(765 S. K. m. 59, 80, 102, 104, 212, 220, 227)
Dava: Rüşvet almak ve rüşvet vermek suçlarından sanık Mustafa Yılmaz ve 37 arkadaşının beraatlerine ilişkin Şanlıurfa 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nce verilen 29.12.1986 gün ve 211-203 sayılı hükmün Özel Daire'ce "Sanıklara yüklenilen suçların sübuta erdiğinden" bahisle bozulması üzerine bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda sanıklar Yılmaz ve Remzi TCK.nun 212/1 ve 59. maddeleri uyarınca 2 şer sene 6 şar ay sanık Murat'ın 212/1, 80 ve 59. maddeleri uyarınca 2 sene 11 ay ağır hapis sanık Ali'nin 220, 59, 647 sayılı yasanın 4 ve 6. maddeleri uyarınca 102.500 lira ağır para cezalarıyla olmak üzere tüm sanıkların mahkumiyetlerine, sanık Ali'ye verilen cezanın ertelenmesine sanıklar hakkında TCK.nun 227/2. maddesinin uygulanmasına şoförler derneğinde ele geçen paranın zoralımına ilişkin aynı mahkemece verilen 15.6.1989 gün ve 50/89 sayılı hükmün sanıklar ve vekilleri tarafından temyizi üzerine dosyayı inceleyen;
Yargıtay 5. Ceza Dairesi 27.9.1990 gün ve 2352/3985 sayı ile kararı düzelterek onamıştır.
Bu karara karşı 17.10.1990 gün ve 54 sayı ile itiraz yoluna başvuran Cumhuriyet Başsavcılığı ".. Memur olan sanıklar Yılmaz, Remzi ve Murat haklarında dernek sekreteri Mehmet'in soyut ifadesi dışında delil yoktur. Bu ifade samimi kabul edilse bile rüşvet anlaşmasının varlığı kiminle yapıldığı ve miktarı belirsizdir.
Sanıklar Ali, Hüseyin, Mehmet ve İsmail'in beyanları somut bir olaya ilişkin değildir.
Sanık Remzi hakkında TCK.nun 240. maddesine muhalefetten dava açıldığı halde işin idari nitelikte olduğu gözetilip lüzumu muhakeme kararı aranmadan ve ek savunma verilmeden rüşvet almaktan mahkum edilmiştir.
Bu sebeple sanıklar Yılmaz ve Murat'ın beraatlerine sanık Remzi hakkında yargılamanın durmasına karar verilmesi gerekir.
Eylemi rüşvet vermeye aracılık olan sanık Ali hakkında TCK.nun 226. maddesi delaletiyle 65/3. maddenin uygulanmaması ve ayrıca gerekmediği halde bu sanık hakkında 227/2. maddenin uygulanması yersizdir" görüşüyle sanıklar Yılmaz, Murat, Remzi ve Ali hakkındaki Özel Daire onama kararının kaldırılarak Yerel Mahkeme hükmünün bozulmasını istemiştir.
Dosya Birinci Başkanlığa gönderilmekle Ceza Genel Kurulu'nca okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: İncelenen dosyaya göre;
Şanlıurfa Trafik Şube Müdürlüğünde Başkomiser olan sanık Mustafa Yılmaz'ın ehliyet alacaklardan rüşvet aldığı, tayini çıkınca saklaması için otomobilciler ve şoförler derneği sekreteri Mehmet'e bıraktığı,
Sanık Komiser Murat'ın ehliyet sınavına giren İsmail'in Cengiz'e verdiği 200 bin liradan pay aldığı İsmail ağır vasıta sınavına girmediği halde sanığın para alıp komisyon üyeleriyle paylaştığı ve İsmail'i kazanmış gösterdikleri,
Sanık Başkomiser Remzi'nin Mehmet'e 750 bin lira verip 5 gün sonra geri aldığı paranın mutad dışı yolsuz işlemler nedeniyle verildiği Hüseyin'in ehliyet sınavında kopye çekmesine müsamaha ettiği,
Şoför olan sanık Ali'nin iki arkadaşına ehliyet almak için Mehmet'e rüşvet verilmesine aracılık ettiği,
İddiasıyla açılan davada Özel Daire ile Cumhuriyet Başsavcılığı arasındaki uyuşmazlık,
a) Memur olan sanıklara yüklenilen suçların sübuta erip ermediğine,
b) Eylemi rüşvet vermeye aracılık olan sanık Ali hakkında TCK.nun 65/3 ve 227/2. maddelerinin uygulanıp uygulanamayacağına,
c) Sanık Remzi hakkında yargılamanın durmasına karar verilmesi gerekip gerekmediğine ilişkindir.
