(3091 S. K. m. 3, 5, 7, 15)
Dava: 3091 sayılı Yasaya aykırı davranışta bulunmak suçundan sanık Hamza'nın aynı Yasanın 15/a ve 647 sayılı Yasanın 4. maddeleri uyarınca iki kez cezalandırılmasına ilişkin, Güzelyurt Sulh Ceza Mahkemesince 20.12.1990 gün ve 22-38 sayı ile verilen hüküm C. Savcısı tarafından temyiz edildiğinden, dosyayı inceleyen Yargıtay Sekizinci Ceza Dairesi'nce 15.10.1991 gün ve 6881-9306 sayı ile;
(Sair itirazlar yerinde görülmeyerek,
Sanığın Ihlara Kasabası Belediye sınırları içinde olan, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan dere yatağına ağaç dikmek ve sürmek suretiyle 28.3.1986 günlü elatması nedeniyle 11.4.1986 gün ve 59 sayı ile verilen birinci men kararının 16.4.1986'da infaz edildiği, bu infaza rağmen aynı yere yeniden ağaç dikmek suretiyle 11.2.1987'de tekrar elatma da bulunduğu, bu elatmasının da 20.2.1987 gün ve 11 sayı ile önlenerek infazının yapıldığı, üçüncü kez 9.4.1990 günlü elatması ile ilgili idari soruşturma yapılmaksızın C. Savcılığında yapılan soruşturma sonucu 3091 sayılı Yasaya aykırılık suçundan tek dava açılmışsa da sanığın ilk iki elatmasının varlığı saptanmış ve koşulları da oluşmuş bulunmakla 3091 sayılı Yasaya aykırılıktan kurulan ilk hükümde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Ancak, sanığın 9.4.1990 günkü elatması ile ilgili olarak, ilk suçun oluşmasından sonra verilmiş bir men kararı olmadığından ve el atmaya konu yerin Belediye sınırları kapsamında bulunması nedeniyle de 513/2 ve 3091 sayılı Yasaya aykırılık suçlarının koşulları bulunmadığından sanığın beraati yerine ikinci kez 3091 sayılı Yasaya aykırılıktan mahkumiyet kararı verilmesi) isabetsizliğinden oyçokluğuyla bozulmuştur.
Yerel Mahkeme ise, 23.1.1992 gün ve 37/1 sayı ile; (3091 sayılı Yasanın 12. maddesindeki hüküm idarenin izleyeceği yöntemi düzenlemektedir. Suçtan zarar gören kişi ikinci elatma üzerine doğrudan C. Savcılığına başvurabilir. Bu durumda mahkeme ikinci elatmanın var olup olmadığını saptamalıdır. İdareye başvurulmaması sonucu etkilemez) biçimindeki açıklama ile önceki hükümde direnmiştir.
Bu hüküm de, sanık tarafından süresinde temyiz edildiğinden dosya, Yargıtay C. Başsavcılığı'nın onama istekli 26.6.1992 gün ve 18269 sayılı tebliğnamesiyle, Birinci Başkanlığa gönderilmekle; Ceza Genel Kurulu'nca okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: İncelenen dosyaya göre;
Özel Daire ile Yerel Mahkeme arasındaki uyuşmazlık, ikinci ve daha sonraki tecavüz ve müdahalelerde, birinci tecavüz ve müdahalede olduğu gibi idarece soruşturma yapılmasının gerekli olup olmadığı hususundadır.
3091 sayılı Yasanın 3, 5, 7. maddelerindeki yönteme uygun olarak İdarece taşınmaza vaki müdahale ve tecavüzün önlenmesine karar verildikten sonra, bu taşınmaza aynı mütecaviz tarafından ikinci kez ve daha sonraki veya onun yararına başkaları tarafından bilerek ilk kez tecavüz veya müdahalede bulunulduğu takdirde, Yasanın 12. ve 31.7.1985 gün ve 18828 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yönetmeliğin 48 ve 51. maddeleriyle yürürlükten kaldırılan 5917 sayılı Yasada yer almayan yeni bir düzenleme getirilmiş ve ilk tecavüz ve müdahalede olduğu gibi, bu kerre de idarece soruşturma yapılarak tecavüz ve müdahalenin önlenmesine karar verilmesi ve bu kararın yerinde infaz edilmesi zorunluluğu getirilmiştir. Bu gibi durumlarda İdarece infaz tutanağı dosyasına konulduktan sonra 3091 sayılı Yasanın 15. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere evrak, suçun işlendiği yer Cumhuriyet Savcılığına gönderilmelidir.
İkinci tecavüz için konulan başvuru süresi, yapılacak soruşturmanın ve verilecek kararın niteliği, bu kararı da içerecek şekilde her iki kararla ilgili dosyanın C. Savcılığına tevdii halinde 15. madde uyarınca mütecaviz hakkında karar verileceğine dair düzenlemeler karşısında 12. maddenin gerekli kıldığı işlemler kovuşturma (dava) koşulu olmayıp, birinci men kararının mütemmim cüz'ünü oluşturan cezalandırma koşulu (suç unsuru)dur. İdari makamlarca verilmiş ikinci men kararı ve bunun infazı olmadıkça sanığın, 3091 sayılı Yasanın 15. maddesi uyarınca cezalandırılmasına karar verilemez.
O halde, aynı mütecavizin ikinci ve daha sonraki veya onun yararına üçüncü kişilerin ilk tecavüz ve müdahalelerinin varlığı idari makamlarca saptanıp karara bağlanarak, bu karar infaz edildikten sonra 3091 sayılı Yasanın 15. maddesindeki suçun oluşması söz konusu olur.
Uyuşmazlık konusu olayda, üçüncü kez tecavüzde bulunduğu ileri sürülen sanığın bu tecavüzü idari makamlarca saptanıp karara bağlanmadan ve bu karar infaz edilmeden, C. Savcılığına şikayette bulunularak, sanık hakkında dava açıldığı anlaşıldığından, Özel Daire bozma kararına uyulması gerekirken direnme kararı verilmesi isabetsizdir. Hükmün bozulmasına karar verilmelidir.
Kurul Üyesi İ. Oğuz; Yasanın 12. maddesi, İdareye başvurulduğunda izlenecek yöntemi düzenlemektedir. Bu itibarla Yerel Mahkemenin somut olayda üçüncü tecavüzü saptamış bulunması nedeniyle ikinci suçun da yasal unsurları oluştuğundan, direnme kararının onanmasına karar verilmelidir açıklaması ile karşı oy kullanmıştır.
Sonuç: Açıklanan nedenlerle, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, direnme kararının isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 2/3'ü aşan oyçokluğuyla 28.09.1992 tarihinde karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy