(2918 S. K. m. 48, 112) (765 S. K. m. 119) (647 S. K. m. 4) (2004 S. K. m. 352/A) (3628 S. K. m. 16)
Dava: Alkollü araç kullanmak suçundan sanık M.'in 2918 sayılı yasanın 48/5. maddesi uyarınca sürücü belgesinin 5 sene süreyle elinden alınmasına, 1 ay hafif hapis ve 22.900.000 lira hafif para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin İzmir Dördüncü Sulh Ceza Mahkemesi'nce verilen 1.7.1999 gün ve 1178/1353 sayılı hükmün sanık vekili tarafından temyizi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay Yedinci Ceza Dairesi 30.12.1999 gün ve 13316/13896 sayı ile;
"1-...
2- 2918 sayılı yaanın 48/5. maddesinin 2. cümlesinde 3. kez alkollü araç kullanan sürücüler için öngörülen hafif hapis ve hafif para cezalarının ön ödemeye tabi olduğu ve sanığa usulüne uygun ön ödeme önerisi tebliğ edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm tesisi" isabetsizliğinden bozmuştur.
Yargıtay c. başsavcılığınca, 2.2.2000 gün ve 114097 sayı ile;
2918 sayılı yasanın 112/son maddesinde, "belgelerin geri alınması, iptali veya işyerlerinin kapatılması czeasının öngörüldüğü hallerde TCY'nin 119. maddesinin uygulanamayacağı hükme bağlanmıştır. Bu özel düzenleme karşısında 3. kez alkollü araç kullanan sanık hakkında ön ödeme ihtaratında bulunulamayacağından yerel mahkeme kararı doğrudur". Gerekçesiyle itiraz edilerek özel daire 2 nolu bozma kararının kaldırılması talep olunmuştur.
Dosya birinci başkanlığa gönderilmekle ceza genel kurulunca okundu, gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Sanığın, üçüncü kez alkollü olarak araç kullanmak suçundan 2918 sayılı Karayolları Trafik Yasası'nın 48/5. maddesi uyarınca cezalandırılmasına karar verilen olayda, özel daire ile Yargıtay C. Başsavcılığı arasındaki uyuşmazlık, TCY'nin 119. maddesi gereğince sanığa ön ödeme ihtaratında bulunulup bulunulmayacağına ilişkindir.
Sanığın mahkemeye gelip gitmesinin önlenmesi ve mahkemelerin iş yükünün azaltılması amacıyla ön ödeme kurumu kabul edilmiş ve 3506 sayılı yasa ile kapsamı genişletilmiştir. Ceza Yasası'nın 119. maddesine göre, "yalnız para cezasını gerektiren veya kanun maddesinde öngörülen özgürlüğü bağlayıcı cezanın yukarı sınırı üç ayı aşmayan hallerde; a) Para cezası maktu ise bu miktarı, aşağı ve yukarı hadleri gösterilmiş ise aşağı haddini,
b) Özgürlüğü bağlayıcı cezanın aşağı haddinin her gnü için 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının bir nolu bendinde belirtilen aşağı hadler üzerinden hesaplanacak miktarı,
c) Özgürlüğü bağlayıcı ceza ile birlikte para cezası da öngörülmüş ise hürriyeti bağlayıcı ceza için yukarıdaki şekilde belirlenecek miktar ile para cezasının aşağı haddini, soruşturma giderleri ile birlikte tebliğden itibaren on gün çinde merciine ödemesi için ihtaratta" bulunulacaktır. Maddenin 8.fıkrasında da "Kanun maddesinde ayrıca bir meslek veya sanatın tatili cezasının bulunması bu madde hükmünün uygulanmasına engel olmaz" hükmü yer almaktadır.
Yasa koyucu, bazı suçlarda uçun niteliğini, vehametini, korunan hukuki yararı dikkate alarak, maddedeki cezanın TCY'nin 119/1. maddesindeki sınırlar içinde kalmasına rağmen bu hükmün uygulanmayacağını diğer bir söylemle ön ödeme ihtaratında bulunulamayacağını kabul etmiştir. Örneğin İİY'nin 352/a ve 3628 sayılı yasanın 16. maddeleri gibi.
Öte yandan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Yasası'nın 112/son maddesinde ise "bu kanunun, hafif para cezası veya hafif para cezası ile birlikte hafif hapis cezası yanında veya tek başına belgelerin geri alınması, iptali veya işyerlerinin kapatılması cezası öngörülmüş olan maddelerindeki suçlarda, TCK'nin 119. maddesindeki, "kanun maddesinde ayrıca bir meslek veya sanatın tatili cezasının bulunması bu madde hükmünün uygulanmasına engel olmaz" hükmü uygulanmaz" denilerek Karayolları Trafik Yasası'yla cezalandırılan bazı suçlarda TCY'nin 119. maddesinin uygulanmasına kısıtlama getirilmiş ve bu maddenin uygulanma olanağı belirlenen hallerde ortadan kaldırılmıştır.
Bu bağlamda alkollü araç kullanma suçlarının artması ve bu yüzden meydana gelen trafik kazalarının önlenmesi amacıyla, Karayolları Trafik Yasası'nın 48. maddesinin 5. fıkrasında, idari para cezasının yanında sürücü belgesinin de geçici olarak geri alınması kabul edilmiştir. Bu hükme göre alkollü araç kullanıldığında ilk kez üç ay, ikinci defada ise bir yıl süreyle sürücü belgesi geri alınacaktır. Suçun üçüncü kez işlenmesi yani alışkanlık halini almasında ise; maddede yer alan özel tekerrür hükmü uygulanacak beş yıl süreyle sürücü belgesinin alınması yanında bir aydan iki aya kadar hafif hapis cezası ile her yıl yeniden değerleme oranına gör ebelirlenen maktu haff para cezasına hükmolunacaktır. Hükmolunacak cezanın nevi ve mitarı ile TCY'nin 119. maddesinin 8. fıkrası nazara alındığında üçüncü kez alkollü araç kullanma suçu ön ödemeye tabi olacaktır. Ancak yasa koyucu, cezanın örnek olma ve caydırıcılık amacının gerçekleşmesi ve etkinliğinin sğlanması amacıyla Karayolları Trafik Yasası'nın yukarıya alınan 112. maddesinin son fıkrasını kabul etmiş ve 3. kez alkollü araç kullanma suçunda sürücü belgesinin geri alınmasıyla birlikte bu suçu ön ödeme kapsamı dışında tutmuştur. 2918 sayılı yasanın kabulünden sonra 3506 sayılı yasa ile ceza yasasının 119. maddesinde yapılan değişiklikle ön ödeme kapsamının genişletildii ve sürücü belgesinin geri alınması cezasını kendi içinde düzenleyen KTK'nin 48/5. maddesinde yer alan cezanın üst haddinin, TCY'nin 119. maddesi kapsamı dışında kalacak şekilde değiştirilmemesi nedeniyle yasa koyucunun "suçun ön ödemeye tabi olmaması" biçimindeki amacının ortadan kalktığı ve 112/son maddenin uygulanamaz hale geldiği de ileri sürülemez.
Bu itibarla, üçüncü kez alkollü olarak araç kullanan ve eylemi 2918 sayılı yasanın 48/5. maddesine uygun bulunan sanığa, TCY'nin 119. maddesi uyarınca ön ödeme uyarısında bulunulmasına gerek olmadığından Yargıtay c. başsavcılığı itirazının kabulüne karar verilmelidir.
Çoğunluk görüşüne katılmayan üyeler, "dosya kapsamına, özel daire bozma kararındaki gerekçeye göre itirazın reddi gerektiği" doğrultusunda oy kullanmışlardır.
Sonuç: Açıklanan nedenlerle; Yargıtay c. Başsavcılığı itirazının kabulü ile Yedinci Ceza Dairesi'nin 30.12.1999 gün ve 13316/13896 sayılı bozma kararının iki nolu bendinin KALDIRILMASINA, dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay C. Başsavcılığı'na tevdiine, 15.2.2000 günü oyçokluğu ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy