(6762 S. K. m. 690, 601) (765 S. K. m. 349, 34/1, 80, 503, 345)
Dava: Resmi belgede sahtecilik suçu belgenin düzenlenmesiyle oluşup tamamlanacağından, sahte olarak düzenlenmiş bir bono hangi ciro şekliyle devredilirse devredilsin önceden oluşan suçun niteliğinde bir değişiklik olmaz.
Sahtecilik suçunda sanık K.A.'nın TCK.nun 345 ve 647 Sayılı Yasanın 6. maddeleri uyarınca 1 sene hapis cezasıyla cezalandırılmasına verilen cezanın ertelenmesine, bu sanığın dolandırıcılık suçundan Sanıklar A.A. ve E.O.'ın sahtecilik ve dolandırıcılık suçlarından beraatlerine ilişkin Bakırköy 3. Ağır Ceza Mahkemesine verilen 14.2.1992 gün ve 1990/153-1992/16 sayılı hükmün katılan banka vekili tarafından temyizi üzerine dosyayı inceleyen,
Yargıtay 5. Ceza Dairesi 23.12.1992 gün ve 9162/9583 sayı ile;
"..Sanıklar A.A. ve E.O. hakkındaki hükmün onanmasına,
Sanık K.A.'a yönelik temyize gelince;
Suça konu 3 adet senedin bono niteliği taşıdıkları ve müdahil bankaya verilerek karşılığında kredi alındığı anlaşılmasına göre sanığın TCK.nun 742/1, 80 ve 503. maddeleri uyarınca cezalandırılması gerekirken yazılı biçimde uygulama yapılması" isabetsizliğinden kararı bozmuştur.
Yerel Mahkeme ise, 30.6.1993 gün ve 61/165 sayı ile;
Bono kayıtsız şartsız bir bedelin ödenmesi hususunu belirttiği takdirde bono niteliğini korur ve tedavül kabiliyeti vardır. Suça konu bonoların teminat karşılığı verildiği bankaca bilinip üstüne bu şekilde kaşe basıldığına göre tedavül kabiliyetini yitirerek özel belgeye dönüşmüşlerdir.
Öte yandan özel belgede sahtecilik suçu belgenin kullanılmasıyla oluşacağına göre, özel belgeye dönüşen bu bonoların kullanılması ayrıca dolandırıcılığı vücut vermez.
Bu itibarla sanığın TCK.nun 345. maddesi uyarınca cezalandırılmasında bir isabetsizlik yoktur." biçimindeki açıklamalarla önceki hükümde direnmiştir.
Bu hükmün de katılan vekili tarafından süresinde temyiz edildiğinden dosya Yargıtay C. Başsavcılığının bozma istekli 15.4.1994 gün ve 6/76923 sayılı tebliğnamesiyle Birinci Başkanlığa gönderilmekle Ceza Genel Kurulu'nca okundu, gereği konuşulup, düşünüldü.
Karar: İncelenen dosyaya göre;
Sanıklar K.A., A.A ve E.O. bir şirket kurmuşlar ve şirket işlerinin idaresi için sanık K'ı vekil tayin etmişlerdir.
Sanık K, bu şirket adına Yapı ve Kredi Bankasından 81.369.022 lira kredi almış, karşılığında borçlusu Cengiz Akgül olarak gösterilen ve arkalarına "Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. emrine ödeyiniz. Bedeli teminattır" kaşesi vurulan on'ar milyon liralık 3 adet bono vermiştir.
Uyuşmazlık, arkalarına "Bedeli teminattır" kaşesi vurulan suça konu bonoların tedavül kabiliyetini yitirip özel belgeye dönüşüp dönüşmediklerine bunun sonucu olarak sanığın eyleminin resmi belgede sahtecilik ve dolandırıcılık suçlarını mı yoksa özel belgede sahtecilik suçu mu oluşturacağına ilişkindir.
TTK.nun 601. maddesinde "Ciro bedeli teminattır" "Bedeli rehindir" ibareleri yahut terhinini ifade eden diğer herhangi bir kaydı intiva ederse hamil poliçeden doğan bütün hakları kullanabilir. Fakat kendisi tarafından yapılan ciro ancak tahsil cirosu hükmündedir.
Poliçeden mesul olanlar kedileriyle ciranta arasında doğrudan doğruya mevcut olan münasebetlere dayanan defileleri hamile karşı ileri süremezler. Meğerki hamil poliçeyi iktisap ederken bile borçlunun zararına haraket etmiş olsun" hükmü yer almaktadır.
Aynı Kanunun 690. maddesinde poliçenin cirosuna ait hükümlerin (593, 602. md.) bonolar hakkında da uygulanacağı, belirtildiğinden bononun arkasına veya bonoya bağlı alonj denilen kağıt üzerine "Bedeli teminattır" "Bedeli rehindir" ibareleri yahut terhini ifade eden herhangi bir kayıt yazılarak ciro edilmesi halinde bu ciro rehin cirosu hükmündedir.
Rehin cirosu doğurduğu hukuki sonuçlar yönünden diğer ciro şekillerinden farklı ise de bononun kombiyo senedi olma niteliğini etkilemez ve onu özel belgeye dönüştürmez. Başka bir söyleyişle rehin cirosu ile devredilen bono bu niteliğini korur ve bu bononun hamili senetten doğan bütün hakları kambiyo ve takip hukuku esaslarına göre kullanabilir.
Bu itabarla yasal unsurları tam olan bono rehin cirosu ile devredildiğinde Özel Belgeye dönüşmeyip kambiyo senedi olma özelliğini koruyacağından bu şekilde ciro edilen bir bonoda sahtecilik yapılması halinde TCK.nun 345. maddesinde öngörülen suç değil aynı kanunun 349. maddesi delaletiyle 342. maddesinde yazılı suç oluşur.
Kaldı ki, bono TCK.nun 349. maddesine göre resmi belge hükmündedir.
Resmi belgede sahtecilik suçu belgenin düzenlenmesiyle oluşup tamamlanacağından sahte olarak düzenlenmiş bir bono hangi ciro şekliyle devredilirse devrilsin önceden oluşan suçun niteliğinde bir değişiklik olmaz.
İncelenen maddi olayda sanığın borçlusu Cengiz Akgül olarak gösterilen ve yasal unsurları tam olan 3 adet sahte bono düzenlendiği ve bu bonoların arkalarına "Bedeli Teminattır" kaşesini vurup aldığı krediye karşılık katılan bankaya rehin cirosu ile devrettiği böylece katılan bankayı kandırıp haksız çıkar sağladığı saptandığına göre eylemi resmi belgede sahtecilik ve dolandırıcılık suçlarını oluşturur.
Bu nedenle sanığın TCK.nun 342/1, 80 ve 503. maddeleri uyarınca cezalandırılmasına karar verilmesi gerekirken, suça konu bonoların arkalarına "Bedeli Teminattır" kaşesi vurulmakla tedavül kabiliyetini yitirip özel belgeye dönüştükleri gerekçesiyle aynı kanunun 345. maddesiyle uygulama yapılmasında isabet görülmediğinden Yerel Mahkeme direnme hükmünün açıklanan bu nedenlerle bozulmasına karar verilmelidir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle Yerel Mahkeme direnme hükmünün istem gibi (BOZULMASINA), oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy