(765 S. K. m. 363, 61) (1593 S. K. m. 187, 297, 199)
Dava: Noksan gramajlı ekmek satmak suçundan sanık Mustafa'nın, TCY.nın 363/1, 59. maddeleri gereğince 5 ay hapis, 8333 lira ağır para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin, Bakırköy İkinci Asliye Ceza Mahkemesince verilen 25.10.1990 gün, 859/785 sayılı hükmün sanık vekili tarafından temyizi üzerine, dosyayı inceleyen Yargıtay Dördüncü Ceza Dairesi, 25.9.1991 gün ve 3440/4665 sayı ile;
"1 - Sanığın eylemi, nicelik açısından eksik gramajlı ekmekleri satışa sunmaktır. Suçun tamamlanması için satışın gerçekleşmesi zorunlu bulunduğundan, satışa sunma eyleminin, anılan suça eksik kalkışma olduğu gözetilmeden TCY.nın 363 ve 61. maddeleri yerine 363. maddesinin uygulanması,
2 - Kabule göre de, eksik ağır para cezası verilmesi" isabetsizliğinden bozmuş, Yerel Mahkeme, 16.11.1992 gün, 954/817 sayı ile; önceki hükümde direnmiştir.
Bu hükmün de Yargıtay'ca incelenmesi sanık vekili tarafından süresinde istenildiğinden dosya, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın onama istemli 6.9.1993 tarihli tebliğnamesiyle Birinci Başkanlığa gönderilmekle; Ceza Genel Kurulu'nca okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Olay günü sanığa ait fırında yapılan kontrolde, satışa sunulan ve 320 gram olması gereken ekmeklerin 270 gram olduğu; suç tutanağı, sanığın beyanı ve dosya kapsamı ile sübuta ermiş, sanığın TCY.nın 363/1, 59. maddeleri gereğince cezalandırılmasına karar verilmiştir. Numune ekmeklerin % 15 oranında ve önemli ölçüde eksik gramajlı oldukları hususunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Özel Daire ile Yerel Mahkeme arasındaki ihtilaf, önemli oranda eksik gramajlı ekmekleri satışa sunan sanığın eyleminin tamamlanıp tamamlanmadığı ve hakkında TCY.nın 61. maddesinin uygulanıp uygulanmayacağına ilişkindir.
1593 sayılı Umumi Hıfzısıhha Yasasının 187. maddesinde; "gıda maddelerinin yanlış ünvan ve vasıflarla veya halkın aldanmasını mucip olacak alametlerle ticarete çıkarmak, satmak üzere nezdinde bulundurmak ve satmak" yasaklanmış, 297. maddede; "bu fiilleri yapanların TCY.nın 363. maddesi gereğince cezalandırılacakları" hükme bağlanmıştır.
Aynı Yasanın 199. maddesine göre, gıda maddelerinin ayrı ayrı hususi vasıfları ve bunların hangi hallerde taklit veya tağşiş edilmiş sayılabileceğin hususları Sağlık Bakanlığı'nca çıkarılacak bir tüzükle belirlenecektir.
Nitekim, bu yasa gereğince yürürlüğe konulan Gıda Maddelerinin ve Umumi Sağlığı İlgilendiren Eşya ve Levezımın Vasıflarını Gösteren Tüzüğün 13. Bölümünde; "Ekmek ve Benzerleri-Hamur Müstahzarları" başlığı altında, 299-310. maddelerde ekmeğin nitelikleri gösterilmiştir.
Tüzüğün 307. maddesinde; ekmekte bulunması gereken tuz miktarı, 309. maddede; su miktarı, 310. maddede ise; ağırlığı belirtilmiştir. 331/F maddesinde ise; 307, 309 ve 310. maddelerde gösterilen tuz ve su miktarı ile ağırlığa uygun olmayan ekmeklerin taklit ve tağşiş edilmiş, bozulmuş ekmek sayılacağı kabul edilmiştir. Böylece, tuz ve su miktarı gibi ağırlığının da, ekmeğin niteliklerinden bulunduğu açıkça kavuşturulmuştur. O halde ağırlığı, ekmeğin önemli niteliği olup fiyatının belirlenmesinde de en büyük etkendir.
Öte yandan, maddi olayda numune olarak alınan ekmeklerin dışında geriye kalanların satışı yasaklanmamış, bu ekmekler satışa sunulmuştur.
Bu durumda, Gıda Maddeleri Tüzüğünün 310. maddesinde öngörülen % 3 oranın üzerinde % 15 oranındaki gramaj eksikliği nedeniyle suça konu ekmekleri Tüzüğün 331/F maddesi gereğince taklit ve tağşiş edilmiş, bozulmuş ekmek durumunda olmaları, numune ekmeklerin dışında kalan diğer ekmeklerin satılması ve eyleminin niteliği ile olayın akışına göre satışa sunulmakla fiilin tamamlanması nedeniyle TCY.nın 363. maddesi gereğince cezalandırılan sanığın, bu cezasından 61. maddesi ile indirim yapılması olanaksızdır.
Bu itibarla, sair yönleri de usul ve yasaya uygun bulunan direnme hükmünün onanmasına karar verilmelidir.
Sonuç: Açıklanan nedenlerle, Yerel Mahkeme direnme hükmünün istem gibi ONANMASINA, 11.10.1993 günü oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy