(765 S. K. m. 51, 59, 61, 456, 458)
Dava: Etkili eylem suçundan sanık Mehmet'in, T.C. Yasasının 456/2, 458, 51/1, 59. maddesi uyarınca 7 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ilişkin, Yomra Asliye Ceza Mahkemesince 12.2.1992 gün ve 44/15 sayı ile verilen kararın, sanık tarafından temyizi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay Dördüncü Ceza Dairesi'nce, 26.1.1993 gün ve 7695/292 sayı ile;
(Sair itirazlar yerinde görülmeyerek,
Mağdurun düşerek çenesinin kırılması ile failin eylemi arasında nedensellik bağı bulunup bulunmadığının araştırılıp, tartışılmadan ve oluşa uygun kabule göre sanığın eyleminin T.C. Yasasının 456/4, 61. maddesine uyduğu gözetilmeden hüküm kurulması) isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.
Yerel Mahkeme ise 31.3.1993 gün ve 20/9 sayı ile; oluşa göre; sanığın eylemi ile sonuç arasında nedensellik bağı bulunduğu, açıklaması ile önceki kararda direnmiştir.
Bu kararda sanık ve C. Savcısı tarafından süresinde temyiz edildiğinden dosya, Yargıtay C. Başsavcılığı'nın "Onama" istekli 24.5.1993 gün ve 4/41296 sayılı tebliğnamesiyle Birinci Başkanlığa gönderilmekle; Ceza Genel Kurulu'nca okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Özel Daire ile Yerel Mahkeme arasındaki uyuşmazlık, sanığın eylemi ile mağdurun cismani varlığı üzerinde etkili eylem sonucu oluşan yaralanma arasında nedensellik bağının bulunup bulunmadığı hususundadır.
Gerek Özel Dairenin ve gerekse Yerel Mahkemenin kabul ettiği oluşa göre; olay sırasında köylerine yol açılırken, dozerin söktüğü ağaçların köy camiine bağışlanıp bağışlanmaması nedeniyle sanık ile mağdurun tartışmaya başladıkları, bu tartışma sırasında mağdurun yerden aldığı taşı sanığa fırlattığı, isabet eden taş nedeniyle sendeleyerek yere düşen sanığın yerden eline taş alıp mağdura doğru yönelmesi üzerine, korkarak arkasına baka baka kaçmaya başlayan mağdurun, ayağının takılması sonucu yere düşerek yolça çakılı bir taşa yüzünü vurduğu ve Adli Tıp İkinci İhtisas Kurulu'nun 4.12.1991, 10504 sayılı raporunda açıklandığı gibi 25 gün iş ve güçten kalacak derecede yaralandığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır.
Suç genel teorisi uyarınca, failin cezalandırılabilmesi için, dış dünyada meydana getirilen ve hukukça önemli olan değişikliğe, iradi bir hareketle sebebiyet verilmesi, bir başka anlatımla sonucun nedenini failin gerçekleştirmiş olması, sorumluluk için hareket ile sonuç arasında nedensellik (illiyet) bağının kurulabilmesi koşuldur.
Nedensellik bağı kurulamadığı takdirde, fail sonuçtan sorumlu tutulamayacak, nedensellik bağının kurulabildiği hallerde ise suçun diğer unsurları olan hukuka aykırılık ve kusurluluğun mevcut olup olmadığı araştırılacaktır.
Nedensellik bağının bulunup bulunmadığını saptayabilmek için, failin hareketinin oluşan sonucu oluşturabilme olanağına sahip olup olmadığı veya bu hareketin sonuç bakımından tamamen tesadüf niteliği taşıyıp taşımadığını belirlemek gerekir.
İnceleme konusu olayda, mağdurun attığı taşla sendeleyip yere düşen sanık yerden bir taş alarak mağdura doğru yönelmiş, mağdur korkarak kaçmaya başlamış, bu sırada düşerek yerde çakılı taşa isabet etmek suretiyle yaralanmıştır. Sanığın hareketi yerden aldığı taşı mağdura doğru yöneltmekten ibarettir. Mağdura taş fırlatmış veya onu iteleyerek yere düşürmüş ya da bir başka eylemde bulunmuş değildir. Mağdurda oluşan yara (sonuç) onun kaçarken takılıp, düşmesiyle meydana gelmiştir. Bu itibarla mağdurdaki yaralanma sonucu ile sanığın yerden taş alıp, mağdura doğru yönelmekten ibaret eylemi arasında uygun nedensellik bağı bulunmamaktadır. Bu itibarla sanık, mağdurun aralanmasından dolayı sorumlu tutulamaz.
Ancak, sanık yerden taş alarak, mağdura doğru yönelmekle T.C. Yasasının 456/4. maddesine uyan adiyen etkili eylem suçuna eksik kalkışmadan sorumlu tutulmalıdır.
Bu nedenlerle Yerel Mahkeme direnme kararının bozulmasına karar verilmelidir.
Sonuç: Açıklanan nedenlerle, sanık ve C. Savcısının temyiz itirazları yerinde görüldüğünden direnme kararının isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 04.10.1993 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy