(765 S. K. m. 79, 345, 504) (1412 S. K. m. 253, 257)
Dava: Özel belgede sahtecilik ve vergi kaçakçılığına teşebbüs suçlarından sanıklar Ayşe Konuşkan ve Uğur Konuşkan'ın beraatlerine ilişkin Kütahya Asliye Ceza Mahkemesince verilen 8.2.1993 gün ve 230-60 sayılı hükmün katılan vekili tarafından temyizi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 6.Ceza Dairesi 10.5.1994 gün ve 445/4431 sayı ile;
... Sanıklar hakkında 19.10.1992 tarihli ek iddianame ile 213 Sayılı Yasaya aykırılık suçundan açılan kamu davasına usulen müracaatla müdahil sıfatını almayan Maliye ve Gümrük Bakanlığı vekilinin bu suça yönelik temyiz isteğinin CMUK.nun 317. maddesi uyarınca reddine,
Sahtecilik suçuna yönelik temyize gelince;
Dolandırıcılık suçundan her zaman dava açılıp karar alınması mümkün bulunduğundan tebliğnamedeki düşünceye iştirak edilmemiştir... açıklamasıyla kararı onamıştır.
Bu karara karşı 22.6.1994 gün ve 75797 sayı ile itiraz yoluna başvuran Yargıtay C. Başsavcılığı;
İddianamede sanıkların hayali olarak kurdukları havayolu taşımacılığı şirketinde 9 kişi çalıştırdıklarını beyanla Çinili Vergi Dairesinden vergi iadesi almak için başvurdukları ileri sürülerek sanıkların eylemi belirlenmiş ve uygulama maddesi olarak TCK.nun 345. maddesi gösterilmiştir.
Sanıkların eylemi tek olup müştekisi vergi dairesidir.
Özel belgede sahtecilik suçunun oluşması kullanma koşuluna bağlıdır. Belgenin düzenlenmesi suçun oluşması için yeterli değildir.
İsnat edilen bu eylemle hem TCK.nun 345. maddesi hemde 504/7. maddesi ihlal edilmiştir.
TCK.nun 79. maddesi işlediği fiili ile kanunun muhtelif ahkamını ihlal eden kimse o ahkamdan en şedit cezayı tazammun eden maddeye göre cezalandırılır hükmünü içermektedir.
Maddi olayda, birden çok hareket bulunmakla beraber fiil tektir. Fiili takdirde mahkemenin iddia ve müdafa ile bağlı olmadığı CMUK.nun 257/2. maddesinde öngörülmüştür. Bu düzenlemeler dikkate alındığında sanıklara isnat edilen eylemde birden çok yasa hükmünün ihlal edildiğinin kabulü ile kamu düzenine yönelik olan görev hususu da gözetilerek kamu kurumunu dolandırmaya teşebbüs suçu ile ilgili deliller takdir ve değerlendirmek üzere değişen bu suç vasfına göre dava dosyasının TCK.nun 504/7. maddesinde belirtilen Ağır Ceza Mahkemesince gönderilmesi gerekir.
Özel Dairenin özel belgede sahtecilik suçundan verilen hükmü onayarak dolandırıcılık suçundan her zaman dava açılıp karar alınmasının mümkün olması görüşü CMUK.nun 257. maddesindeki düzenlemeyle çelişmekte ve suçun bir vasfından beraat bir vasfından da mahkumiyet hükmü kurulamayacağı ilkesine ters düşmektedir. Aksinin kabulü aynı konuda verilmiş bir karar varken yeniden dava açılması sonucunu doğurur ki bu da CMUK.nun 253. maddesi uyarınca mümkün değildir. Nitekim Ceza Genel Kurulunun 28.9.1987 gün ve 219/415 sayılı kararı da bu yöndedir görüşü ile Özel Daire onama kararının kaldırılarak Yerel Mahkeme hükmünün bozulmasını istemiştir. Dosya Birinci Başkanlığa gönderilmekle Ceza Genel Kurulunca okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: İncelenen dosyaya göre;
Sanıkların kurdukları hayali taşımacılık şirketinde 9 kişi çalıştırdıklarını beyanla vergi dairesinden vergi iadesi almak için başvuruda bulunup Özel belgede sahtecilik suçunu işledikleri iddiasıyla açılan davada beraatlerine karar verilmiştir.
TCK.nun 345. maddesinde yaptırıma bağlanan Özel belgede sahtecilik suçunun oluşması için özel belgede sahtecilik yapılması yeterli değildir. Bu belgenin hukuki sonuç doğuracak biçimde kullanılması gerekmektedir. Çünkü kullanma bu suçun unsurlarındandır.
Sahte olarak düzenlenen belgenin dolandırıcılık suçunun işlenmesinde vasıta olması, başka bir söyleyişle kullanılan sahte belgenin dolandırıcılık suçunun hile unsurunu oluşturması halinde yasanın iki ayrı hükmünün (TCK.nun 345, 503. md) ihlal edilmesine karşılık, eylem tek olduğundan, failin her iki suçtan değil TCK.nun 79. maddesi uyarınca cezası ağır olan suçtan cezalandırılması gerekmektedir.
İncelenen dosyada Özel belgede sahtecilik olarak davaya konu edilen ve dolandırıcılık olabileceği değerlendirilmesi yapılan eylem tekdir.
Tek eylemle yasanın hem 345 hem de 504/7. maddesi ihlal edilmiştir. 504/7. maddede düzenlenen kamu kurumuna yönelik dolandırıcılık suçunun cezası 345. maddede düzenlenen özel belgede sahtecilik suçunun cezasından daha ağır olduğu gibi bu suçla ilgili davaya bakma görevi de Ağır Ceza Mahkemesine aittir.
Bu itibarla Yerel Asliye Ceza Mahkemesinin suçun bir vasfından beraat bir vasfından da mahkumiyet kararı verilemeyeceği kuralını gözetip sanıkların iddianamede gösterilen eyleminin takdir ve değerlendirilmesinin Ağır Ceza Mahkemesine ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vermesi gerekirken dolandırıcılık suçunu da kapsar şekilde özel belgede sahtecilik suçundan beraat karar vermesinde isabet görülmemiştir.
O halde Yargıtay C. Başsavcılığı itirazının kabulü ile Özel Daire onama kararının kaldırılarak Yerel Mahkeme hükmünün bozulmasına karar verilmelidir.
Çoğunluk görüşüne katılmayan kurul üyelerinden 4.Ceza Dairesi Başkanı Sami Selçuk; 7.4.1992 tarih ve 482/278 sayılı iddianameyle hem özel belgede sahtecilik ve hem de dolandırıcılık cürmüne eksik kalkışma eylemlerinden dava açılmıştır. Eylemler tek değildir. Bu açıdan T.C. Yasasının 79. maddesinin uygulanması söz konusu olamaz. Ancak, Yerel Mahkemenin sahtecilik cürmünden beraat kararını verirken, dolandırıcılık cürmünü de kapsayacak biçimde sahte belgenin vergi dairesine ibrazından söz ederek hüküm kurması yerinde değildir. Zira T.C. Yasasının 345 ve 503 (md.504) maddeleri biçimsel (fikri) değil, maddi içtima yoluyla birleşirler. Yüce Ceza Genel Kurulunun 28.9.1987 tarih ve 219-415 sayılı kararına yazdığım karşı oyda bunun nedenlerini ayrıntılarıyla yazmıştım. Aynı gerekçe ile kararın bozulması gerekir (Ayrıntı için bkz: Erman, sahtekarlık suçları, 1987, s.552-560), diyerek diğer üyeler onama kararının haklı nedenlere dayandığını belirterek bu yönde oy kullanmışlardır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle Yargıtay C. Başsavcılığı itirazının kabulüne Özel Daire onama kararının kaldırılarak Yerel Mahkeme hükmünün BOZULMASINA, 17.10.1994 günü oyçokluğu ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy