(1412 S. K. m. 223, 224, 225, 226, 379)
Dava: Silahlı gasp ve 6136 sayılı Yasaya aykırı davranmak suçlarından sanık Sani ve Cemal'in altı kez TCY.nın 497/2, 59 ve Cemal'in 6136 sayılı Yasanın 15/1 ve TCY.nın 59. maddesi uyarınca, cezalandırılmalarına ilişkin, Kartal İkinci Ağır Ceza Mahkemesince 12.3.1996 gün ve 25-75 sayı ile verilen kararın, sanıklar tarafından temyizi üzerine, dosyayı inceleyen Yargıtay Altıncı Ceza Dairesi'nce, 18.10.1996 gün ve 9928-9874 sayı ile;
(Sanıkların gece vakti şikayetçilerin yollarını kestiklerine dair kanıtların nelerden ibaret olduğu gösterilip, açıklanmadan TCY.nın 497/1. maddesi yerine yazılı madde ile hüküm kurulması) isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.
Yerel Mahkeme ise, 26.12.1996 gün ve 371-430 sayı ile; bu suçlardan tutuklu bulunan ve değişik yer tutukevlerinde olan sanıkları mahkemeye getirerek, bozmadan sonra beyanlarını saptamadan, önceki kararda direnmiştir.
Bu karar da kısmen kendiliğinden temyize tabi olduğundan, dosya Yargıtay C. Başsavcılığı'nın "bozma" istekli 2.5.1997 gün ve 37689 sayılı tebliğnamesiyle, Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilmekle; Ceza Genel Kurulunca okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: İncelenen dosyaya göre;
Bu suçlardan tutuklu olup başka yer cezaevlerinde bulunan sanıklar duruşmaya getirilmeden ve bozmadan sonra beyanları saptanmadan direnme kararı verilmesinin yargılama yasasına uygun olup, olmadığı hususunun öncelikle çözümlenmesi gerekir.
Ceza Yargılamasında ilke, duruşmanın yüze karşı yapılmasıdır. CYUY.nın 223/1. maddesine göre, "CYUY.ndaki istisnalar saklı kalmak kaydıyla mahkemeye gelmemiş olan sanık hakkında duruşma yapılmaz" bu kuralın istisnaları 223. maddenin diğer fıkraları ve 224, 225, 226 ve 379/2. maddelerde gösterilmiştir. Konumuzu özellikle CYUY.nın 226. maddesinin 4. fıkrası ilgilendirmektedir. Buna göre; "Duruşmadan vareste tutulmasını istemese bile, davanın görüldüğü yer mahkemesinin yargı çevresi dışında BAŞKA BİR SUÇTAN TUTUKLU veya cezası yerine getirilmekte olan sanığın sorgusu bulunduğu yerdeki mahkeme aracılığı ile yaptırılabilir" hükmü yer almakta, 223/3. maddede ise, yargılandığı suçtan dolayı yüzüne karşı verilmiş bir tutuklama kararından sonra firar eden sanığın duruşmada sorguya çekilmiş ve artık duruşmada hazır bulunmasına mahkemece lüzum görülmemiş olması halinde dava gıyabında görülerek bitirilebilir" hükmü yeralmaktadır.
CYUY.nın 226. maddesinin 4. fıkrası, isteğe bağlı bir kurum olan, "Duruşmadan vareste tutulmanın" istisnasıdır. Bu maddenin uygulanabilmesi için, sanığın yargılanddığı suçtan tutuklu olmaması, davanın görüldüğü yargı çevresi dışındaki bir cezaevinde başka suçtan tutuklu veya hükümlü olması gerekmektedir. Yargılandığı suçtan tutuklu olup, başka yer cezaevinde bulunan sanıklar hakkında bu fıkra hükümleri uygulanamaz, gerek sorgusu ve gerekse bozmadan sonraki beyanları tutuklu bulunduğu yerdeki mahkeme aracılığı ile ve istinabe yolu ile yaptırılamaz.
Bu suçlardan tutuklu olup, başka yer cezaevlerinde bulunan sanıklar duruşmada hazır bulundurularak, diyecekleri saptanmalıdır. Aksine kabul savunma hakkının kısıtlanması sonucunu doğurur.
Bu itibarla, sair yönleri incelenmeyen hükmün bu usuli sebepten bozulmasına karar verilmelidir.
Sonuç: Açıklanan nedenlerle, kısmen kendiliğinden temyize tabi hükmün sair yönleri incelenmeksizin bu usulu sebepten BOZULMASINA, 03.06.1997 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
(YKD ARALIK 1997)
Full & Egal Universal Law Academy