Sanık Remzi hakkında görevi kötüye kullanma suçu yanında ayrıca rüşvet almak suçundan da açılmış dava bulunduğundan Cumhuriyet Başsavcılığının yargılamanın durmasına yönelik itirazı yerinde görülmemiştir.
Diğer itiraz nedenlerine gelince;
1 - Şanlıurfa Trafik Şube Müdürlüğünden ehliyet alacaklardan rüşvet alındığının ihbar edilmesi üzerine görevlendirilen (X) ajanın ilişki kurduğu sanık Ali'nin verdiği bilgilere dayanılarak otomobilciler ve şoförler derneği sekreteri Mehmet yakalanarak dernekte arama yapılmış dernek kasasında 3.146.119 lira bulunması gerekirken 17.453.600 lira bulunmuştur.
Dernek sekreteri Mehmet hazırlıkta; Trafik Şube Müdürlüğünde Memur olan sanıkların ehliyet alacaklardan rüşvet aldıklarını kasada bulunan fazla paradan 2 milyon liranın sanık Yılmaz'a geri kalanının ise itiraz kapsamı dışında kalan sanıklara ait olduğunu sanık Remzi'nin kendisine bıraktığı 750 bin lirayı 5 gün sonra geri aldığını söylemiştir.
Mehmet duruşmada bu beyanından rücu ederek dernek kasasındaki fazla paranın Mahmut Atılgan'a ait olduğunu siyasi şubede gördüğü işkence nedeniyle hazırlıkta sanıkları suçlamak zorunda kaldığını ve yüklenilen suçu işlemediğini söylemişse de anılan paranın Mahmut Atılgan'a ait olduğu kesin olarak belirlenmediği gibi işkence iddiasının doğru olmadığı tanık anlatımları ve doktor raporuyla saptanmıştır.
Öte yandan rüşvet vermekten mahkumiyetlerine karar verilen sanıklar Hüseyin, Mehmet Ali ve İsmail'in beyanları somut bir olaya ilişkin değilse de rüşvet iddiasını dolayısıyla Mehmet'in hazırlıktaki beyanlarını doğrular mahiyettedir.
Bu nedenle sanıklar Yılmaz, Murat ve Remzi'nin inkara yönelik savunmalarının aksine yüklenilen suçları işledikleri Mehmet'in hazırlık aşamasındaki beyanları, dernek kasasında bulunan fazla para, rüşvet vermekten mahkumiyetlerine karar verilen sanıkların anlatımları ve tüm dosya kapsamı gibi delillerle sübuta erdiğinden Cumhuriyet Başsavcılığının bu sanıklara yönelik itirazının reddine karar verilmelidir.
2 - Sanık Ali hakkında "rüşvet vermeye aracılık suçundan kamu davası açılmıştır.
Sanığa yüklenilen bu suç TCK.nun 102/4. maddesinde öngörülen 5 senelik asli zamanaşımı süresine tabi olup zamanaşımını kesen işlemler birden çok olsa bile bu süre yarısı kadar uzayabileceğinden 7 sene 6 ayı geçmeyecektir (Md. 104/2) .
Suçun işlendiği 8.8.1985 tarihinden dosyanın incelendiği 8.2.1993 tarihine kadar aradan 7 sene 6 aylık süre geçtiği saptandığına göre olayda zamanaşımı gerçekleşmiştir.
Bu itibarla sanık Ali hakkındaki Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının açıklanan bu nedenle kabulüne Özel Daire onama kararının kaldırılarak yerel mahkeme hükmünün bozulmasına gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle kamu davasının ortadan kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle sanıklar Yılmaz, Murat ve Remzi hakkındaki Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının reddine sanık Ali hakkındaki itirazın kabulüne Özel Daire onama kararının kaldırılarak yerel mahkeme hükmünün bozulmasına gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle kamu davasının ortadan kaldırılmasına sanık Ali yönünden oybirliği diğer sanıklar yönünden oyçokluğuyla 8.2.1993 tarihinde karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy