(1918 S. K. m. 20, 27)
Dava: Toplu kaçakçılık suçundan sanıklar Mehmet Özbakır, Selim Özbakır ve Yıldız Özbakır'ın beraatine ilişkin Ankara 1. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 13.11.1998 gün ve 207/237 sayılı hüküm katılan idare vekilinin temyizi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 7. Ceza Dairesince 11.7.2000 gün ve 7908/10439 sayı ile;
Özbakır İnşaat Turizm ve Ticaret Ltd. Şti.'nin dava konusu mercedes marka araçların ithali sırasında 7.6.1993 gün ve 3914 sayılı gümrük giriş beyannamesine eklediği faturalar yönüyle Gümrük İdaresinin Mercedes-Benz Türk A.Ş. nezdinde yaptığı fiyat araştırması sonucu tespit ettiği ek vergi tahakkukuna karşı vergi mahkemesine dava açtığı ve Ankara 7. Vergi Mahkemesinin 29.1.1997 gün ve 1353/135 sayılı kararı ile ek tahakkukun terkinine karar verildiği, ancak davalı idarenin temyizi üzerine bu kararın kesinleşmediği anlaşıldığına göre, anılan dava dosyasının kesinleşmesinin beklenmesi ile getirtilerek incelenmesi ve suç tarihinde Özbakır firmasını kimlerin temsile yetkili olduklarının belirlenmesi için Şirket ana sözleşmesi ve karar defterlerinin getirtilmesi ile sonucuna göre sanıkların olaydaki fonksiyonlarına göre hukuki durumlarının tayin ve taktiri gerekirken eksik soruşturma ile hüküm tesisi isabetsizliğinden bozulmuştur.
Yerel Mahkeme ise, 7.11.2000 gün ve 227/236 sayı ile; Her iki firma tarafından düzenlenmiş fatura temin edilmiş olduğundan sahte fatura ile ithalatı yaptığı iddiasıyla firma yetkilileri ve araçları satın alan kişiler hakkında dava açılmıştır.
TRALLES Firmasının Stuttgart'da halen faaliyette bulunan yasal bir firma olduğuna dair belgeler dosyaya ibraz edilmiş, bu firmanın hayali bir firma olmadığı tesbit edilmiştir.
Gümrük müfettişliğince yapılan soruşturma sırasında aynı otolar için İtalya'da mukim BONORE firması tarafından düzenlenmiş ve farklı fiyat içeren fatura fotokopileri müfettişe ibraz edilmiş ise de;
a- Bu faturalar ithalatta kullanılmamış, kullanılması için sanıklar tarafından herhangi bir teşebbüs vaki olmamış, faturalar sanıkların üzerinde, işyerlerinde veya evlerinde bulunmamıştır.
Tensip kararıyla C. Savcılığına müzekkere yazılarak Ankara Emniyet Müdürlüğü Mali Şube Müdürlüğünün C. Başsavcılığına hitaben yazdığı 31.7.1998 gün ve B.05.1.EMG.4.06.00.18 sayılı müzekkerede konu edilen ve İtalyan BONORE S.P.A. isimli firmaca düzenlenmiş fatura fotokopilerinin (asılları elde edilememiştir) nereden temin edildiği, fatura asıllarının nerede bulunduğu, faturaların herhangi bir mercie ibraz edilmiş olup olmadığı sorulmuş, bu müzekkeremize yanıt verilmemiştir.
Kısaca, İtalyan BONORE firmasınca düzenlendiği iddia edilen gerçek veya sahte olduğu anlaşılamayan faturaların asılları bulunamamış olduğu gibi sanıkların Almanya'dan yaptıkları ithalatta da kullanılmamıştır.
Bu faturaların kimin tarafından düzenlendiği, hazırlık soruşturmasında kimin tarafından ve ne maksatla ibraz edildiği de belli değildir.
Sanıklar tarafından düzenlendiği ve düzenlettirildiği hususunda herhangi bir ibare, bilgi ve delil yoktur.
Buna karşın, ithalatta kullanılan gümrük giriş beyannamesine eklenen ve buna göre gümrük vergisi alınan faturalar sahihtir.
Diğer yönden, ithalatın fiilen gerçekleştirilmesinden sonraki tarihlerde gümrük idaresince BONORE firmasınca düzenlenen faturadaki bedellerin fazla olduğundan bahisle ek tarhiyat yapılmış, sanıklar tarafından Ankara 7. Vergi Mahkemesine dava açılmış ve ek tarhiyatın yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle bu tarhiyat mahkemece iptal edilmiştir.
Müdahil idarenin temyiz etmesi üzerine dosya Danıştay'a gitmiş henüz dönmemiştir.
Ancak Yargıtay 7. Ceza Dairesinin bozma kararında bu dosyanın kesinleşmesinin beklenmesi ve celbi ile incelenmesi gerektiği düşüncesi yazılı ise de, mahkememiz dosyasındaki deliller ve anlatılan duruma göre bu dosyanın Danıştay'ca incelenip bir karar verilmesini beklemeye gerek bulunmadığı düşünülmüştür.
Ayrıca, yukarıda açık ve geniş biçimde anlatılan sanıkların durumları ve ithalatın gerçekleşmesi şekli sanıkların eylemlerinde bir suçluluk durumunun görülmemesi itibariyle de Özbakır Ltd. Şti.'nin ana sözleşmesinin ve karar defterlerinin celbi ile sanıkların şirketteki yetki durumlarının incelenmesine gerek görülmemiştir. gerekçesiyle ilk hükümde direnilmiştir.
Bu hükmün de katılan idare vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, dosya Yargıtay C. Başsavcılığının bozma istekli 1.2.2001 günlü tebliğnamesiyle Birinci Başkanlığa gönderilmekle Ceza Genel Kurulunca okundu, gereği konuşulup düşünüldü.
CEZA GENEL KURULU KARARI
Sanıkların toplu kaçakçılık suçlarından beraatlerine karar verilen olayda, özel Daire ile Yerel mahkeme arasındaki uyuşmazlık, soruşturmanın genişletilmesine gerek bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.
Emniyet Genel Müdürlüğünce 25.7.1998 tarihinde Ankara Emniyet Müdürlüğüne gönderilen yazıda; açık kimliği Başbakanlık Teftiş Kurulu Başkanlığı ve Genel Müdürlükçe bilinen (X) muhbirin Başbakanlık Teftiş Kuruluna vermiş olduğu bilgiler sonucu; konuyla ilgili olarak; Başbakanlık Teftiş Kurulu Başkanlığının 18.3.1998 günlü yazılarıyla, Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığınca otomobil kaçakçılığı konusunda kapsamlı bir çalışma yapılmasının istenildiği,
Başbakanlık Teftiş Kurulu Başkanlığınca görevlendirilen Gümrük Müsteşarlığı Teftiş Kurulu Müfettişlerinden, Başmüfettiş Bülent Ertem ile birlikte yürütülen çalışmalar sonucunda,
Ankara'da faaliyet gösteren, Özbakır İnşaat Ltd. Şti. isimli oto galerisi sahipleri Mehmet, Selim ve Yıldız Özbakır isimli şahısların 7 Haziran 1993 gün ve 3914 sayılı giriş beyannamesi ile Ankara Tır Gümrük Müdürlüğünden ithal ettikleri; WDB1240191B874640, WDB124019 1B865688, WDB1240191B925111, WDB1240191B880775, WDB1240191B896972, WDB124 0191B896762, WDB1240191B893466, WDB1240191J005762 şase numaralı araçları sahte fatura ile ülkeye soktukları,
Anılan araçlara fatura temin eden; IM Langen Hau 25 7000 Stutgart 80 Almanya adresindeki TRALLES MASCHINEN isimli firmanın Almanya Stutgart'ta ticaret sicil kaydına rastlanılmadığının Dışişleri Bakanlığının 27.6.1997 günlü yazıları ile anlaşıldığı,
Almanya ve İtalya makamları ile yapılan girişimler sonucu Özbakır firmasının söz konusu araçları, VIALE S EUFEMİA 28 25235 BRESCIA-İTALYA adresindeki Mercedes Benz bayisi BONORE S.P.A. isimli firmadan ithal ettiğinin tespit edildiği ve orijinal faturaların fotokopilerinin temin edildiği,
Ayrıca yine aynı şahıslar tarafından kurulan ve Atatürk Havalimanı Serbest Bölgesine kayıtlı ULPA Dış Tic. Ltd. isimli firmanın da 1998 yılı ithalatının incelendiği bildirilerek, fatura fotokopileri ve eki 33 dosya gönderilmiş,
Emniyet Müdürlüğünce Ankara C. Savcılığına gönderilen 27.7.1998, 31.7.1998 tarihli yazılarda da yukarıdaki bilgiler tekrar edilmiştir.
Sanıklar 27.7.1998 tarihinde yakalanarak, ithal edilen araçlara ait gümrük vezne alındısı, beyanname ve faturalara el konulmuştur.
Ele geçirilen WDB1240191B896972, 880775, 896972 şase numaralı otoları ithal eden sanıklar ile satın alanlar hakkında toplu kaçakçılık suçlarından kamu davası açılmış, ithalat işlemini yapan sanıklar suçlamaları red ederek İtalya'daki BONORE S.P.A isimli firma ile hiçbir ticari ilişkilerinin bulunmadığını, ithalatın tamamen yasal olarak Tralles Maschinen isimli Alman firmasından yapıldığını savunmuşlardır.
Dışişleri Bakanlığı Avrupa Genel Müdürlüğünce Gümrük Müsteşarlığı Gümrükler Genel Müdürlüğüne oradan da İdare Mahkemesinde gönderilen yazılı yanıtta, anılan firmaların ticaret siciline kayıtlı olmadıkları,
Stutgart Ticaret ve Sanayi odasından alınan yanıtta ise, Tralles Maschinen ve Yazeks adlı firmaların kaydına rastlanılmadığı bildirilmiştir.
Gümrük Giriş Beyannamelerinin incelenmesinde; Ankara Tır Gümrük Müdürlüğünden 01.058277 ithalat no ile, 7 Haziran 1993 tarihinde 3914 tescil no ile Traks Maschinen Almanya, Firmasından, Özbakır İnşaat Ltd. Şirketince yukarıda şase numarası belirtilen 8 adet 1993 model 200 E Mercedesin ithal edildiği, Almanya'dan tır yoluyla GAP ZH 74-75 katar nolu araçlarla ithalatın yapıldığı, 8 adet aracın ithalat bedelinin 334.270 DM olduğu, her araç için ayrı ayrı fatura düzenlendiği, Türkiye İş Bankası tarafından ilgili Makama başlığıyla gönderilen 21.10.1998 tarihli yazıda, Özbakır İnşaat ve Turizm Ltd. Şirketinin Tralles Marschinen Im Langen Hau 25 7000 Stutgart 80 Germany firmasının, Baden-Wuerrttembergische Bank AG nezdindeki hesaplarına, 21.5.1993 tarihinde 183.000, 25.5.1995 tarihinde 11.770, 27.5.1995 tarihinde 129.840 ve 13.5.1993 tarihinde 174.870 DEM. transfer edildiği, havalelerinin iade edilmediği, bu mektubun müşterinin isteği üzerine verildiği belirtilmiş, transfer belgeleri yazıya eklenmiştir.
Stutgart Başkonsolosluğunca 16.12.196 tarihinde onaylanan belgede; Tralles İthalat, İhracat, Tarım ve Tekstil Makinaları ticaretin Tescil Mahkemesince tescil kaydının bulunmadığı, yürürlükteki yasalara göre Stutgart Sanayi ve Ticaret odası üyesi olduğu, merkezinin Im Langen Hau 25 70565 Stutgart olduğu, Yusuf Küçük'ün yetkili olduğu, ekonomik faaliyetlerinin ağır sanayi, tarım makinaları, tekstil, dikiş, nakış makinaları ve ekipmanları toptan ticareti, hukuki şeklinin (KGT) olduğu belirtilmiş,
Stutgart Bölgesi Sanayi ve Ticaret Odasından Yusuf Küçük Tralles-İthalat ihracat tarım ve Tekstil Makinaları toptancılığına gönderilen yazının onaylı tercümesinde; 1.7.1998 tarihine kadar küçük ölçekli işletmelerin Ticaret Siciline kayıt olması olanaksızdı. Bu tarihten itibaren bir zorunluluk olmaksızın Ticaret Siciline kayıt arzuya bağlı olup, zorlama yoktur.
Ticaret Sicili kaydından bağımsız olarak herhangi bir konuda iş yapan işletmeler yani küçük ölçekli olanlar da (KGT) yasa gereği mahalli sanayi ve ticaret odası üyesidir, şeklinde açıklamaya yer verilmiştir.
20.8.1998 tarihli müzekkere ile İtalyan firması BONORE S.P.A isimli firmaca düzenlenmiş fatura fotokopilerinin nereden temin edildiği ve asıllarının nerede bulunduğu sorulmuş, her ne kadar Mahkemece gelmediği kabul edilmişse de, Emniyet Genel Müdürlüğünce verilen 25.9.1998 tarihli yanıtta; fatura fotokopilerinin Gümrük Başmüfettişi Bülent Ertem'den teslim alındığı belirtilerek, teslim tutanağı gönderilmiş, ayrıca firmanın araçları ithal ederken giriş beyannameleri muhteviyatında ise RECHNUNG firması faturalarını ibraz ettiği bildirilmiş, (rechnung'un sözlük anlamı fatura olup, düzenlenen bir adet faturanın başlığında proforma-Rechnung ibaresi yer almıştır.)
8 adet Mercedes ithali ile ilgili yapılan ek tarhiyatın iptali ile ilgili açılan davada, Ankara 7. Vergi Mahkemesince 29.1.1997 gün ve 1353/135 sayı ile davanın kabulü ile ek tahakkukun terkinine karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir. Danıştay 7. Dairesince ilgili dosyanın fotokopilerinin aslına uygunluğu onanarak sanık vekiline verilmiş ve kanıt olarak Ağır Ceza Mahkemesi dosyasına sunulmuşsa da kararın kesinleşmiş olup olmadığı belli değildir.
Yeminli Mali Müşavir Bünyamin Öztürk tarafından 26.10.1998 tarihinde düzenlenen özel amaçlı bilirkişi raporunda; şirket kayıtlarının incelenmesinde İtalyan uyruklu BONORE S.P.A isimli firmaya ait fatura, banka transfer belgesi, sözleşme ve ticari bir ilişkiyi gösteren, herhangi bir belge ve kayıt bulunmadığı, gümrük giriş beyannamelerinin yapılan incelenmesinde, ithali yapılan 8 otomobile ait ihracatçı firmanın Tralles Machinen Almanya olduğu, mal bedellerinin bu firmaya transferinin yapıldığı belirtilmiştir.
Sanık Yıldız Özbakır hissesini 30.3.1994 tarihinde diğer sanıklara devretmiş, şirket esas mukavelesinin 3. maddesi buna göre değiştirilmiş, değişiklik 18.4.1994 tarihli Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayınlanmıştır.
1918 sayılı Yasanın 27/2. maddesinde iki veya daha fazla kimselerin toplu olarak kaçakçılık yapmaları halinde sekiz seneden oniki seneye kadar ağır hapis cezasıyla cezalandırılacakları, 20 nci maddesinde ise; Her ne şekilde olursa olsun hile veya suiistimal gibi kanun dışı yollarla veya gerçeğe aykırı her türlü beyanname veya belge ibrazı ile gümrüğü yanıltarak muamelesini yaptırmak suretiyle eksik resim veya vergi ödemek veya resim veya vergileri ödememek ....... suretiyle memlekete mal veya eşya ithal edenler veya ithale teşebbüs eyleyenler; ...... cezalandırılır. hükümleri yer almıştır.
Bu bilgi ve yasal düzenlemeler ışığında somut olay değerlendirildiğinde; sanıklar tarafından 7.7.1993 gün ve 3914 sayılı giriş beyannamesi ile 8 adet aracın ithal edildiği ve zaptedilen üç araç hakkında dava açıldığı, aynı araçlarla ilgili olarak biri Alman Tralles Maschinen, diğeri İtalyan BONORE S.P.A isimli firmalara ait faturaların bulunduğu, ancak BONORE S.P.A. firmasına ait fatura asıllarının dosyada mevcut olmadığı, İthalatın Tralles Maschinen firmasına ait düşük bedelli faturalarla yapıldığı ve gümrüğe bu firmanın faturalarının sunulduğu, İtalyan firmasına ait faturaların ne şekilde temin edildiği kesin olarak saptanamamakla birlikte, ismi açıklanmayan (X) ajan tarafından Gümrük Başmüfettişi Bülent Ertem'e intikal ettirildiği yönünde bir izlenim bulunduğu, yine Başmüfettiş Bülent Ertem tarafından yapılan inceleme sonucunu yansıtan fezleke veya rapora dosya içinde rastlanamadığı, aynı otoların ithaline ilişkin farklı faturalar nedeniyle sanıklar hakkındaki sahtecilik suçundan tefrik edildiği anlaşılan evrak hakkında sanık vekilinin beyanına göre 5. Ağır Ceza Mahkemesine 1991/189 esas sayı ile kamu davası açıldığı anlaşıldığından, hangi faturaların sahteliğinin davaya konu edildiği ve sonucu hakkında dosyada bir bilgi bulunmadığı görülmektedir.
Tüm bu olgular gözetildiğinde, olayda gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenmesi bakımından; a) Başmüfettiş Bülent Ertem'in beyanlarına başvurularak, fatura fotokopilerinin nasıl sağlandığı, b) İtalyan BONORE S.P.A. isimli firma nezdinde bu firmadan ithalat yapılıp yapılmadığı araştırılarak, yapılmış ise ilgili bilgi ve belgelerin istenmesi, c) Bülent Ertem tarafından fezleke veya rapor düzenlenmiş ise celp ve incelenmesi, d) Sahtecilik suçundan açılan dava ile 7. Vergi Mahkemesi dosyasının akıbeti ve suç tarihinde şirketi temsile kimin yetkili olduğunun araştırılması, bu kanıtlar toplandıktan sonra gerektiğinde, Gümrük Yasasının olay tarihinde yürürlükte bulunan 65. maddesi uyarınca beyan edilen fiyatın normal fiyata uygun FOB ihraç fiyatından düşük olup olmadığının tespiti amacıyla bilirkişi incelemesi yaptırılarak soruşturmanın genişletilmesi ve sonucuna göre sanıkların hukuki durumunun belirlenmesinde zorunluluk bulunmaktadır.
Bu itibarla Yerel Mahkeme hükmünün açıklanan gerekçelerle bozulmasına karar verilmelidir.
Çoğunluk görüşüne katılmayan kurul üyesi N. Mutiş; ithalatta iki farklı firmanın bulunması nedeniyle fiyatların farklı olmasının normal olduğu, fiyat farkından dolayı açılan terkin davasının sonucunun dosya ile doğrudan bir ilgisinin bulunmadığı ayrıca İtalyan firmasına ait faturaların ithalde kullanılmadığı görüşüyle hükmün onanması yönünde oy kullanmıştır.
Sonuç: Açıklanan nedenlerle, Yerel Mahkeme direnme hükmünün BOZULMASINA, dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay C. Başsavcılığına TEVDİİNE, tebliğnamedeki isteme uygun olarak 27.02.2001 günü oyçokluğuyla karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy