(647 S. K. m. 6)
Dava: Zina suçundan sanık Ömür'ün TCY.nın 440/1, 80; 647 sayılı Yasanın 4. maddeleri gereğince 2.100.000 lira, zina ve konut dokunulmazlığını bozmak suçlarından sanık Eyyüb'ün TCY.nın 193/1, 80, 440/2, 80, 647 sayılı Yasanın 4. maddeleri uyarınca 2.450.000 lira ağır para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin, (Karşıyaka Birinci Asliye Ceza Mahkemesi)nce verilen 17.3.1992 gün, 462/132 sayılı hükmün, C. Savcısı ve sanıklar vekilleri tarafından temyizi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay Beşinci Ceza Dairesi, 26.10.1992 gün, 2968/3308 sayı ile;
"TCY.nın 80. maddesinin uygulanmasını gerektiren olayın oluşu nazara alınarak ve bu suretle yasal olmayan gerekçeye dayanılarak sanıklar hakkında ertelemeyle ilgili 647 sayılı Yasanın 6. maddesinin uygulanmasına yer olmadığına karar verilmesi isabetsizliğinden bozmuş,
Yerel Mahkeme, 9.4.1993 gün, 916/189 sayı ile;
"Olayın oluşumunda, suç işlemekteki ısrarları ile ortaya koydukları kişiliklerine dayanılmıştır. Bu kişilikleri ilerde suç işlemeyecekleri konusunda olumlu kanıya varılmasını engellemiştir. Gösterilen bu gerekçenin yasaya uygun olduğu sonucuna varılmıştır" gerekçesiyle önceki hükümde direnmiştir.
Bu hükmün de Yargıtay'ca incelenmesi C. Savcısı ile sanık Ömür vekili tarafından süresinde istenildiğinden dosya, Yargıtay C. Başsavcılığı'nın "Bozma" istemli 8.11.1993 günlü tebliğnamesiyle Birinci Başkanlığa gönderilmekle; Ceza Genel Kurulu'nca okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Sanık Ömür'ün zina, sanık Eyyüb'ün zina ve konut dokunulmazlığını bozma suçlarından cezalandırılmalarına ve sanıkların zina suçunu birçok defa işlemiş olmaları, suç işlemekteki ısrarları itibari ile cezalarının tecili alinde ileride suç işlemeyecekleri konusunda olumlu kanıya varılmadığından cezalarının teciline mahal olmadığına karar verilen olayda, Özel Daire ile Yerel Mahkeme arasında oluş ve sübutta bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Çözümlenecek sorun; sanıklar hakkındaki cezaların ertelenmesine yer olmadığına karar verilirken gösterilen gerekçenin yasal ve yeterli olup olmadığına ilişkindir.
Anayasanın 141/3 (1961 Anayasası'nın 135/son maddesi) ve CMUY.nın 32. maddeleri gereğince tüm mahkeme ve hakimlik kararları gerekçeli olmak zorundadır.
Yasalarda tanımlanmayan gerekçe, delillerle sonuç arasındaki bağdır. Hangi sebepten dolayı bu sonuca varıldığının anlatılması gerekçedir. Gerekçe; takdirin akla, hukuka ve dosyaya uygun açıklamasıdır. Gerekçede bulunması gereken noktalar, CMUY.nın 260. maddesinde gösterilmiştir. Ancak, nelerin gerekçe olabileceği Anayasada ve Yargılama Yasasında sınırlı bir biçimde sayılmamıştır.
"Erteleme", cezanın doğrudan doğruya sanığın kişiliğine uydurulmasını öngören yargısal bir şahsileştirme kurumudur. 7.6.1976 gün, 4/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı ve Ceza Genel Kurulu'nun yerleşmiş kararları gereğince, erteleme isteminin reddi halinde mahkemece yasal bir gerekçe gösterilmeli ve gösterilecek gerekçe, sanığın kişiliği ile ilgili bilgi ve belgelerin isabetle değerlendirildiğini gösterir biçimde olmalıdır. Gerekçenin açıklanan bu niteliği yasakoyucunun amacına uygun olduğu gibi kararı aydınlatmak, keyfiliği önlemek ve tarafları tatmin etmek özelliklerini de taşımaktadır.
Cezanın ertelenip ertelenmeyeceğine ilişkin takdir, mutlaka yasal olmalı, sanığın kişiliğine dayanmalı ve olay ile uyumlu bulunmalıdır. Esasen bu hususta gerekçe gösterilme zorunluluğundan güdülen amaç, 647 sayılı Yasanın 6. maddesinde yazılı yasal nedenlere dayandırılmak kayıt ve şartı ile, gerekçede bu hususta gösterilen nedenlerin yargıcın sadece soyut kanıtlarını değil, ölçünün isabetle seçildiğini doğrulayıp açıklayan ve dosya içeriğine, sanığın duruşmada gözlenen haline uygun bir değerlendirme sonucu takdir hakkının yerinde kullanılıp kullanılmadığının saptanmasıdır.
Ertelemeye yer olmadığına ilişkin karar, sanığın kişiliğinde var olan nedenlere dayanmalıdır. Sanığın geçmişteki kişiliği tartışılarak ilerde suç işleme eğilimi değerlendirilmeli ve sonucuna göre cezasının ertelenmesine yer olup olmadığı karara bağlanmalıdır.
Ayrıca, gösterilen gerekçenin kendi içinde de çelişmemesi gerekir. Yasa metnini tekrar etmek gerekçe olmadığı gibi suçun unsurları ya da cezayı ağırlaştıran sebepler de gerekçe kabul edilemez. Yerel mahkemece, sanıkların geçmişteki halleri irdelenmeden, gelecekteki suç işleme eğilimi değerlendirilmeden, "TCY.nın 80. maddesinin uygulanmasını gerektiren teselsül nedeniyle olumlu kanıya varılmadığından bahisle" yasal ve yeterli olmayan gerekçe ile cezalarının ertelenmesine yer olmadığına karar verilemez. Bu itibarla Yerel Mahkeme direnme hükmünün bozulmasına karar verilmelidir.
Sonuç: Açıklanan nedenlerle, Yerel Mahkeme direnme hükmünün BOZULMASINA, 13.12.1993 günü yapılan birinci müzakerede yasal çoğunluk sağlanamadığından, 31.01.1994 günü yapılan ikinci müzakerede istem gibi oyçokluğu ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy