(765 S. K. m. 240)
Dava: Görevde yetkiyi kötüye kullanmak suçundan sanık C.Sencer İ.'in T.C.K.nun 240. maddesi gereğince 6 ay hapis ve 20.000 lire ağır para cezasıyla cezalandırılmasına, 6 ay süre ile memuriyetten yoksun kılınmasına ve bu cezaların ertelenmesine ilişkin A...11.Asliye Ceza Mahkemesince 07.04.1993 gün ve 1281/359 sayı ile verilen karar, sanık ve katılan vekillerinin temyizi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 4. Ceza Dairesince 23.02.1994 gün ve
9293/1444 sayı ile;
"Yapılan incelemede başka nedenler yerinde görülmemiştir. Ancak;
1- Sanık savunmasında, günlük 5 milyar lira zarara yol açan ve 137 gün sürdüğü için kurumu yıkım noktasına getiren grevi sona erdirebilmek için suça konu anlaşmayı yapmak zorunda kaldığını ileri sürmüş bulunmasına göre; grevin sürmesi halinde idarenin uğrayabileceği en az zararın saptanması, bu miktarın yapılan anlaşma nedeniyle doğan zararla karşılaştırılması ve suç konusu işlemin idare zararını önlemek için yapılmış bir işlem olup olmadığının değerlendirilmesi ve suç kastının bundan sonra tartışılması gerekirken, eksik soruşturmaya dayanarak yazılı biçimde mahkumiyet hükmü kurulması,
2- Gerekçesi gösterilmeden ve T.C.Y. nın 20.maddesi gözetilmeden memuriyetten yoksun kılınma cezasının alt sınırın üzerinde verilmesi isabetsizliğinden, kurul üyesi S.Selçuk'un "sanığın memur olmaması"nedeniyle suçun oluşmadığı, yolundaki" karşı oyu ve oyçokluğu ile bozulmuştur.
Yerel Mahkeme ise 30.09.1994 gün ve 564/694 sayı ile; İlk bozma nedenine karşı "T.C.K.nun 240. maddesindeki suçun oluşması için idarenin zarara uğramış olması gibi bir unsur söz konusu değildir. İdarenin zarara uğramamış olması ya da böyle bir kasıtla hareket edilmemiş olması aynı maddenin 2.cümlesinin sanık yararına olarak,uygulanma nedeni olabilir. Zaten ilk kararda da bu doğrultuda uygulama yapılmıştır. Kaldı ki grevin kaç gün süreceğinin önceden kestirilmesi mümkün bulunmadığı için grevin sürmesi halinde idarenin zararının ne olacağını tayin ve tespit etmek de mümkün değildir. Bu nedenle de mahkeme, bozma ilamının 1. bendindeki işaret edilen incelemeyi yapmaya görevli ve yetkili değildir."
Diğer bozma sebebine karşı da "bozulan ilk kararın gerekçesinde açıklandığı üzere sanığın, kurallara uymama ve kuralları gözardı etmek temayülü çok belirgindir. Cezası tayin edilirken bu durumu gözönünde bulundurulmuş, takdire esas alınmış ve memuriyetten yoksun kılınma cezası alt sınırın üzerine çekilmiştir. Gerekçeli kararda bütün bu hususlar ayrıntılı bir biçimde mevcutdur. Hüküm fıkrasının her paragrafının gerekçedeki yeri ayrı ayrı belirtilmediği için Yüksek Mahkemece sözü edilen husus bozma nedeni yapılmıştır," Şeklindeki açıklamalarla önceki kararda direnmiştir.
Bu kararında müdahil ve sanık vekilleri tarafından süresinde temyiz edilmesi üzerine dosya
Yargıtay
C. Başsavcılığının "Bozma" isteyen 23.02.1995 günlü tebliğnamesiyle Yargıtay
Birinci Başkanlığına gönderilmekle, Ceza Genel Kurulunca okunup, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Görevi kötüye kullanmak suçundan dolayı sanığın mahkumiyetine karar verilen olayda, Özel Daire ile Yerel Mahkeme arasındaki uyuşmazlık;
1- Dosyada mevcut delillerin, sanık hakkında hüküm kurmaya yeterli olup olmadığı diğer bir deyişle soruşturmanın genişletilmesine gerek bulunup bulunmadığı ve sübut sorunu ile;
2- Sanığa, alt sınırın üzerinde verilen memuriyetten yoksun kılınma cezası için Yerel Mahkemece gösterilen gerekçenin, yasal ve yeterli olup olmadığı hususlarındadır.
İncelenen dosyaya, sanığın savunmasına ve dosyadaki diğer bilgi ve belgelere göre;1 989 yılı içinde Türkiye D.Ç... İşletmelerinde 137 gün süren ve işletme yönünden günlük 5 milyar zarara yol açan bir grev uygulaması olmuştur. Bu grev uygulaması sırasında anılan işletmenin genel müdürü olan B...'nın Başbakan ve ilgili bakanlarının sözlü talimatları ile grevi sona erdirmek görevinin verilmesi üzerine, işçi temsilcileri ile yapılan ve 5 gün süren görüşmeler sonunda 13.Dönem Toplu İş Sözleşmesi 17.09.1969 tarihinde taraflarca imzalanmış ve 01.01.1989 tarihinden, itibaren geçerli olacak biçimde yürürlüğe konulmuştur. Toplu iş sözleşmesinin yürürlüğe girmesinden ve aradan belli bir süre geçmesinden sonra, toplu iş sözleşmesi kapsamına giren işçilere 1 Şubat,1 Nisan,1 Ekim, 1 Aralık 1989 tarihinde 200 er bin, 1 Şubat, 1 Nisan 1 Ekim, 1 Aralık 1990 tarihinde de 210'ar bin lira sosyal yardım ödenmesini öngören 13.Dönem Toplu İş Sözleşmesinin 67.maddesinin uygulanmasında ve bu sosyal yardımların işçilere ödenmesi gerekip gerekmeyeceği yolunda tereddütlerin ortaya çıkması nedeniyle, 1 Ekim 1989 dönemine ait sosyal yardımlar ödendiği halde, 1 Aralık 1939 tarihine ait ödemelerin yapılmadığı, o sırada yurtdışından dönen sanığa kurum yetkililerince bildirilmiştir. Savunmaya göre, bu aşamada ortaya çıkan uyuşmazlığın halli görevi de dönemin yetkililerince sanığa verilmiş ve sanık ile, Ç... Sendikası temsilcisi arasında Türkiye D.Ç... İşletmeleri Genel Müdürlüğü ve bağlı işyerlerini kapsamak üzere,13.Dönem Toplu İş Sözleşmesinin 67.maddesinin yorumunu içeren ve örneği dosyada bulunan 11.12.1989 tarihli ve yine toplu iş sözleşmesinde olduğu gibi 01.01.1989 tarihinden itibaren yürürlüğe gireceği taraflarca kabul edilen bir anlaşma imzalanmıştır.
Sanığa isnat edilen suç; ilgili mevzuata aykırı olduğu halde, greve katılan işçilerle ilgili sosyal yardımların kıstelyevme tabi tutulmadan grev yokmuş ve greve iştirak edilmemiş gibi ödenmesini öngören, söz konusu "Yorum Anlaşması " imzalamak suretiyle kurumu zarara uğratarak görevde yetkiyi kötüye kullanmaktır.
Dosya içeriğine göre, bu anlaşma nedeniyle isçilere yapılan fazla ödemenin toplamı 3.938.854.850 liradır. Sanığın aksi sabit olmayan savunmasına göre, söz konusu anlaşma, kuruma maliyeti günde yaklaşık beş milyar lirayı bulan bir grevi önlemek için, dönemin yetkililerince verilen sözlü talimat üzerine imzalanmıştır. Bu anlaşmayı imzalamakla kendisine veya herhangi kimseye yarar sağlamadığı aksine kurumun çıkarını ve yararına gözettiği kesindir. Bu durumda sanığın suç kastının varlığından söz edilemez. Bu itibarla, Yerel Mahkeme direnme hükmünün bozulmasına karar verilmelidir. Belirtilen bu bozma nedenine göre, şu aşamada diğer bozma nedeninin tartışılmasına yer ve gerek görülmemiştir.
Kurul üyelerinden 4.Ceza Dairesi Başkanı Sami S... "Ceza Genel Kurulunun 19.04.1993 gün ve 16/100 sayılı kararında yazmış bulunduğu karşı oydaki "düşüncelerle sanığın memur olmadığı, bu nedenle de suçun oluşmadığı şeklindeki değişik gerekçeyle, bozma yönünde oy kullanmıştır.
Sonuç: Açıklanan nedenlerle, Yerel Mahkeme direnme hükmünün isteme uygun olarak BOZULMASINA, 03.04.1995 günü, gerekçede oyçokluğu, sonuçta oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy