(1412 S. K. m. 138, 135)
Dava: Tehdit suçundan sanık Mehmet'in beraatına ilişkin Yenipazar Asliye Ceza Mahkemesince verilen 18.6.1997 gün ve 19/8 sayılı hükmün katılan vekili tarafından temyizi üzerine, dosyayı inceleyen Yargıtay 2. Ceza Dairesi 2.12.1998 gün ve 10092/14517 sayı ile;
"CMUK.'nın 138. maddesinde 3842 sayılı Kanunla yapılan düzenleme karşısında suç tarihinde 18 yaşını bitirmeyen sanığa tayin edilen müdafii hazır bulundurulmadan hüküm tesisi suretiyle savunma hakkının kısıtlanması" isabetsizliğinden bozmuş.
Yerel mahkeme 25.2.1999 gün ve 1/3 sayı ile;
"18 yaşından küçük olan sanığa ilk oturumda müdafii tayin edilmiştir. Talimatla alınan ifadesi yeterli görülmediğinden 8.5.1997 günlü oturumda yeniden dinlenmiştir. Sanık, bu tarihte reşit olup yasal hakları hatırlatılmış ve müdafi istememiştir. Sanık suç tarihinde küçükse de, sorgu tarihinde 18 yaşını doldurmuş olup savunması kısıtlanmamıştır" gerekçesiyle önceki hükümde direnmiştir.
Bu hükmün de Yargıtay'ca incelenmesi katılan tarafından süresinde istenildiğinden dosya Yargıtay C. Başsavcılığının "dairece inceleme yapılması" gerektiğine ilişkin 2.3.2000 günlü tebliğnamesiyle Birinci Başkanlığa gönderilmekle, Ceza Genel Kurulu'nca okundu, gereği konuşulup düşünüldü.
Karar:
Tehdit suçundan sanığın beraatına karar verilen olayda, Özel Daire ile Yerel Mahkeme arasındaki uyuşmazlık, CMUY.'nın 138 maddesi uyarınca tayin edilip müdafii hazır bulundurulmadan hüküm kurulmak suretiyle savunma hakkının kısıtlanıp kısıtlanmadığına ilişkindir.
3842 sayılı Yasa ile değişik CMUY.'nın 138. maddesinde, "Yakalanan kişi veya sanık onsekiz yaşını bitirmemiş yahut sağır veya dilsiz veya kendisini savunamayacak derecede malul olur ve bir müdafide bulunmazsa talebi aranmaksızın kendisine müdafi tayin edilir" hükmü yer almaktadır. Bu düzenleme ile zorunlu müdafilik sistemi kabul edilmiş, sanığın isteğine bağlı olmaksızın müdafisiz hiçbir yargılama işleminin yapılamayacağı hükme bağlanmıştır. Bu düzenlemenin amacı kendisini yeterince savunabilecek durum da olmayan küçük sanıklarla maddede yazılı diğer kişilerin savunmalarında zafiyete düşmelerinin önlenmesidir.
İncelenen dosyada sanık, 12.2.1979 doğumlu olup 1.5.1996 tarihinde henüz 18 yaşını doldurmadan önce tehdit suçunu işlediği iddiasıyla hakkında kamu davası açılmıştır. 10.9.1996 tarihli ilk oturuma sanık ve müdafii gelmiş, kimlik tespitinden sonra talep üzerine süre verilmiş, sanığın sorgusu yapılmamıştır. 5.12.1996 günü talimatla alınan ifadesinde, CMUY.'nın 135. maddesinde yazılı hakları sanığa hatırlatılmış, yaşı nedeniyle müdafii huzurunda sorgusu yapılmıştır. Sanık, 8.5.1997 tarihli dokuzuncu oturuma gelmiş, talimatla alınan ifadesi ile hazırlık ifadesi arasında çelişkiler bulunması nedeniyle CMUY.'nın 135. maddesinde yazılı hakları hatırlatılarak yeniden savunması alınmıştır. Bu tarihte 18 yaşını doldurmuş bulunan sanık, müdafi istemediğini, savunmasını bizzat yapacağını söylemiş, iddianame okunarak yüklenen suç anlatıldıktan sonra sorgusuna geçilmiştir. Sanık, takip eden 12.6.1997 ve 18.6.1997 tarihli oturumlara da katılmış ve karar yüzüne karşı verilmiştir.
Görüldüğü üzere dava açıldığında 18 yaşını doldurmamış bulunan sanığın talimatla ifadesi alınırken yasal hakları hatırlatılıp müdafii tayin edilmiştir. Mahkemece, CMUY.'nın 135. maddesindeki hakları açıklanarak sorgusu yapıldığı tarihte ise onsekiz yaşını doldurmuş olup müdafi istemediğini, savunmasını yapacağını bildirmiştir. Bu tarihte reşit olan sanığın sağır-dilsiz veya kendisini savunamayacak derecede malul olduğu da ileri sürülmediği gibi artık reşit olması nedeniyle de CMUY.'nın 138. maddesi uyarınca müdafi tayin zarureti de bulunmamaktadır. Sanığın savunma hakkı kısıtlanmamıştır. Bu itibarla, direnme kararı doğru olup hükmün esasının incelenmesi için dosyanın Özel Daireye gönderilmesine karar verilmelidir.
Sonuç: Açıklanan nedenlerle; Yerel Mahkeme direnme kararı yerinde görüldüğünden, hükmün sair yönlerinin incelenmesi için dosyanın 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay C. Başsavcılığına tevdiine 11.4.2000 günü; tebliğnamedeki "direnme gerekçesinin Özel Dairece incelenmesi gerektiğine" ilişkin görüşe aykırı olarak oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy