruşmadaki hal ve tavrı nedeniyle hakkında TCK. nun 59. maddesi uygulanan, sabıkası bulunmayan, yargılama aşamasında olumsuz davranışları gözlenmeyen, evli ve 5 çocuklu sanığın yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda kişiliği, aleyhe özellikler ve geçmişteki olumlu davranışlarına gelecekte de devam etmeyeceğine ilişkin somut nedenler gösterilip açıklanmadan mücerret verilen cezanın ertelenmesi halinde suç işlemekten çekineceği yolunda kanaate varılmıştır şeklindeki yasal ve yetersiz gerekçeyle erteleme isteminin reddine karar verilmesinde isabet görülmediğinden C. Başsavcılığı itirazının açıklanan bu nedenlerle kabulüyle Özel Daire onama kararının kaldırılarak Yerel Mahkeme hükmünün bozulmasına karar verilmelidir.
Çoğunluk görüşüne katılmayan Kurul Üyeleri; mahkemece gösterilen gerekçenin yasal ve yeterli olduğunu belirterek itirazın reddi yönünde oy kullanmışlardır.
Sonuç: Saptanan duruma göre C. Başsavcılığı itirazının kabulüyle Özel Daire onama kararı kaldırılarak Yerel Mahkeme hükmünün açıklanan nedenle BOZULMASINA, 27.4.1992 günü yapılan birinci müzakerede yasal çoğunluk sağlanamadığından 25.05.1992 günü yapılan ikinci müzakerede oyçokluğuyla karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy