(647 S. K. m. 4, 6) (765 S. K. m. 494, 522)
Dava: Mala zarar verme suçundan sanık Ç'in değişen suç vasfına göre TCY'nin 494/2, 522, 647 sayılı yasanın 4. maddeleri uyarınca 375.000 lira ağır para cezası ile cezalandırılmasına ve bu cezasının ertelenmesine ilişkin Aydın İkinci Asliye Ceza Mahkemesince verilen 21.1.1997 gün ve 782/4 sayılı hükmün sanık tarafından temyizi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay Onuncu Ceza Dairesi 15.12.1997 gün ve 12882/13197 sayı ile;
"Sanığın, müdahil ve diğer bazı mirasçılarla birlikte iştirak halinde maliki bulunduğu taşınmazdaki zeytin ağacını sökmek şeklindeki eyleminden dolayı hakkında düzenlenen iddianamede TCY'nin 516/6 ve 522. maddeleri uyarınca cezalandırılması istendiği, CMUK'nun 150 ve 257. maddelerinin amir hükmüne göre sanığın eyleminin iddianamede gösterilen fiilden ibaret olduğu ve hırsızlık suçundan açılmış bir dava bulunmadığı gözetilmeden yazılı şekilde hırsızlık suçundan hüküm kurulması" isabetsizliğinden bozmuş
Yerel mahkeme 24.2.1998 gün ve 43/115 sayı ile;
Sanığın paydaş olduğu taşınmazdaki yirmi ağacı kesip bir kısmını sattığı, bir kısmını evine götürdüğü sabittir. Eylemi tek olup iddianamede belirtilmiş ve suç vasfı değişmiştir. İddianame kapsamı dışına çıkılmamıştır." gerekçesiyle önceki hükümde direnmiştir.
Bu hükmün de Yargıtay'ca incelenmesi sanık tarafından süresinde istenildiğinden dosya, Yargıtay C. Başsavcılığının "onama" istemli 2.12.1999 günlü tebliğnamesiyle birinci başkanlığa gönderilmekle ceza genel kurulunca okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Mala zarar verme suçundan açılan ve sanığın TCY'nin 494/2, 522, 647 sayılı yasanın 4 ve 6. maddeleri uyarınca cezalandırılmasına karar verilen olayda, özel daire ile yerel mahkeme arasındaki uyuşmazlık, sanık hakkında hırsızlık suçundan dava açılıp açılmadığına ilişkindir.
CMUY'nin 163. maddesi uyarınca iddianamede, "sanığın açık kimliği, isnat olunan suçun neden ibaret olduğu, suçun kanuni unsurlarıyla uygulanması gereken kanun maddeleri, deliller ve duruşmanın yapılacağı mahkeme" gösterilecektir. Aynı yasanın 150. maddesinde, "tahkikat ve hüküm yalnız iddianamede beyan olunan suça ve zan altına alınan şahıslara hasredilir" hükmü yer almaktadır. 257. maddeye göre de hükmün konusu, "duruşmanın sonucuna göre iddianamede gösterilen fiilden ibarettir. Fiili takdirde mahkeme, iddia ve müdafaalarla bağlı değildir."
Bu maddelerde belirtildiği gibi, hükmün konusu iddianamede gösterilen eylemdir. İddianamede anlatılan fiilin dışına çıkılarak dava konusu yapılmayan bir eylem nedeniyle yargılama yapılması ve açılmayan davadan hüküm kurulması yasaya aykırıdır. Bu nedenle iddianamede sanığa yüklenen fiil veya fiillerin neler olduğu, suçun unsurları hiçbir duraksamaya meydan vermeyecek şekilde açıklanmalıdır. Sanık, iddianame okunduğunda üzerine yüklenen suçun ne olduğunu anlamalı, buna göre savunmasını yaparak, kanıtlarını sunabilmelidir. Yüklenen suçun belirsiz olması, yasal unsurlarının belirtilmemesi, savunma hakkının kısıtlanmasına neden olacaktır.
İncelenen dosyada, sanık hakkında düzenlenen Aydın C. Başsavcılığının 28.8.1996 tarihli iddianamesinde sanığın, "terekenin bir bölümünü oluşturan ve henüz paylaşımı yapılmamış, dolayısıyla müştekinin oğlu M'in de iştirak halinde maliki bulunduğu arazideki 20 adet meyvalı zeytin ağacını müştekinin izni olmadan söktüğü anlaşılmakla, TCY'nin 516/6, 522. maddeleri uyarınca cezalandırılması" talep olunmuştur.
İddianamede gösterilen ve dava konusu yapılan eylem "ağaçların sökülmesi"dir. Sanık hakkında sadece ağaçların sökülmesi eyleminden dolayı dava açılmış ve bu fiil mala zarar verme suçu olarak nitelendirilmiştir. Halbuki mahkemece kabul edilen eylem ise sökülen ağaçların eve götürülmesi ve bir kısmının satılarak bu ağaçlardan istifade edilmesidir. Başkasının taşınabilir malının, sahibinin rızası dışında alınması ve eşyadan yararlanılması nedeniyle sanığın eyleminin hırsızlık suçunu oluşturduğu kabul edilerek TCY'nin 494/2, 522. maddeleri uyarınca cezalandırılmasına karar verilmiştir.
Görüldüğü üzere sanık hakkında düzenlenen iddianamede sadece ağaçların sökülmesinden söz edilmiş, sökülen bu ağaçların götürülmesi ve satılmasından dolayı dava açılmamıştır. dava konusu yapılmayan bu eylemden dolayı yargılama yapılması ve ek savunma hakkı tanındığından bahisle mahkûmiyet hükmü kurulması isabetsiz olup direnme hükmünün bozulmasına karar verilmelidir.
Çoğunluk görüşüne katılmayan kurul üyeleri, "dosya kapsamına, mahkemece gösterilen gerekçeye göre haklı nedenlere dayanan yerel mahkeme direnme hükmünün onanması gerektiği" görüşüyle karşı oy kullanmışlardır.
Sonuç: Açklanan nedenlerle yerel mahkeme direnme hükmünün BOZULMASINA, 21.12.1999 günü tebliğnamedeki düşünceye aykırı olarak oyçokluğuyla karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy