(765 S. K. m. 81)
Dava: Yedieminlik görevini suistimal suçundan sanık Halil'in, TCK.'nun 276/2, 81/2; 647 sayılı Yasanın 4, TCK.'nun 72. maddeleri uyarınca sonuç olarak 343.333 lira ağır para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin, (Niksar Asliye Ceza Mahkemesi)'nce 09.11.1994 gün ve 417/472 sayı ile verilen karar, sanığın temyizi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 4. Ceza Dairesi'nce, 01.02.1996 gün ve 8669/896 sayı ile; usul ve yasaya uygun görülerek tebliğnameye aykırı olarak onanmıştır.Yargıtay C. Başsavccılığı'nın 04.03.1996 gün ve 46425 sayılı tebliğnamesiyle;
TCY.'nın 81/3. maddesinde, "zammı lazım gelen miktar" hükmü yer almaktadır. Bu ifade tarzından, sonraki suçun cezasına eklenecek toplam miktar anlaşılmaktadır. Olayımız ve benzeri olaylarda, sanığa hem hürriyeti bağlayıcı ceza ve hem de ağır para cezası tertip edildiğinde, TCY.'nın 81/3. maddesindeki sınırın belirlenmesi önem kazanmaktadır.
Sonraki suça verilen cezanın, incelem konusu davada olduğu gibi hem hürriyeti bağlayıcı ceza, hem de para cezasını gerektirmesi halinde yukardaki kural ve uygulamadan ayrılmaya neden yoktur. Aksi halde hem uygulamadaki bütünlük bozulur, hem de sanıkların aleyhine sonuçlara yol açılır.
Sonraki ceza, hapis ve para cezası olduğunda, TCY.'nın 81/3. maddesindeki sınırı, hapis ve para cezaları için ayrı ayrı kabul edip, buna göre uygulama yapmak aleyhe sonuçlar doğurduğu gibi hükmü, sonraki suçun gerektirdiği cezalara göre farklı uygulamaya sevk eder.
Biz, TCY.'nın 81/3. maddesindeki sınırı, sonraki suçun cezasına yapılan ekleme toplamının, sabıkada yer alan ceza miktarını aşmaması şeklinde anlıyoruz.
Yerleşen uygulamaya göre, sonraki cezanın hapis ve para cezası kısımlarına 81. madde ile ayrı ayrı ekleme yapmak elbette mümkündür. Ancak eğer, hapse yapılan ekleme ile sınıra ulaşılmış ise ayrıca para cezasına ekleme yapmak sınırın aşılması demek olacaktır.
İnceleme konusu davada ilk mahkeme, para cezasını 43.333 lira olarak artırmış, ayrıca hapse de 1 gün eklemiştir. Eklenen hapis cezasını 10.000 lira hesap edersek, 53.333 liralık ekleme yapıldığı, tersi bir hesapta ise 5 gün hapis eklemesi yapıldığı anlaşılır. Halbuki sabıka 46.666 liradır. Her iki şekildeki hesapta da bu miktarın aşıldığı görülmektedir.
647 sayılı Yasanın 5. maddesinin 6. bendinde, 10.000 liranın artıkları sadece 10.000 liradan aşağı hükmolunan cezalara ilişkindir.
Belirtilen nedenlerle TCY.'nın 81/3. maddesindeki sınır aşılmış ve sanığa fazla ceza verilmiş olduğu "gerekçessi ile itiraz edilerek, 4. Ceza Dairesi'nin 01.02.1996 gün ve 8669/896 sayılı onama kararının kaldırılarak Yerel Mahkeme hükmünün bozulması istemiştir.
Dosya, 1. Başkanlığa gönderilmele; Ceza Genel Kurulu'nca okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Sanığın, yedieminlik görevini suistimal suçundan cezalandırılmasına karar verilen olayda, Özel Daire ile Yargıtay C. Başsavcılığı arasında oluş ve sübutta bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Çözümlenecek sorun, sanığın eski hükümlülüğü nedeniyle cezasına yapılacak arttırım yöntem ve miktarına ilişkindir.
TCK.'nun 81. maddesinin 3. fıkrasında; "İkinci suç için tayin edilecek cezaya tekerrürden dolayı zammı lazım gelen miktar, hiç bir suretle evvelki suç için hükmedilmiş cezaların en ağırından ziyade olamaz" denmektedir.
İtiraz yazısındaki düşünceye göre; "Sonraki ceza hem hapis, hem para cezası olduğundan 81/3. madde hükmü gözetilirken, her iki ceza için yapılan arttırımların toplamına bakmak gerekecektir. Bu düşünce olayımıza uyarlandığında, geçmiş hükümlülük kaydındaki 46.666 lira ağır para cezasından, hapis cezasına eklenen 1 günün, 10.000 lira üzerinden paraya cevrilerek düşülmesi ve para cezasının, kalan 36.666 lira kadar arttırılması gerekmektedir. Tersi uygulamada, 81. maddenin 3. fıkrasındaki kural çiğnenmiş olacaktır".
Ceza Genel Kurulu'nun ve Ceza Daireleri'nin tümünün yerleşik ve sürekli uygulamasına göre, tekerrüre esas alınacak önceki mahkumiyet, incelenen dosyada olduğu gibi para cezasından ibaret olduğu takdirde, son hükümdeki hem özgürlüğü bağlayıcı ceza, hem para cezası 81. maddenin 1 ve 2. fıkralacrının izin verdiği-ölçüler içinde artırılarak, yapılan her artırım, tererrüre esas alınan önceki mahkumiyetteki miktarı aşıyorsa, aşan miktar 81. maddenin 3. fıkrası uyarınca yapılacak artırımdan düşülecektir. Yani, 81. maddenin 3. fıkrası gözetilirken itirazda olduğu gibi son hükümdeki hapis ve para cezalarına apılan artırımların toplamına değil, hapis ve para cezalarında yapılan artırımların "her birinin" geçmiş hükümlülük kaydında yazılı miktarı aşıp aşmadığına bakılacaktır.
İtiraza konu dosyada;
Sanık, Niksar Asliye Ceza Mahkemesi'nin 28.05.1990 gün ve 74/113 sayılı kararıyla, TCY.'nın 276/2, 19, 276/5, 72. maddeleri ile içtima sonucu 46.666 lira ağır para cezası ile cezalandırılmış, bu cezası 02.10.1990 tarihinde infaz edilmiştir.
Yerel Mahkeme, sanığa önceki aynı neviden suçtan dolayı verilen 46.666 lira ağır para cezasının tekerrüre esas alarak, TCK.'nun 81/2. maddesi gereğince 1/6 artırım oranını uygulamak suretiyle, sonraki suçunun 7 gün hapis cezasına 1 gün, 260.000 lira ağır para cezasına da 43.333 lira eklemek suretiyle tekerrür uygulaması sonucu sanığın cezasını, 8 gün hapis ve 303.333 lira ağır para cezası olarak tespit etmiştir.
Yukarıdaki açıklamalara göre; sonraki suçun hapis cezasına eklenen 1 gün hapis cezasının karşılığı 10.000 lira tekerrüre esas alınan 46.666 lira ağır para cezasını aşmadığı gibi, para cezasına eklenen 43.333 lira da bu miktarı aşmamaktadır.
Bu itibarla, Yargıtay C. Başsavcılığı itirazının reddine karar verilmelidir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle C. Başsavcılığı itirazının (REDDİNE), 19.03.1996 günü oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy