(2918 S. K. m. 48/5, 112/7, Ek m. 13)
Dava: Üçüncü kez alkollü araç kullanmak suçundan sanık A.A.'ın 2918 sayılı Yasanın 48/5 ve 647 sayılı Yasanın 4. maddeleri uyarınca cezalandırılmasına ilişkin hüküm, sanığın temyizi üzerine dosyayı inceleyen 7. Ceza Dairesince 9.5.2000 gün ve 5289/6885 sayı ile;
"1- Sanığın sürücü belgesinin daha önce mahkeme kararı ile geri alınmadığı gözetilerek 1. defa kabulü ile 3 ay süre ile geri alınmasına karar verilmesi gerekirken 3. kez kabulü ile yazılı şekilde hüküm tesisi,
Kabule göre de;
2- 2918 sayılı Yasanın 48/5. maddesinde hürriyeti bağlayıcı ceza ile birlikte öngörülen hafif para cezasının suç tarihi itibari ile 12.900.000 lira olduğu gözetilmeden bir sonraki yılın miktarının esas alınması ve hafif hapis cezasının paraya çevrilmesinde de 3.000 ile 5.000 lira yerine 1.8.1999 tarihinde yürürlüğe giren 4421 sayılı kanunla belirlenen miktar üzerinden hesaplama yapılması suretiyle fazla cezaya hükmedilmesi" isabetsizliğinden bozulmuştur.
Yerel Mahkemece 4.10.2000 gün ve 783/976 sayı ile; ( 2 ) nolu bozma nedenine uyulmuş ( 1 ) nolu bozma nedenine karşı ise; "3. kez alkollü araç kullanma suçunun oluşması için önceki eylemlerle ilgili olarak verilmiş mahkeme hükmüne gerek olmadığı açıktır. Yasanın yürürlüğe girmesinden sonra bir süre idarece aynı yorumla işlem yapılmış, 1. ve 2. kez alkollü araç kullanma eylemleri mahkemelere intikal ettirilmeyerek idari ceza uygulanarak sürücü belgelerine idare tarafından el konulmuş, üç ay ve bir yıllık sürelerin sonunda yine idare tarafından belgeler iade edilmiştir. Sonradan Yargıtay'ın aksi yöndeki kararları doğrultusunda bu eylemlerle ilgili olarak suç tutanağı düzenlenerek mahkemeye intikal ettirilmeye başlanmış ve bu uygulama 4550 sayılı Yasa ile yapılan değişikliğin yürürlüğe girdiği 11.3.2000 tarihine kadar sürmüştür.
Sanık suç tarihinden önce 1997 yılında 2 kez alkollü araç kullanırken yakalanmış mahkemeye sevk edilmeksizin idarece işlem yapılmıştır. Yukarıda açıklanan gerekçeler doğrultusunda suç tarihindeki eylem mahkememizce 3. kez alkollü araç kullanma suçu olarak kabul edilerek hüküm kurulmuştur.
2918 S.K.'nun 112/7. maddesinde "suçun tekrarı" kavramı açıklanmış ve daha önce verilmiş hükmün kesinleşme tarihinden itibaren 1 yıl içinde aynı suçun tekrar işlenmesinin "tekrar" kabul edileceği belirtilmiştir.
Yasanın 48/5. maddesinde ise yasa koyucu özel olarak tekrar kelimesini kullanmamış, eylemleri 1. defa, 2. defa ve 3. defa olarak sıfatlandırarak ilk iki eylemi idari ceza gerektiren bir eylem olarak düzenlenmiştir.
Süre kısıtlanması yapılmaksızın şahsın üç kez alkollü araç kullanma durumunda 3. eylem suç tutanağı ve alkol test tutanağı ile belirlenerek sanığın hafif para ve hafif hapis cezası ile cezalandırılacağı ve mahkemece sürücü belgesinin 5 yıl süre ile geri alınacağı, bu süre sonunda da yapılacak psikoteknik değerlendirme sonucu uygun görülenlere sürücü belgesinin iade edileceği hükme bağlanmış olduğundan Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 3. kez alkollü araç kullanma suçunun oluşması için önceden verilmiş bir mahkeme hükmü araması ve son suçun bir önceki mahkeme hükmünün kesinleşmesi tarihinden itibaren 1 yıl içerisinde işlenmiş olması koşulları ile ilgili görüşe katılmak mümkün olmamıştır.
Her üç eylemin gerçekleşmesinde belli bir zaman aralığı aranıp aranmayacağı ve önceki iki eylemle ilgili idari işlemlerin yapılmasından itibaren 1 yıllık süre içerisinde işlenmiş olması koşulunun aranması konularında doğan tereddütlerin giderilerek uygulamada birliğin sağlanması bakımından, Yargıtay 7. Ceza Dairesinin görüşleri ile ters düşen Mahkememiz görüşünün bu kez Ceza Genel Kurulu'nca incelenip değerlendirilmesinin uygun olacağı gerekçesiyle, ilk hükümde direnilmiştir.
Bu hükmün de sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya, Yargıtay C. Başsavcılığının "bozma" istekli 4.11.2000 günlü tebliğnamesiyle Birinci Başkanlığa gönderilmekle Ceza Genel Kurulunca okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: 24.10.1998 günü şehir merkezinde yapılan trafik kontrolünde sanık A.A.'ın alkometre ile yapılan kontrolünde %140 promil alkol aldığı, alkollü ve sürücü belgesiz araç kullandığı saptanmış, düzenlenen suç tutanağı ile birlikte Sulh Ceza Mahkemesine gönderilmiş, bilgisayar dökümlerinde sanığın 22.3.1997, 9.3.1998 ve 24.10.1998 tarihlerinde de alkollü araç kullandığının belirtilmesi üzerine, sürücü belgesinin mahkeme kararı ile alınıp alınmadığı araştırılmış, 9.3.1998 tarihinde mahkeme kararı olmaksızın alındığı bildirilmiş; Yerel Mahkemece sürücü belgesiz araç kullanmaktan sanığa ön ödeme önerisi tebliğ edilerek, bu suçla ilgili dava ön ödeme nedeniyle ortadan kaldırılmış, alkollü araç kullanmaktan ise bu suçun 3. defa işlendiği kabul edilerek 2918 sayılı Yasanın 48/5 ve 647 sayılı Yasanın 4. maddeleri uyarınca 52.900.000 lira hafif para cezası ve 5 yıl süre ile sürücü belgesinin geri alınmasına karar verilmiş, Özel Dairece bu hüküm; "sanığın sürücü belgesinin daha önce mahkeme kararı ile geri alınmadığı gözetilerek 1. defa kabulü ile 3 ay süre ile geri alınmasına karar verilmesi gerekirken, 3. kez kabulü ile yazılı şekilde hüküm tesisi" kabule göre de hafif para cezasının suç tarihi dikkate alınmadan fazla tayini isabetsizliğinden bozulmuş, Yerel Mahkemece kabule göre yapılan bozmaya uyularak, ( 1 ) nolu bozma nedenine karşı, üçüncü kez alkollü araç kullanma suçunun oluşması için önceden verilmiş bir mahkeme hükmü ve hükmün kesinleşmesinden itibaren 1 yıl içerisinde işlenmiş olma koşulların gerek bulunmamaktadır gerekçesiyle ilk hükümde direnilmiştir.
Özel Daire ile Yerel Mahkeme arasındaki uyuşmazlık 2918 sayılı Yasanın 48/5. maddesinde düzenlenen üçüncü kez alkollü araç kullanmak suçundan maddede öngörülen yaptırımın uygulanabilmesi için ilk iki ihlal nedeniyle sürücü belgesinin mahkeme kararıyla geri alınmasının gerekip gerekmediğine ilişkindir.
2918 sayılı Yasanın 48. maddesinin, 5. fıkrasında, "Yönetmelik ile belirtilen miktarların üzerinde alkollü araç kullandığı tespit edilen sürücülerin birinci defada üç ay, ikinci defada bir yıl süreyle sürücü belgeleri ellerinden alınır. Her iki seferinde ayrıca 7.200.000 lira para cezası uygulanır. Üçüncü defasında ise beş yıl süre ile sürücü belgeleri ellerinden alınır ve bir aydan iki aya kadar hafif hapis cezası ile birlikte 7.200.000 lira hafif para cezası uygulanır."
Aynı Yasanın 112. maddesinin 1. fıkrasında ise "Bu kanundaki, hafif para cezasını veya bununla birlikte hafif hapis cezasını, belgelerin geri alınması ve iptali cezasını veya işyerlerinin kapatılması cezasını gerektiren suçlarla ilgili davalara trafik mahkemelerine ve bunların bulunmadığı yerlerde yetki verilen Sulh Ceza Mahkemelerinde bakılır." maddenin 7'nci fıkrasında "Bu kanunda yer alan "suçun tekrarından" maksat, daha önce verilmiş hükmün kesinleşme tarihinden itibaren bir yıl içinde aynı suçun tekrar işlenmesidir." hükümleri uyarınca 12.3.2000 tarihine kadar işlenen alkollü olarak birinci ve ikinci kez araç kullanma suçlarında sürücü belgelerinin ancak mahkeme kararı ile geri alınabileceği, üçüncü kez alkollü araç kullanmak suçundan öngörülen yaptırımın uygulanabilmesi için ilk iki sürücü belgesini alma cezasına mahkemece hükmedilmesi ve üçüncü suçun da önceki suçlarla ilgili hükümlerin kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde işlenmesi gerektiği yerleşmiş yargısal kararlarda kabul edilmiştir.
Bu itibarla Yerel Mahkeme direnme hükmü isabetsizdir, ancak; 8.3.2000 tarihinde kabul edilerek 12.3.2000 günlü Resmi Gazetede yayımlanan 4450 sayılı Yasanın 2. maddesi ile 2918 sayılı Yasanın birinci fıkrasına "Sürücü belgelerinin geçici olarak geri alınması hariç" ve aynı Yasanın 3. maddesi ile 2918 sayılı Yasaya eklenen Ek 13. madde ile 2918 sayılı Yasanın 48'inci maddesinde gösterilen "alkollü araç kullanmak" suçunun birinci ve ikinci defa işlenmek suçlarından sürücü belgelerinin geçici olarak geri alınması işlemlerine trafik görevlileri yetkili kılınarak, belirtilen suçlardan sürücü belgelerinin geri alınması mahkemelerin görev alanı dışına çıkarılmıştır. Belirtilen suçlarda artık mahkemelerin görevi kalmadığından Yargıtay tarafından da denetim veya inceleme yapılması söz konusu değildir. Yapılacak her türlü işlem idari olup mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerektiğinden, Yerel Mahkeme kararının bu nedenle de bozulmasına karar verilmelidir.
Sonuç: Açıklanan nedenlerle; Yerel Mahkeme direnme hükmünün BOZULMASINA, birinci ve ikinci kez alkollü araç kullanmak suçu 2918 sayılı Yasanın Ek 13. maddesi uyarınca mahkemelerin görev alanı dışına çıkartıldığından, görevsizlik kararı verilmesi için dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay C. Başsavcılığına tevdiine sonuçta tebliğnameye uygun olarak 19.12.2000 günü oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy