(2709 S. K. m. 38) (1412 S. K. m. 305, 365) (2004 S. K. m. 305, 340, 347, 349, 354, 365)
Sanık Ömer'in taahhüdü ihlal suçundan İİY.nın 340 ve TCY.nın 81. maddeleri uyarınca 33 gün hafif hapis cezası ile cezalandırılmasına ilişkin (Bor İcra Ceza Mahkemesi)nce verilen 13.3.2001 gün ve 334-81 sayılı hüküm, O Yer. C.Savcısı tarafından temyiz edilmekle, dosyayı inceleyen Yargıtay Onaltıncı Hukuk Dairesince 27.12.2001 gün ve 7252/10775 sayı ile;
"Yerel Mahkemenin kararı, C.Savcısı tarafından sanığın aleyhine temyiz olunmuştur.Temyiz nedenleri şikayetçinin şahsi haklarına ilişkin olduğundan C.Savcılarının bu nitelikteki kararları temyiz yetkileri bulunmamaktadır." gerekçesiyle temyiz isteminin CYUY.nın 317. maddesi uyarınca reddine karar verilmiştir.
Yargıtay C.Başsavcılığı ise 18.2.2002 gün ve 61604 sayı ile;
İcra tetkik merciinin cezaya ilişkin bütün kararları CYUY.nın 305. maddesindeki sınırlamalar gözetilmeksizin temyize tabidir.
Temyiz isteğinin reddedilmesi ancak İİY.nın 365. maddesindeki koşulların bulunması halinde olanaklıdır. Bu madde gereğince, "düşme" "ortadan kaldırma", "beraat" ve "vekalet ücreti'ne ilişkin kararlar şikayetçinin şahsi hakkı kapsamında değerlendirileceğinden, C.Savcısının bu tür kararları temyiz etme yetkisi bulunmamaktadır.
C.Savcısının, tekerrür nedeniyle sanığın cezasının eksik hesaplandığına ilişkin temyiz istemi, şikayetçinin şahsi hakları kapsamında değerlendirilemez, gerekçesiyle itiraz yoluna başvurarak, Özel Daire red kararının kaldırılması ve Yerel Mahkeme hükmünün bozulmasına karar verilmesini istemiştir.
Dosya Birinci Başkanlığa gönderilmekle Ceza Genel Kurulunca okundu, gereği konuşulup düşünüldü.
İncelenen dosyada;
Sanığın hakkındaki icra takibinin kesinleşmesi üzerine, 31.10.2000 tarihinde yapılan hacizde, borcunu 30.11.2000 tarihinde ödemeyi taahhüt ettiği, haklı bir neden olmaksızın taahhüdünü yerine getirmediği ve tekerrüre esas mahkûmiyeti buluduğu kabul edilerek İİY.nın 340. ve TCY.nın 81. maddeleri ayarınca 33 (otuzüç) gün hafif hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiş, hüküm O Yer C.Savcısı tarafından tekerrür uygulamasında hesap hatası sonucu sanığa eksik ceza tayin edildiği gerekçesiyle temyiz olunmuştur.
İİY.nın 353. maddesinde, tetkik mercii kararlarının tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde sanık veya şikayetçi veya Cumhuriyet Savcısı tarafından temyiz olunabileceği belirtilmiş, konuya ilişkin 17.4.1957 gün ve 20/7 sayılı Yargıtay içtihadı Birleştirme Kararı'nda ise, icra tetkik merciileri tarafından verilen cezaya ilişkin bütün kararların CYUY.nın 305. maddesindeki sınırlama nazara alınmaksızın, sanık şikayetçi ve O Yer C.Savcısı tarafından temyiz olunabileceği belirtilmiştir.
İİY.nın 365. maddesinde; temyiz isteminin, yasal süre geçtikten sonra yapılması veya temyizi olanaklı bulunmayan bir karara veya vazgeçme sebebiyle itiraz ve şikayetin reddine veyahut süresi geçmiş bir şikayete yönelik olması halinde, tetkik merciince reddine karar verileceği hükmüne yer verilmiş, yerleşik yargısal uygulamalarda da; "berat", "İİY.nın 347 ve 349 maddeleri uyarınca şikayet hakkının düşürülmesi", "zamanaşımı nedeniyle ortadan kaldırma" ve "İİY.nın 354. maddesi uyarınca verilen düşme" kararlarının şikayetçinin şahsi hakları kapsamında olması nedeniyle C.Savcıları tarafından temyiz olunamayacağı kabul edilmiştir.
Somut olayda; C.Savcısının temyiz istemi hükmolunan cezanın tekerrür nedeniyle eksik tayinine ilişkin olup, bu istem şikayetçinin şahsi haklarına ilişkin olmadığı gibi, İİY.nın 365. maddesinde belirtilen red koşulları da bulunmamaktadır, bu itibarla Özel Dairece verilen temyiz isteminin reddine ilişkin karara yönelik Yargıtay C.Başsavcılığı itirazı yerinde olup kabulüne karar verilmelidir.
Diğer yönden; Anayasa'nın 38. maddesinin 4709 sayılı Yasanın 15. maddesi ile değişik 9. fıkrasında; "hiç kimsenin yalnızca sözleşmeden doğan bir yükümlülüğü yerine getirememesinden dolayı özgürlüğünden alıkonulamayacağı" hükmüne yer verilmiş olup, alacaklının muvafakatiyle kararlaştırılan ve sözleşme olduğunda kuşku bulunmayan taahhüdü ihlal suçunda sanık lehine yeni hükümler getirilmiştir. Üst norm olan ve sanık lehine hükümler getiren bu Anayasal düzenleme çerçevesinde, sanığın borcunu hangi nedenle veya nedenlerle yerine getiremediği araştırılarak, hukuki durumunun belirlenmesinde zorunluluk bulunduğundan, diğer yönleri incelenmeyen Yerel Mahkeme hükmünün öncelikle bu nedenle bozulmasına karar verilmelidir.
Sonuç: Açıklanan nedenlerle, Yargıtay C.Başsavcılığı itirazının kabulü ile, Özel Daire red kararının KALDIRILMASINA, sair yönleri incelenmeyen Yerel Mahkeme hükmünün bu değişik gerekçe ile (BOZULMASINA), 12.3.2002 günü oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy